ttttt1405-05-021405-05-12bool(false) 1405-05-021405-05-12bool(false)  پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
 
دوشنبه - 12 مرداد 1405 - شماره 5477
 


امروز : دوشنبه ، 12 مرداد 1405

Today : Mon, August 3, 2026

ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * آدرس ما درشبکه های اجتماعی hamedanpayam@
 
کد مطلب:  119858 تاریخ انتشار:  1400-07-04 - 10:04 تعداد بازدید:  333
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

"آق‌گل" را نجات دهیم

مادستان

 آق‌گل تالابی فصلی است که در حدفاصل استان‌های همدان و مرکزی و در فاصله ۲۰ کیلومتری شمال‌شرقی ملایر قراردارد. این تالاب که جزء ۳۵ تالاب مهم کشور است در حال‌حاضر حال و روز خوبی ندارد و با خشکی دست‌وپنجه نرم می‌کند.
شواهد نشان می‌دهد تالاب خشک شده آق‌گل در روزگاری نه چندان دور زیبایی‌های فراوانی برای به رخ کشیدن داشته که متأسفانه در حال‌حاضر چیز زیادی از آن باقی نمانده است چراکه زندگی یک تالاب با آب معنی دارد و خشکی آق‌گل، نفسش را بند آورده است.
این تالاب با وسعتی حدود ۸۴۰ هکتار در گروه تالاب‌های با آب شیرین دسته‌بندی و از خردادماه سال 1388 به عنوان منطقه شکارممنوع معرفی شده است. آق‌گل دارای تنوع زیستی قابل‌توجهی است و ۴۶ گونه از پرندگان ایران در آن دیده شده است.
در حال‌حاضر وضعیت این تالاب‌ به دلیل نبود بارندگی‌های لازم، نبود تخصیص حقابه و مشکلات برداشت بی‌رویه از منابع زیرزمینی اطراف خوب نیست و باید با همگرایی ارگان‌های مرتبط در استان و همسویی دستگاه‌های ذی‌ربط بین 2 استان همدان و مرکزی فکری به حال این تالاب زیبا، اما تشنه شود تا بتوانیم از ظرفیت بسیار خوب آن برای استان استفاده کنیم.  
طبق گفته متخصصان حوزه محیط‌زیست، تنها راه نجات آق‌گل اجرای برنامه جامع مدیریت این تالاب است که گویا در یک قدمی اجراست. گفتنی است کلیات برنامه مدیریت جامع تالاب به تازگی به تصویب شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان رسید و مقرر شد این برنامه به عنوان یک سند بالادستی بین‌بخشی برای تمامی دستگاه‌های اجرایی استان مبنا قرارگیرد، همچنین در این راستا تمامی دستگاه‌های اجرایی مکلفند اجرای اقدامات اولویت‌دار برنامه مدیریت جامع این تالاب را مرتبط با دستگاه خود در برنامه و بودجه سنواتی خود لحاظ کرده و گزارش پیشرفت کار خود را به کمیته استانی مدیریت جامع تالاب آق‌گل و شورای برنامه‌ریزی و توسعه استان ارائه کنند.  
بر همین اساس سازمان مدیریت و برنامه‌ریزی استان نیز مکلف است در تخصیص بودجه‌های استانی به دستگاه‌ها، اقدامات اولویت‌دار این برنامه را لحاظ کند، همچنین اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست باید به عنوان دبیرخانه کمیته استانی مدیریت تالاب، براساس برنامه و پروتکل‌های پایش برنامه مصوب، ضمن اخذ گزارش از دستگاه‌های ذی‌ربط، گزارش دوره‌ای منظم از وضعیت تالاب و روند پیشرفت اجرای برنامه مدیریت را به کمیته استانی مدیریت تالاب ارائه کند، علاوه بر این هرگونه عملیات اجرایی و عمرانی و طرح‌های توسعه مربوط به اشتغالزایی و تغییر کاربری در حوزه تالاب آق‌گل در آینده نیز باید برابر مقررات و برنامه مدیریت جامع تالاب و هماهنگی لازم با اداره‌کل حفاظت محیط‌زیست استان انجام شود.  
 نگاهی به طرح برنامه جامع مدیریت تالاب آق‌گل
به گزارش ایسنا، قصه لزوم اجرای طرح مهم و حیاتی برنامه جامع مدیریت تالاب آق‌گل 2 سال گذشته و همزمان با روز جهانی تالاب‌ها آغاز شد. در آن زمان چهارمین کارگروه تدوین برنامه جامع مدیریت این تالاب برگزار و با پایان این کارگاه، خروجی 4 کارگاه جمع‌بندی و به تهیه متن پیش‌نویس برنامه منتهی شد، همچنین این کارگاه، به پهنبه‌بندی محدوده تالاب و تعیین سطوح حساسیت محدوده‌های تالابی اختصاص یافت.
