پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

گذر از 10 دروازه تاریخی مادستان

نویسنده : سمانه جهانگیری عرش

۴ روز به عید سال ۱۴۰۴ باقی مانده است. شهر شلوغ و پرتردد است. هنوز صدای ترقه‌های باقی‌مانده از چهارشنبه آخر سال در خیابان اصلی شهر به گوش می‌رسد.
دستفروشان بساطشان را گسترده‌اند. ماهی‌های قرمز، سیاه و قهوه‌ای داخل تنگ‌های بلوری کوچک و بزرگ روی سطح خیابان‌های شهر، عابران را به قصد خریدار به سمت خود می‌کشاند. هوا کم‌کم به گرمی می‌رود.
المان‌های نوروزی شهر نیز از هم‌اینک سوژه‌ای برای عکس و عکاسی شده است.

برخی‌ها همچنان دنبال تبلیغ کسب‌وکار خود در حال پخش تراکت هستند.
حالا دیگر تخفیف دادن برای ایجاد یک بازار رقابتی در روزهای پایانی سال قوت گرفته است.
خیابان شلوغ است و باز گلایه مردم از نبود خودروی سواری. تا یک خودرو می‌آید، همه به سمت آن هجوم می‌برند تا بلکه بتوانند پس از یک خرید خود را به منزل برسانند.
اتوبوس که نگو، به قول مردم شهر تا سقف پر کرده است و قصد حرکت هم ندارد.
برخی خانواده‌ها هم که برای خرید عیدی نوعروسشان به مرکز شهر آمده‌اند. یکی آدرس می‌پرسد و دیگری سر صحبت از گرانی را باز می‌کند.
کودکانی هم هستند که با دستفروشی قصد دارند سال نو برای خانه و خانواده نانی ببرند.
از خبرها چنین می‌آید که شهر آماده میزبانی از مسافران است.
این‌ها توصیفی از حال و هوای این روزهای ۱۰ شهر استان است.
شهر مهیای سال جدید و پذیرایی از مهمانان خود است.
از شمال یا جنوب استان، از هر کجا که وارد همدان شوی، فضا را به گونه‌ای مهیا کرده‌اند که آماده پذیرش مسافر باشد.
به استان تاریخ و تمدن ایران زمین خوش آمدید.
جاده منتهی به همدان ورود به یک شهر تاریخی و با تمدن را گواهی می‌دهد.
از شمال آغاز می‌کنیم. کبودراهنگ سرزمین غارهای بسیاری است. تنها غار آبی جهان به نام غار علیصدر که شهره جهانی دارد، در این شهرستان واقع شده که سالانه پذیرای مهمانان بسیاری است.

مردم در بازار قدیمی شهر پرجنب‌وجوش در این روزهای پایانی سال مابقی خریدهایشان را می‌کنند. بازار همچنان شلوغ است.
پل تاریخی کوریجان منتظر است تا مسافران با قدم‌هایشان تاریخ را دوباره تکرار کنند. تپه باشقورتاران هم از دیگر آثار تاریخی این شهرستان است که پس از بازدید از غار و گذر از پل می‌توانی یک روز خود را با دیدن این آثار در کبودراهنگ به پایان برسانی.
اما شهرستان رزن، همه چیز این شهر یک طرف، آب‌وهوای آن هم یک طرف دیگر!

اگر شیفته هوای خنک و سرد هستید و دوست دارید لذت خنکی هوا را روی سطح پوستتان حس کنید، حتما سفر به رزن را در لیست خود جای دهید. این شهر نسبت به دیگر شهرهای استان همدان سردسیر است.
اگر به آثار تاریخی علاقه‌مند باشید، شهرستان رزن ۹۱ اثر تاریخی شناسایی شده دارد.
حمام تاریخی شهر دمق از زمان قاجار و برج تاریخی امامزاده هود رزن از زمان ایلخانی، از جمله این آثار است.
حالا گذرتان را به سمت شهرستان درگزین کج کنید.
با استناد به متون تاریخی و جغرافیایی، درگزین در دوره‌های عثمانی و صفوی در نبرد صفوی نقش مهمی داشته و تصرف همدان با تصرف بر این شهر مقدور بوده است.

