| شنبه - 10 مرداد 1405 - شماره 5475 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 147060 |
تاریخ انتشار: 1405-03-13 - 15:13 |
تعداد بازدید: 81 |
|
|
|
|
 بیابانی شدن ۱۰۰ هزار هکتار در استان
آمارهای هشدار از زبان مسئولان منابع طبیعی
نویسنده : سمانه جهانگیری عرش
مادستان
هر چند امسال، سال آبی خوبی را گذراندیم اما تنشهای آبی دهه گذشته و به دنبال آن کاهش سطح آبهای زیرزمینی سبب تبدیل شدن بخشی از زمینهای آبی به دیم و مزارع به مرتع شد.
در این رهگذر مراتع هم به علت کمبود آب فقیرتر و تبدیل به بیابان شده و این بیابانها هم به کانونی برای گرد و غبار تبدیل شدهاند.
استان همدان از زمانهای قدیم به عنوان استانی سرسبز، خوش آب و هوا، کوهستانی با زمستانی پوشیده از برف شهره بوده بنابراین شنیدن اینکه همدان با پدیده بیابانی شدن مواجه است برای بسیاری از افراد قابل پذیرش نبوده هر چند حقیقت تلخ بیابان زایی را در این استان نمیتوان انکار کرد زیرا انکار این موضوع، راه چاره را از ما خواهد گرفت.
قرار گرفتن همدان در جمع استانهای درگیر با تنش آبی و دست و پنجه نرم کردن این استان با پدیده کمآبی موجب ضعف پوشش گیاهی و فقر خاک و در ادامه زایش بیابان در بخشی از مناطق این استان شده است که اب و هوا و زیستگاه انسان را به سمت آلودگی و بیماری میبرد.
ناگفته نماند که در این بین نقش عوامل انسانی در تشدید این پدیده نامبارک هم نقشی اثرگذار است زیرا حفر پی در پی چاههای غیر مجاز و عمیق برای کشاورزی، تخریب زمین برای دستیابی به محصول بیشتر از دیگر عوامل به وجود آمدن بیابان در استان کوهستانی همدان است.
با این وجود با توجه به ارزش زمین و ضرورت حفظ آن باید برای حفظ خاک برای آیندگان تدبیری ویژهای اندیشید و بخشی از اعتبارات را به این سمت هدایت کرد.
تخریب محیط زیست و منابع طبیعی و نامگذاری روزی با این عناوین، یادآور بیتوجهی بشر به زیستگاه خودش است زیرا با سهلانگاری و زیادهخواهی انسان، خسارتهای جبران ناپذیری بر زمین به عنوان پناهگاه امن انسان وارد شده است.
در استان همدان مساحتی افزون بر ۱۰۴هزار هکتار از اراضی در 4 شهرستان درگیر بیابانی شدن است.
حال پرسش اینجاست که راه برون رفت از این مشکل چیست و چه اقدامی در ارتباط با جلوگیری از این پدیده انجام شده است؟
چه شدهاست که استان سرسبزی چون همدان باید درگیر خشکی و بیابانی شدن شود؟
همدان، ملایر، کبودراهنگ و فامنین درگیر بیابانزایی
در همین رابطه رئیس امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان بیان کرد: 4شهرستان همدان، ملایر، کبودراهنگ و فامنین جز شهرستانهایی هستند که بیشترین اراضی بیابانی در این شهرستانها واقع شده و با پدیده بیابانزایی مواجه هستند که در این بین عمدهترین این اراضی بیابانی به دشت قهاوند همدان اختصاص دارد.
سعید الیاسی با اعلام این خبر از وجود ۲۶ هزار هکتار اراضی ملی بیابانی در این استان خبر داد.
وی خاطرنشان کرد: استان همدان دارای ۱۰۴ هزار هکتار اراضی بیابانی بوده که بر اساس مطالعات انجام شده از این میزان اراضی حدود ۲۶ هزار هکتار آن جز اراضی بیابانی ملی است.
الیاسی تصریح کرد: در چند سال اخیر به منظور بیابانزدایی در عرصههای شهرستان کبودراهنگ، در قسمتهایی از شهرستان ملایر، فامنین و بخش قهاوند واقع در شهرستان همدان عملیاتهای اصلاحی اجرا شده است.