در کارگروه‌های موردبحث، 4 سطح با حساسیت بسیار بالا، حساسیت بالا، حساسیت متوسط و حساسیت کم براساس ویژگی‌های اکوسیستمی از جمله تنوع زیستی، ویژگی‌ها و اکوتوریسم برای تالاب آق‌گل درنظر گرفته شد. علاوه بر این برنامه‌های پایش تنوع زیستی، منابع آب و خاک، وضعیت اقتصادی و اجتماعی در آخرین کارگاه تدوین برنامه جامع مدیریت تالاب درنظر گرفته شد.
نخستین نشست در خردادماه سال 1398 به تحلیل ذی‌نفعان و تعیین دست‌اندرکاران با مسئولیت‌های کلیدی، اولیه و ثانویه اختصاص یافت و بر این اساس تعداد ۲۴ دست‌اندرکار در تالاب شناسایی شد که در بین آنها تعداد ۱۵مورد جزء ذی‌نفعان کلیدی هستند.
در کارگاه نخست بازدید میدانی دست‌اندرکاران و بررسی ارزش‌ها، تهدیدها، کارکردها و تدوین چشم‌انداز، هدف کلی و اهداف راهبردی تالاب مشخص شد که براساس چشم‌انداز نهایی برنامه تالاب آق‌گل، تالابی است با اکوسیستم پایدار، دارای آب کافی متناسب با ویژگی‌های اقلیمی و اکولوژیکی که واجد کارکردهای اکولوژیکی، هیدرولوژیکی و هیدروژئولوژیکی، تاریخی، اقتصادی و گردشگری بوده و با محوریت جامعه محلی مدیریت می‌شود.
هدف کارگاه دوم تعیین اهداف راهبردی و اقدامات اولویت‌دار با هدف رفع تهدیدات و مشکلات و استفاده از ظرفیت‌های تالاب با مشارکت ذی‌نفعان بود که در آن مشکلات در 3 حوزه حوزه‌ (آب و خاک)، (مسائل اقتصادی، اجتماعی و مدیریتی) و (کشاورزی و مدیریت اراضی) ریشه‌یابی، شناسایی و ترسیم و اهداف راهبردی و اقدامات اولویت‌دار در این 3 حوزه مشخص شد.
هدف از کارگاه سوم تعیین ساختار اجرایی و برنامه و پروتکل‌های پایش تالاب آق‌گل بود که با حضور، تبادل‌نظر و بهره‌گیری از خرد جمعی تمامی دست‌اندرکاران در دی‌ماه سال 1398 در شهر مهاجران استان مرکزی برگزار و ساختارهای اجرایی کارگروه و کمیته در سطح استان‌ها و شهرستان‌ها به ریاست استاندار و فرماندار شهرستان مشخص شد.
گفتنی است، پیش‌نویس نخست برنامه تهیه و پروتکل پایش و نقشه‌های زون‌بندی تالاب و نهایی‌سازی برنامه مدیریت جامع در کارگاه آخر مشخص شده است که با تدوین طرح، برنامه‌های جامع مدیریتی در بالاترین سطوح مدیریتی کشور تصویب و با امضای تفاهم‌نامه بین ذی‌نفعان و استقرار ساختارهای بین بخشی به مرحله اجرا در می‌آید.
درباره هدف کلی این برنامه باید بگوییم ایجاد مدیریت یکپارچه زیست‌بومی در حوضه آبریز تالاب به منظور حفظ و احیای آن و تأمین معیشت پایدار جوامع محلی هدف کلی برنامه فوق است، همچنین گفتنی است مدیریت تالاب‌ها جوانب گوناگونی دارد که در طرح مدیریت جامع تالاب آق‌گل همه این جوانب درنظر گرفته شده است.  
در واقع تالاب‌ها از عوامل کلیدی در وقوع یا کنترل پدیده‌هایی مثل گردوغبار، سیل، گرمایش کره زمین، گسترش آفات، بیماری‌ها و مسائل بهداشتی به شمار می‌روند و جایگاه بسیار مهمی در حیات انسان دارند.
رویکرد مدیریت سنتی تالاب‌ها مقطعی، کوتاه‌مدت، فاقد برنامه مدون و منسوخ شده است و در مدیریت جامع تالاب‌ها باید به همه ابعاد موضوع از جمله جوامع محلی توجه کرد تا نتیجه حاصل شود.
لازم به یادآوری است عوامل متعددی احیا و حفظ تالاب‌های استان را با چالش مواجه کرده است، چرای بی‌رویه دام در مراتع اطراف تالاب، مزاحمت‌های انسانی، تبدیل اراضی تالابی به اراضی زراعی، شکار غیرمجاز، اجرای طرح‌های گردشگری و وسعت کم زیستگاه‌ها از جمله چالش‌های تالاب‌های استان همدان است.
در پایان باید یادآور شد که تالاب آق‌گل به عنوان یکی از مهمترین زیستگاه‌های بومی استان همدان، تشنه است و از تشنگی رنج می‌برد، حال لازم است تمام دستگاه‌های مرتبط با نجات آق‌گل دست به دست هم دهند و زندگی و زیبایی را به این تالاب کم‌نظیر برگردانند.


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

 
پاکی آوردی ای امید سپید
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها  
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 8264433 (0811)  -  فکس: 8285048 (0811)  -  سازمان نیازمندی: 8264400 (0811)  - ايميل: info@hamedanpayam.com