نهاوند- معصومه کمالوند- خبرنگار همدانپیام: «زبالهگردی» پدیدهای نه چندان نوظهور، اما رو به استقبال و گسترش. منشأ پیدایش آن هم شاید ضعف در آموزش و فرهنگسازی درباره تفکیک زباله از مبدأ و همچنین نبود سازوکار مناسب برای جمعآوری پسماندهای تفکیک شده باشد که به گسترش پدیده زبالهگردی دامن زده است.
پیش از این زبالهگردی اغلب در کلانشهرها و عمدتاً هم مناطق بالای شهر که دورریز بیشتری در سطلهای زباله داشتند، دیده میشد، اما حالا به راحتی در شهرهای کوچک و همه مناطق شهری اين پديده در حال توسعه است!
در نیمههای شب و محلههای شهر کنار هر سطل زباله شهروندی که ممکن است هر سن و جنسیتی باشد سرش را تا کمر داخل سطل زباله برده و مدام از داخل سطل وسایلی که قابل بازیافت مجدد است را از لابهلای زبالههای تفکیک نشده به داخل کیسههایی که به کمرش بسته یا کنار سطل گذاشته است، روانه میکند.
زبالههایی از لابهلای پوست میوه تا پسماندهای غذا و گاهی هم لباسهای کهنه و بطریهای نوشیدنی. گاهی هم در تاریکی شب دستش به ناگاه با برخورد به شیشههای شکسته داخل سطل برش خورده و حالا بماند چه بیماریهای عفونی در انتظار این فرد زبالهگرد باشد!
اما همه زبالهگردها شبها فعالیت نمیکنند عمدتاً سطلهای زباله که در محلههای پر تردد نصب شده روزها هم میتواند منبع درآمد و پیدا شدن زبالههای بازیافتی باشد که عمدتاً ظهرهای تابستان رواج بیشتری دارد و گاهاً هم افراد معتاد برای تأمین نیاز روزانه خود اقدام به این عمل میکنند.
اما آن دسته از زبالهگردها که خلأ تفکیک از مبدأ را در شهرها پر میکنند و عمدتاً به عنوان یک منبع درآمد و شغل به آن میپردازند یا شبها بهصورت گسترده پیش از ساعت جمعآوری زباله فعالند یا در قالب وانتهای سیار هستند که بلندگو به دست از ساعتهای اولیه روز محلههای شهر و روستا را برای خرید وسایل اوراقی و کهنه جار میزنند همه این اتفاقها میتواند با یک آموزش و فرهنگسازی در تفکیک زباله از مبدا آغاز و با راهاندازی زمینه و زیرساختهای سرمایهگذاری در بازیافت طلای کثیف هم پدیده زبالهگردی را مدیریت کند و هم علاوه بر اینکه سلامت و بهداشت افراد و شهروندان فعال در این حوزه را تأمین کند، بلکه شغل هم ایجاد کند و منابع درآمدی را هم وجههای سالم بخشد!
همه این اقدامات نیازمند برنامه است تا قدرت ریسکپذیری سرمایهگذاری در این حوزه را تقویت کند.شهرستان نهاوند سالهاست در حوزه تفکیک زباله و مدیریت پسماندها با مشکلات جدی مواجه است.نداشتن راهکار جدی و انجام راهکارهای مقطعی در یک برهه و مجدد رها شدن موضوع عامل اصلی ایجاد حواشی و توسعه پدیدههایی از جمله زبالهگردی و افزایش روی آورندگان به این اقدام است.»
بخش عمده دورریزها قابل بازیافت است
براساس نتیجه یک بررسی در سال 1396 بخش عمده زبالهها در حدود۶۷ درصد قابل بازیافت است که متأسفانه به دلیل نبود مدیریت درست روانه جمع زبالهها شده و از دست میرود.
روشهای قدیمی پاسخگو نیست
شهردار نهاوند درباره موضوع زبالهگردی از اجرای یک اقدام اساسی میگوید و اینکه باید موضوع مدیریت پسماند را به صورت ریشهای و دائم اجرا کرد و بر همین اساس هم نیازمند یک میدان سرمایهگذاری آن هم با اجرای طرحی قوی است. مجید یوسفینوید از رایزنی و دعوت به ارائه طرح توسط برخی صاحبان سرمایه و فعالان این حوزه در بخش خصوصی خبر میدهد و اینکه لازمه اجرا و موفقیت در این موضوع هم به بحث آموزش و فرهنگسازی و البته انجام اصولی کار بستگی دارد. وی تکیه و اجرای روشهای قدیمی که در شرایط فعلی تأییدی بر پاسخگو نبودن است را صرف وقت و هزینه مضاعف میداند و از اجرای کارهای ابتکاری در این روش خبر میدهد.
رایزنی با سازمان سرمایهگذاری
راهاندازی بانک «کارت شهر» و یا «بنکارت هدیه» و سهیم شدن شهروندان در درآمد حاصل از این اقدام و یا تهاتر آن در زمان پرداخت عوارض و یا سایر هزینههای مشابه میتواند به عنوان طرحهای ابتکاری شهروندان را در جریان مدیریت پسماند، تفکیک از مبدا و...سهیم و مشارکت دهد.
شهردار نهاوند بر همین اساس از رایزنی و انجام مقدمات این موضوع در شهر نهاوند با همکاری سازمان سرمایهگذاری شهرداری همدان خبر میدهد.
یک تیر و چند نشان با جذب مشارکت شهروندان
یوسفینوید از اجرای موفق این برنامه در برخی کلانشهرها میگوید و اینکه با تشویق سرمایهگذار و حمایت از او در اجرای اینگونه برنامهها برای ساماندهی مدیریت پسماند یک تیر و چند نشان را در قالب فرهنگسازی، آموزش، تشویق و مشارکت شهروندان در توسعه شهری و تقویت تعهدآوری نسبت به کیفیت زندگی شهری، تأمین بهداشت سلامت و البته بهرهمندی از نتایج این مشارکت و درنهایت افزایش درآمد و تولید در حوزه شهری را بر هدف روانه کرد.
