اربعین حسینی هم به پایان رسید. همدان مسیری برای همسفر شدن دلها برای پیوند عشق معنوی و عاشقی بود. عشقی که با نام اباعبدا...(ع) گره خورده و مردم را از جایجای این جهان خاکی به کربلا میکشاند؛ جایی که مهمانی و میزبانی رنگ میبازد و همه خدمتگزار راه حسین(ع) میشوند.
در میان هزاران موکب پراکنده در همدان، موکبهای شهر جورقان به لحاظ قرار گرفتن در ورودی همدان، استان پایتخت تاریخ و تمدن، جایگاه ویژهای دارند؛ زیرا این موکبها به صورت مردمی اداره میشوند و خدماتشان بعد از اربعین نیز ادامه دارد.
سرمایه اصلی این موکبها، همان ایمان و همت بازاری، فرهنگی، کشاورز، معلم، کارگر، دانشجو و خانهدار، پیر و جوان، زن و مرد، کودک و نوجوان است.
قصه از آنجا آغاز میشود که مردم شهر جورقان که در دادن نذری برای اباعبدا...(ع) همیشه دست و دلبازی خاصی دارند، تصمیم میگیرند با راهاندازی موکب به زوار بیشتری خدمت کنند.
دامداری از روستای اطراف میآید و با هدیه یک رأس گوسفند نذر کرده میگوید: «حسینجان، این هم سهم من از این سفره.» همان شب، این گوشت در قابلمههای بزرگ موکب شهدای جورقان میجوشد و میان هزاران زائر تقسیم میشود.
کشاورزی هم نذر سیبزمینی کرده است تا بخشی از حاصل برداشت خود را به این موکب و به زوار اباعبدا...(ع) هدیه کند.
اربعین؛ پیوند میزبان و مهمان
ابتدای صبح است و فضای داخل موکب شهدای جورقان گرم و پرشور. پیرمردی با لباس ساده در حال شستن یک دیگ بزرگ است. کمی آن طرفتر 2نوجوان همراه یک میانسال در حال پوست کندن سیبزمینی برای نهار امروز هستند. چند نفر دیگر هم که خود را خادم امام حسین(ع) معرفی میکنند، پشت میزهای کوچک، لیوانهای چای را بین زائران پخش میکنند.
پیرمردی هم میآید و میگوید: «منم آب میدهم، آب گوارا به یاد تشنگان دشت کربلا.»
اینجا عشق و ارادت به مظلومیت آقا امام حسین(ع) شور دیگری دارد، همه در جنب و جوش برای یک خدمت هستند و میدانند که میهمانانشان همانهایی که از این مسیر گذشتند در اه برگشت از کربلا هستند.
اینجا تفاوتی بین میزبان و میهمان نیست. همه در خدمت هماند. گاهی حتی زائران خسته، پس از کمی استراحت، داوطلب کار در موکب میشوند؛ یکی ظرف میشوید، دیگری کمک به خرد کردن سبزی یا پوست گرفتن سیبزمینی میکند.
کمکهای کوچک، اثرهای بزرگ
شمردن کمکها کار بیهودهای است، چون ارزش هر هدیه نه در وزن و قیمت، که در نیت نهفته است. کشاورز، مغازهدار و حتی یک نوجوان با پساندازش سعی کردهاند که قدم کوچکی برای خدمت به زوار بردارند و این کمکهای مردمی هر کدام قشنگی خودش را دارد.
پرچمهایی به ستونهای موکبها آویخته شدهاند و نگاه هر رهگذری را جلب میکند. وسط گذر موکبها، مشک آبی ساخته شده است که از آن آب گوارایی در داخل حوضی کوچک ریخته میشود.
هر کجا زائری خسته باشد، یک سایهبان، یک لیوان نوشیدنی خنک یا یک بشقاب غذای گرم انتظارش را میکشد.
شبهای این موکب گویی دیدنیتر است، زیرا با توجه به گرمای ظهر، بیشتر مسافران طوری برنامه سفر را میچینند که به گرمای ظهر نرسند بلکه در خنکای شب راه رسیدن به مرز را بپیمایند؛ لذا در هنگام شب از این موکبها خدمت میگیرند.
در حقیقت شبها این موکبها به پاتوقی معنوی تبدیل میشود؛ حلقههای عزاداری، مداحی و قرآنخوانی برپا میشود. بسیاری از زائران، همین ساعات شبانه را زیباترین خاطره سفر خود میدانند.
حمایت از راه دور
شگفتی کار این است که بسیاری از کسانی که نذرهایی را اهدا کردند در خود موکب حضور ندارند، اما کمکهایشان بیوقفه میرسد.