درگزین شهری است که در تاریخ استان اثرگذار بوده و سلسله‌های مختلفی را به لحاظ اینکه دروازه ورودی استان همدان بوده، به خود دیده است.
در 100 سال گذشته شهر قروه دو بار توسط ارتش روس اشغال شد. در اشغال نخست که منجر به قحطی بزرگ ایران در سال ۱۲۹۶ شد، شمار بسیار زیادی از مردم شهر در اثر گرسنگی از بین رفتند.
حالا قرار است به شهرستان فامنین برویم. پل جهان‌آباد یکی از آثار دوره صفویه به شمار می‌رود. این پل بر روی رودخانه قره‌چای ایجاد شده است. این پل بر روی ۴ ستون سنگی پی‌ریزی شده و ملات به کار رفته در آن آجر و گچ می‌باشد.

حمام تاریخی فامنین یکی از مهم‌ترین جاهای دیدنی فامنین می‌باشد که در داخل شهر و در محلات قسمت جنوبی شهر فامنین و در مجاورت مسجد جامع قرار گرفته است.
حمام قدیمی فامنین نیز دیگر آثار تاریخی این شهرستان است که به یک بار دیدن می‌ارزد. وجود امامزاده‌ها نیز برای آنهایی که سفر معنوی را جزو برنامه سفرهای نوروزی خود دارند، خالی از لطف نیست.
مسیر بعدی شهرستان اسدآباد است. در بازدید از این شهر اگر می‌خواهید گنجینه‌های ارزشمند آن را بهتر بشناسید، پیشنهاد می‌کنیم سری به حمام گلستان اسدآباد بزنید و از معماری سنتی آن دیدن کنید، زیرا معماری این حمام حکایت از ذوق هنرمندان این دیار دارد. با قدم زدن در جای‌جای این بنای تاریخی می‌توانید به تماشای گرمخانه، خزینه آب سرد و گرم و طاق گنبدی آن بروید و لحظاتی متفاوت را بگذرانید. برای آشنایی با اشیای به‌جای‌مانده از زندگی سید جمال‌الدین هم می‌توانید راهی موزه مردم‌شناسی اسدآباد شوید.
اگر به تماشای روستاهای محلی علاقه دارید، به سمت روستای ملهمدره بروید و به نظاره چشم‌اندازی زیبا از رودخانه خروشان که از چهل چشمه سرچشمه می‌گیرد، بنشینید.

اگر هم به تماشای گوشه‌ای از هنرنمایی طبیعت این شهر علاقه‌مند هستید، دیدن تالاب امامزاده پیرسلمان را از دست ندهید.
یادتان باشد که این شهر خانه‌های بوم‌گردی زیبایی برای یک شب اقامت دارد.
شهرستان بهار مقصد بعدی سفر ده‌روزه است. در حین بازدید از آثار این شهر کاروانسرای تاج‌آباد را از دست ندهید. بنایی که از دوران قاجار به یادگار مانده است. این بنا توسط خانم جهان قاجار و میرزا علی نقی ساخته شده است. در گذشته از این کاروانسرا برای استراحت مسافران و خرید و فروش کالا استفاده می‌کردند. شما هم لحظه‌ای از سفرتان را در این مکان به استراحت بپردازید تا یاد کاروان‌های قدیمی را در ذهن زنده دارید.