رئیس امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان با بیان اینکه در سالجاری نیز برای احیا اراضی بیابانی ملی استان همدان ۶۰ هکتار عملیات آبیاری و مراقبت و عملیات بیولوژیکی سنواتی و ۵۰ هکتار عملیات بوته کاری و نهال کاری مصوب و هدفگذاری شده است، افزود: اجرای این پروژهها به اعتباری افزونبر ۲.۵ میلیارد تومان نیاز دارد که در صورت اختصاص اعتبار این برنامه اجرایی خواهد شد.
وی اظهار کرد: در سال گذشته نیز ۶۰ هکتار عملیات کاشت و مراقبت در اراضی ملی به منظور احیا این اراضی ملی بیابانی با انواع گونههای مقاوم به خشکی و کم آبی چون آتریپلکس، قرهداغ، سنجد
انجام شده است.
الیاسی اضافه کرد: برخی اقدامات دیگر نیز به منظور مقابله با بیابانزایی را بدون اعتبارانجام دادیم که از جمله آن میتوان به عملیات قرق در سطح 3هزار هکتار و اجرای پروژه مدیریت چرا و کنترل پروانه چرای دام در سطح 5هزار هکتار با مشارکت جوامع محلی اشاره کرد.
رئیس امور مراتع و بیابان اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان اظهارکرد: یکی از عمدهترین مشکلات منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در زمینه بیابانزدایی و احیای مراتع، وجود تراکم بالای دام و دامدار در عرصههای ملی و به تبع آن بروز مشکلات اجتماعی و عدم همکاری و مشارکت نکردن مردم در برخی از مناطق است.
الیاسی گفت: به نظر میرسد در صورتیکه تمامی عوامل اجرایی اعم از تخصیص لازم و به موقع اعتبارات، به کارگیری تعداد کافی کارشناسان متخصص در بخش بیابان و نیز کاشت و انتخاب گونههای مقاوم به خشکسالی و کم آبی مهیا شود این عوامل بتواند شرایط پوشش گیاهی را در آینده به مراتب بهبود بخشد و از ایجاد آنچه که به عنوان پدیده ریزگردها یاد میشود جلوگیری کند.
وی اضافه کرد: انجام فعالیتهای ترویجی و آموزشی بهطور قطع سبب ایجاد روحیه همکاری و همیاری در جوامع محلی با پروژه بیابانزدایی خواهد شد به شرطی که اجرای پروژه به نحوی انجام گیرد که عملا مردم اثرات مثبت آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
12روستای فامنین متأثر از بیابانزایی
وی با بیان اینکه مساحت بیابانهای استان همدان در اراضی ملی بر اساس مطالعات انجام شده ۱۹ هزار و ۶۴۰ هکتار است، اظهار کرد: از این سطح در شهرستانهای ملایر ۶۳۲۳ هکتار، فامنین ۱۰هزار و ۷۳۰ هکتار، کبودراهنگ ۱۰ هزار و ۷۲۰ هکتار و همدان ۳۷ هزار و ۲۵۰ هکتار پراکنده است.
وی خاطرنشان کرد: از جمله عوامل اصلی بروز پدیده بیابانزایی در استان میتوان به کاهش نزولات جوی، کاهش نفوذ پذیری خاک و افزایش تبخیر در اثر تخریب بافت خاک به دلیل افزایش املاح، مدیریت نامناسب و تخریب و تصرف اراضی، بهرهبرداری بیرویه از آبهای زیرزمینی، تبدیل مراتع به دیمزارها و نبود کنترل فرسایش، چرای بیرویه دام و رعایت نکردن ظرفیت مراتع اشاره کرد.
الیاسی یکی از عمدهترین مشکلات منابع طبیعی و آبخیزداری استان همدان در زمینه بیابانزدایی و احیای مراتع، وجود تراکم بالای دام و دامدار در عرصههای ملی و به تبع آن بروز مشکلات اجتماعی و همکاری و مشارکت نکردن مردم در برخی از مناطق است.
الیاسی گفت: به نظر میرسد در صورتیکه تمامی عوامل اجرایی اعم از تخصیص لازم و به موقع اعتبارات، به کارگیری تعداد کافی کارشناسان متخصص در بخش بیابان و نیز کاشت و انتخاب گونههای مقاوم به خشکسالی و کم آبی مهیا شود، این عوامل بتواند شرایط پوشش گیاهی را در آینده به مراتب بهبود بخشد و از ایجاد آنچه که به عنوان پدیده ریزگردها یاد میشود جلوگیری کند.
وی اضافه کرد: همچنین انجام فعالیتهای ترویجی و آموزشی بهطور قطع سبب ایجاد روحیه همکاری و همیاری در جوامع محلی با پروژه بیابان زدایی خواهد شد به شرطی که اجرای پروژه به نحوی صورت گیرد که عملا مردم اثرات مثبت آن را در زندگی روزمره خود احساس کنند.
بیابانزایی تهدیدی جدی
برای اکوسیستم طبیعی
در همین ارتباط رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری فامنین میگوید:شهرستان فامنین دارای ۱۶ هزار هکتار اراضی بیابانی بوده که ۱۲روستای شهرستان را تحت تأثیر قرار داده است.
حسن زبرجدی اظهار کرد: نگارخاتون، فیضآباد، جهانآباد، ابراهیمآباد، نصیرآباد، خوشآباد، امامزاده پیرنهان و زرقان از جمله روستاهایی هستند که تحت تأثیر این میزان اراضی بیابانی قرار گرفتهاند.
وی افزود: منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان در راستای احیا اراضی بیابانی اجرای پروژههای مختلف بیابانزدایی را در مدت سنوات اخیر اجرا کرده و در دست انجام دارد.
زبرجدی با بیان اینکه در همین رابطه در سال ۹۷ و ۹۸ اقداماتی برای بیابانزدایی اراضی بیابانی شهرستان انجام گرفته است، گفت: تا حدودی برای اجرای این طرح مشکلات تنشهای اجتماعی در روستاها حاکم بوده که اجازه اقدام برای اجرای طرح و پروژههای بیابانزدایی از جمله کشت آترپپلکس را نمیدهند و مقاومت میکنند به طوری که گمان آنان بر این است که با کشت این گونههای گیاهی قصد بر تصرف اراضی آنان را داریم.
زبرجدی با بیان اینکه تاکنون در ۳۰۰ هکتار از اراضی این شهرستان طرح بیابانزدایی اجرا شده است، ادامه داد: در سالجاری نیز در سطح ۲۵ هکتار از اراضی بیابانی روستاهای ابراهیمآباد و جهانآباد اجرای طرح احیا و بیابانزدایی اراضی بیابانی را جزو برنامه خواهیم داشت.
وی خاطرنشان کرد: در سال گذشته در راستای کنترل سرعت باد به عنوان ایجاد بادشکن زنده برای روستاهای بیابانی نهال سنجد تولید و در هفته منابع طبیعی بین آنان توزیع شد که در حاشیه زمینهای کشاورزی خود کشت کنند که این امر از نقش مؤثری در احیا و بیابانزدایی بخشی از اراضی بیابانی شهرستان برخوردار بوده است.
زبرجدی بیان کرد: در سال ۹۷ و ۹۸ در یکی از روستاهای شهرستان ۲۰۰ هکتار طرح بیابانزدایی با کشت آترپپلکس انجام دادیم و برای دو سال این اراضی قرق شد اما متأسفانه به دلیل همکاری نکردن مردم به دلیل چرای بیرویه دام به نتیجه لازم برای احیا اراضی بیابانی نرسیدیم.
وی با اشاره به توزیع 5هزار اصله نهال سنجد بین بهرهبرداران در روستاهای موسیبیگ و امامزاده پیرنهان در سال گذشته به منظور کشت در حاشیه اراضی کشاورزی، ادامه داد: با وجود اراضی مسطح و هموار و سرعت بادی که شهرستان فامنین وجود دارد بهطور قطع کشت نهال نقش مثبتی در حفظ اراضی کشاورزی خواهد داشت که در این رابطه منابع طبیعی نهال لازم و مورد نیاز کشاورزان را در صورت همکاری تأمین میکند.
رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری فامنین گفت: در سنوات گذشته حدود ۱۰۰ هکتار از مراتع کوهستانی مربوط به اراضی ملی سطح شهرستان کشت گیاهان دارویی از جمله خارمریم و موسیر انجام شده است.
زبرجدی با اشاره به نقش مؤثر فرهنگسازی برای ارتقا همکاری جوامع محلی برای تداوم اجرای طرح بیابانزدایی، خاطرنشان کرد: توزیع برشور، کلاسهای آموزشی، استفاده از ظرفیت رسانهها، پیامهای آموزشی در فضای مجازی هر یک میتواند نقش بهسزایی برای ارتقای همکاری جوامع محلی برای همکاری در طرح ییابانزدایی داشته باشد که امری ضروری برای این طرح مهم به شمار میرود.
۱۰هزار هکتار از اراضی کبودراهنگ
در شرف بیابانیشدن
رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری کبودراهنگ نیز اظهار کرد: با توجه به خشکسالیهای متوالی چند سال اخیر و به دلیل رعایت نکردن تناوب کشت و ورود دام به مراتع، مراتع این شهرستان رفتهرفته به سمت بیابانی شدن رفته است.
ابوالقاسم علیوردی با بیان اینکه با چنین روندی در حال حاضر ۱۰هزار هکتار از اراضی شهرستان در شرف بیابانی شدن است، ادامه داد: در همین رابطه روستاهایی چون گندهجین، شاوه و خانآباد به دلیل بیابانیشدن به کانونهای ریزگرد تبدیل شده بودند.
علیوردی افزود: اداره منابع طبیعی شهرستان بر اساس وظایف سازمانی خود اجرای عملیات بیابانزدایی را در دست اجرا دارد که در همین رابطه از سال ۹۷ تاکنون ۵۰۰ هکتار پروژه بیابانزدایی در سطح اراضی شهرستان انجام شدهاست.
رئیس منابع طبیعی و آبخیزداری کبودراهنگ با اشاره به اجرای عملیات بیابانزدایی در اراضی بیابانی این شهرستان از سال ۹۷ تاکنون با کشت گیاهان مقاوم به خشکسالی چون آترپپلکس و داغداغان در روستاهای شاوه، گندهجین و خانآباد، تصریح کرد: سال گذشته نیز عملیات بیابانزدایی با کشت گونههای گیاهی آترپپلکس و داغداغان در پلاکهای روستاهایی چون رامیشان و روعان انجام شد که امسال نیز مراقبت از بوتههای کشت شده با تداوم این عملیات جزو برنامه خواهد بود.
وی ادامه داد: در روستای شاوه با توجه به اجرای عملیات بیابانزدایی و قرق این اراضی، امسال بهصورت آزمایشی هزاربوته، گونه گیاهی کاپاریس در این روستا کشت کردیم که در صورت نتیجه بخش بودن، در سال آینده نسبت به توسعه این گونه گیاهی در این روستا و نیز در اراضی بیابانی اقدام خواهیم داشت تا در زمان قرق، منبع درآمد خوبی برای اهالی روستاهای هدف در اجرای عملیات بیابانزدایی باشد.
وی گفت: کشت کاپاریس (شپله) مزایای اقتصادی، زیستمحیطی و دارویی متعددی دارد که از جمله این مزایا میتوان به قابلیت رشد در شرایط سخت آب و هوایی، ارزش غذایی و دارویی بالای محصولات آن و نقش آن در بیابانزدایی اشاره کرد.
آموزشهای واحد ترویج اداره منابع طبیعی به اهالی روستا و نیز همکاری دهیاران و شورا و اهالی روستاها برای اجرای پروژه بیابانزدایی و قرق منطقه مورد نظر در بلند مدت ضمن اینکه سبب کنترل بیابانزایی میشود نقش مؤثری در کاهش ریزگردها خواهد داشت به همین منظور ضمن تأکید بر اداره منابع طبیعی برای همدلی بیشتر با محیط زیست لازم است برنامههای کاربردی بیش از پیش سرعت بگیرد و اهالی روستاها نیز با آموزش لازم مجاب به همکاری شوند.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