و بیشتر تمایل دارند که این کمکها را بدون ذکر نام، خود مسئولان موکبها به زائران اهدا کنند.
فراتر از میزبان و مهمان
در این موکبها، مفهومی فراتر از پذیرایی جریان دارد؛ اینجا، میزبان به میهمان نیاز دارد تا نذرش ادا شود و میهمان در آغوش میزبان، قوت قلب مییابد. همین بده بستان معنوی، مسیر اربعین را تبدیل به یک رودخانه زنده کرده است که آب آن از چشمههای کوچک و بزرگ دلهای مردمی میجوشد.
مسئول موکب شهدای جورقان میگوید: «اربعین، ماراتن ایمان است؛ هر کس به اندازه توانش میدود، یکی با آشپزی، یکی با آبرسانی، یکی با شستن پاهای خسته زوار و... اینجا اگر مسئولی از شهر جورقان هم بیاید آنچنان ساده میآید که کسی متوجه مدیر بودن او نمیشود. زیرا در این موکبها مدیر و کارگر در یک جایگاه هستند.»
سالها بعد، شاید کسی تاریخ دقیق این سفرها را به یاد نداشته باشد، اما قصه آن پیرزن، آن نوجوان، آن کشاورز و آن مغازهدار که همهشان دلشان را در مسیر کربلا گذاشتند، همچنان دهان به دهان خواهد گشت.
اربعین هر سال تکرار میشود، اما همدلی موکبهای مردمی همدان، تکراری نیست؛ تازهتر و پررونقتر از سال قبل، با عشق به حسین(ع) که هرگز کهنه نمیشود.
حضور در موکب شهدای جورقان فرصتی را فراهم آورد تا با مسئولان حاضر در این موکب گفتوگویی را ترتیب دهیم.
شهردار جورقان، گفت: موکب شهدای شهر جورقان صد درصد مردمی است و از روستاهای اطراف، به ویژه دهپیاز، هم در این موکب خدمت میکنند.
داود احمدی بیان کرد: سال گذشته روزانه ۴۰ هزار زائر را در ۲۴ ساعت خدمترسانی کردیم که امسال بیشتر بوده است.
از زنجان تا موکب جورقان هدف یک نذر
وی ادامه داد: اتفاق خوب موکب هر ساله این بوده که خانوادهای از زنجان یک روز به این موکب میآیند و تمام وسایل مورد نیاز را به همراه دارند تا با پخش نذری به مسافران و زوار اربعین خدمت کنند. عصر که میشود هم آقایان راهی کربلا میشوند. اینکه چرا این موکب را انتخاب میکنند، در پاسخ مادر خانواده میگوید: این موضوع بین من و اباعبدا...(ع) است.
وی در بیان اقدامات شهرداری برای آمادهسازی حضور مسافران اربعین گفت: شهرداری تلاش کرده ۳۰ عدد سرویس بهداشتی بینراهی را در پارک شهر نوسازی و بازسازی کند و همچنین ۲ عدد حمام را نیز به پارک الغدیر اضافه نموده است.
موکبهای مردمی از همه گروهها کمکحال ما هستند؛ از پیرمردها گرفته تا کودکان شهر به این موکب میآیند و کاری را پیش میبرند. همچنین از همه صنوف در این موکب نقش ایفا میکنند. بخشی از مواد اولیه را نیز خانمها در ایستگاههایی که در نظر گرفته شده با نظارت تهیه و توزیع میکنند.
شورا و شهرداری پای خدمت
رئیس شورای شهر جورقان نیز با اشاره به اینکه این موکب در ورودی پارک الغدیر موقعیت خوبی برای پذیرایی از میهمانان دارد، گفت: ۱۲ سال است که این موکب به صورت ۳ شیفت با پخش منظم غذا و نذورات مردم و... خدمت به زائران را در برنامه دارد.
جمشید شکری از ایجاد داربست فلزی موکب با حمایت شهرداری، استقرار چشمههای مختلف سرویس بهداشتی و دوش خبر داد و گفت: زوار به لحاظ امکانات بهداشتی و نیز پذیرایی میتوانند از این موکب خدمات لازم را بگیرند.
نماز اول وقت درس بزرگ عاشورا در موکب جورقان
بازدید ما از موکب شهدای شهر جورقان به پایان میرسد؛ صدای اذان به گوش میرسد و مردم در صف منظم میایستند تا در چادری که برای برپایی نماز تدارک دیده شده است با خدای خود راز و نیاز کنند گویی نماز اول وقت درس بزرگ عاشورا در موکب جورقان است.