پل خانم کرپی و امامزاده عسگر هم از جاذبه‌های تاریخی و دیدنی بهار است.
لالجین یکی از شهرهای شناخته‌شده کشور از جاذبه‌های گردشگری شهر بهار است. سفال آن از مهم‌ترین صنایع‌دستی ایران است. می‌توانیم ساعت‌ها در کارگاه‌های ساخت ظروف سفالی گردش کنیم و از هنر دست هنرمندان لذت ببریم. دیزی‌خوری‌های شهر بهار هم این روزها مهیای پذیرایی از مهمانان نوروزی با همین ظرف‌های سفالی است، آن را از دست ندهید.
حالا که روز ششم سفر به استان همدان است، از همان ابتدای صبح به دلیل نزدیکی بهار به همدان می‌توانید زودتر از همیشه راهی شهر تاریخی همدان شوید.
میدان کربلا این روزها با آن المان زیبا در ابتدای ورودی، زیبایی‌های این شهر را به رخ می‌کشد. خواستید می‌توانید سری به بازار مبل این قسمت هم بزنید.
پس از دقایقی که وارد شهر شدید، می‌بینید که مردم برای نوروز چه تدارکی دیده‌اند. شهرداری شهر را مهیا کرده و المان‌های نوروزی هر کدام به شکل و شمایلی به شما خوش‌آمد می‌گویند.
اینجا شهر گل و چشمه‌سار است. آب و هوایی مطلوب و گاه سرد.
باباطاهر منتظر شماست، آرامگاهی که نامش را در کتاب‌ها خواندید و حالا بارگاهش را می‌توانید از نزدیک ببینید.
پس از آن سری به تپه مصلی بزنید و ببینید آثار تاریخی همدان چگونه پیدایش نسل‌های مختلف را به شما نشان می‌دهد.
سمت دیگری از شهر، گویی بوعلی سینا شما را صدا می‌زند. آرامگاه این حکیم و فیلسوف به‌نام در دل شهر به شکل عجیبی خودنمایی می‌کند.
بنای آرامگاه تلفیقی از 2سبک معماری ایران باستان و ایران پس از اسلام است. تا این آرامگاه را از نزدیک نبینی، نمی‌توانی حکیم هزاره‌ها را به درستی بشناسی.
دهکده توریستی گنجنامه، غار آکواریوم گنجنامه، میدان امام(ره) همدان، سد اکباتان همدان، تپه هگمتانه، گنبد علویان، بازار همدان، حمام قلعه، موزه تاریخ طبیعی همدان، آرامگاه استر و مردخای، برج قربان، مسجد جامع همدان، تپه عباس‌آباد، پیست اسکی الوند، مجسمه شیر سنگی، کلیسای گریگوری استپان، کلیسای حضرت مریم و کلیسای آنجلی و … آثار به‌جا مانده از گذشته در همدان است که تعدادشان را اگر بشماری، بیش از این خواهد بود.
من گمان می‌کنم برای بازدید از آثار تاریخی همدان، یک روز یا حتی یک هفته را هم در این شهر سپری کنی، باز کم است.
نهاوند شهرستان سراب‌ها مقصد 8مین سفر ما به استان همدان است. راستی شهرداری نهاوند با ایجاد پارک نوح‌آوند قصد آن داشته تا مسافران یک روز خود را در این شهرستان با رفاه کاملی سپری کنند. این شهر تاریخی، زمانی پایتخت یزدگرد سوم بوده است و از آن با عنوان “شهر خفته ساسانی” یاد می‌شود.
نخستین تمدن در این شهر به حدود هزاره سوم پیش از میلاد بازمی‌گردد. تعداد بناهای تاریخی این شهر از عدد ۲۰۰ فراتر می‌رود و نیمی از آنها در فهرست آثار ملی ثبت شده‌اند.
تویسرکان، شهر جهانی گردو، در محل تویسرکان امروزی، شهری با قدمت ۳هزار سال وجود داشته که در مرور زمان هیچ اثری از آن باقی نمانده است.

بر اساس کاوش‌های باستان‌شناسی انجام‌شده در تپه باستانی بابا کمال و آثار و اشیاء به‌دست‌آمده از آن، قدمت این منطقه به حدود ۴ هزار سال قبل از میلاد می‌رسد.
همچنین آثار و بقایای کهن بیانگر آن است که در محل کنونی تویسرکان، شهر بزرگی با قدمت ۳ هزار سال و همچنین شهرها و بخش‌های دیگری در نقاط دیگر این شهرستان وجود داشته است.
شواهدی وجود دارد که از ویران شدن شهری در محل تویسرکان امروزی در حمله مغول خبر می‌دهد. در عصر صفویه، اقدامات خوبی برای آبادانی تویسرکان انجام گرفت و در این شهر بناهای زیادی متعلق به عصر صفوی دیده می‌شود.
شهر جهانی مبل و منبت ملایر، به شهری تاریخی با دیدنی‌های بسیار و جاذبه‌های تاریخی ارزشمند و نیز به مهد هنر منبت‌کاری و ساخت مبل در سراسر ایران شهره است. این شهرستان زیبای غرب کشور، عنوان دومین شهر بزرگ استان همدان را به واسطه جمعیتی که در خود جای داده، کسب کرده است. باستان‌شناسان، پیشینه زندگی بشر در این سرزمین را برابر با تمدن عیلامیان عنوان کرده‌اند.

آتشکده نوشیجان، پارک سیفیه، یخچال میرفتاح، موزه لطفعلیان ملایر، از آثار تاریخی این شهرستان است.
در سفر به ملایر، به بام شهر هم سری بزنید تا آنجا دست‌ساخته هنرمندان ملایری از آثار تاریخی مشهور سایر کشورها را یک جا ببینید. در سفر به این مکان، تو گویی کل جهان را یک روزه گشته‌ای.
حالا دیگر با سوغاتی‌های فراوانی از کیک و کماج، حلوا زرده، انگشت پیچ، سفال و … می‌توانی بار و بندیل خود را محکم کنی و از استان تاریخی ما زیبا خارج شوی. سفرت به‌خیر هموطن.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس