پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

طرحی برای ساماندهی فعالان فرش و مُروار و پوشاک

تنها ۴۰ کارگاه از ۳۰۰ قالیبافی ازندریان باقی‌مانده

ازندریان به عنوان یکی از شهرهای دارای ظرفیت در حوزه صنایع‌دستی و تولیدات خانگی از قبیل قطب دوخت و دور پوشاک زنانه و مردانه در استان‌همدان و غرب کشور، قالیبافی و مروار بافی، این روزها در کانون برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ای قرار گرفته است. بخشداری ‌جوکار باهدف حمایت از تولیدکنندگان و هنرمندان محلی، مجموعه‌ای از برنامه‌ها را برای ساماندهی و تقویت فعالیت‌های حوزه فرش، پوشاک و مرواربافی تدوین کرده است.
بخشدار ازندریان با اشاره به اهمیت نقش صنایع‌دستی در ایجاد اشتغال و رونق اقتصادی مناطق محلی گفت: توسعه فعالیت‌های تولیدی در ازندریان علاوه بر ایجاد فرصت‌های شغلی پایدار، می‌تواند به حفظ هنرها و مهارت‌های بومی منطقه نیز کمک کند.
شناسایی فعالان؛ نخستین گام
برای توسعه صنایع‌دستی
عباس روح‌بخش درادامه با بیان اینکه برنامه‌ریزی مؤثر نیازمند شناخت دقیق ظرفیت‌های موجود است، افزود: شناسایی فعالان و تولیدکنندگان حوزه‌های فرش، پوشاک و مرواربافی و ایجاد بانک اطلاعاتی جامع این مشاغل در اولویت اقدامات بخشداری قرار دارد.
روح‌بخش تصریح‌کرد: با تکمیل این بانک اطلاعاتی، امکان ارائه خدمات حمایتی، برنامه‌ریزی آموزشی و پیگیری مطالبات فعالان این حوزه‌ها به شکل هدفمندتری فراهم خواهد شد.
بخشدارجوکار از برگزاری نشست‌های منظم با فعالان صنایع‌دستی و تولیدکنندگان ازندریان خبرداد، یادآورشد: این نشست‌ها فرصتی برای بررسی مشکلات، دریافت پیشنهادها و انتقال مطالبات فعالان اقتصادی به دستگاه‌های اجرایی مرتبط خواهد بود.
وی اضافه‌کرد: رفع موانع تولید و تسهیل فعالیت هنرمندان و تولیدکنندگان محلی از مهم‌ترین اهداف این جلسات به شمار می‌رود.
بازارهای فروش؛ حلقه مفقوده
تولیدات محلی
روح‌بخش یکی از چالش‌های اصلی تولیدکنندگان را محدود بودن فرصت‌های عرضه محصولات دانست، تصریح‌کرد: حمایت از حضور تولیدکنندگان در نمایشگاه‌ها و بازارچه‌های شهرستانی و استانی در دستور کار قرار دارد تا زمینه معرفی هرچه بیشتر محصولات ازندریان فراهم شود.
وی خاطرنشان‌کرد: تولیدات فرش، پوشاک و مرواربافی ازندریان از کیفیت و ظرفیت مناسبی برای حضور در بازارهای گسترده‌تر برخوردار هستند و باید از این قابلیت برای افزایش درآمد تولیدکنندگان استفاده شود.
بخشدارجوکار با تأکید بر اهمیت توانمندسازی فعالان صنایع‌دستی گفت: اطلاع‌رسانی درباره تسهیلات، آموزش‌ها و فرصت‌های حمایتی دستگاه‌های اجرایی از دیگر برنامه‌های پیش‌بینی‌شده است تا تولیدکنندگان بتوانند از ظرفیت‌های موجود برای توسعه کسب‌وکار خود بهره‌مند شوند.
روح‌بخش استفاده از ظرفیت رسانه‌ها و فضای مجازی را عاملی مهم در معرفی توانمندی‌های ازندریان دانست، افزود: معرفی هنرمندان، تولیدکنندگان و محصولات بومی از طریق رسانه‌ها می‌تواند به شناساندن ظرفیت‌های اقتصادی منطقه و توسعه بازار فروش کمک کند.
وی در پایان بادعوت از فعالان حوزه‌های فرش، پوشاک و مرواربافی برای مشارکت در اجرای این برنامه‌ها تأکیدکرد: رونق صنایع‌دستی ازندریان نیازمند همکاری و هم‌افزایی میان تولیدکنندگان، دستگاه‌های اجرایی و نهادهای محلی است و تحقق این هدف می‌تواند زمینه‌ساز توسعه اقتصادی و اشتغال پایدار در منطقه باشد.
فرش دستباف ازندریان
در مسیر فراموشی
فرش دستباف ازندریان، یکی از میراث‌های ناملموس ثبت‌شده کشور در استان همدان که زمانی با بیش از ۳۰۰کارگاه فعال به عنوان قطب اشتغال و صادرات صنایع‌دستی شناخته می‌شد، امروز به دلیل مشکلاتی همچون تحریم‌ها، دشواری صادرات، نبود حمایت‌های بیمه‌ای و تسهیلات بانکی، با کاهش چشمگیر تولید مواجه شده و تعداد کارگاه‌های فعال آن به حدود ۴۰ تا ۵۰ واحد رسیده است.
فرش دستباف شهرازندریان به عنوان یکی از مهم‌ترین میراث‌های فرهنگی و هنری استان همدان، بافتی از هنر، هویت و معیشت مردم این منطقه به ویژه بانوان قالیباف است که سال‌هاست نسل به نسل منتقل شده و در سال ۱۴۰۰ نیز در فهرست میراث ناملموس کشور به ثبت ملی رسیده است.
این فرش‌ که با استفاده از الیاف طبیعی پشم و با طرح‌ها و نقش‌های متنوع توسط بانوان هنرمند منطقه تولید می‌شوند، در دوره‌ای نه‌چندان دور علاوه بر تأمین نیاز بازار داخلی، در بازارهای خارجی نیز جایگاه قابل توجهی داشتند.
رونق گذشته و نقش کارگاه‌های قالیبافی
باقر گرجی، از فعالان و تاجران قدیمی فرش دستباف در ازندریان، با اشاره به وضعیت گذشته این صنعت، اظهارکرد: در سال‌های گذشته بیش از ۳۰۰ کارگاه قالیبافی در ازندریان و روستاهای اطراف فعال بود که بانوان خانه‌دار با انگیزه بالا در آن‌ها مشغول به کار بودند و تولیدات باقیمت مناسب به بازارهای مختلف دنیا صادر می‌شد.
وی افزود: این روند موجب ایجاد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم گسترده‌ای در منطقه شده بود و چرخه تولید تا صادرات فرش به‌خوبی در جریان بود.
کاهش صادرات و افت تولید
این فعال حوزه فرش دستباف با اشاره به تغییر شرایط در سال‌های اخیر گفت: حدود یک تا یک‌ونیم سال اخیر، به دلیل مشکلات ناشی از تحریم‌ها و دشواری صادرات، این چرخه آسیب جدی دیده است؛ به‌طوری‌که از حدود ۳۰۰کارگاه فعال، تنها ۴۰ تا ۵۰ کارگاه باقی مانده است.
به گفته گرجی، افزایش هزینه‌ها و کاهش صرفه اقتصادی برای بافندگان و خریداران، از جمله عواملی بوده که کشورهای رقیب مانند افغانستان و پاکستان را جایگزین بخشی از بازار صادراتی ایران کرده است.
چالش بیمه و نبود حمایت‌های تسهیلاتی
وی در ادامه با اشاره به مشکلات معیشتی بافندگان گفت: بیمه قالیبافان یکی از جدی‌ترین مشکلات این حوزه است؛ بسیاری از بانوان به دلیل شرایط سنی یاناتوانی در پرداخت حق بیمه بالا، امکان بهره‌مندی از بیمه را ندارند.
گرجی همچنین افزود: ارائه نکردن تسهیلات بانکی با نرخ‌های مناسب و نبود حمایت‌های کافی از سوی دستگاه‌های مسئول، روند فعالیت کارآفرینان این حوزه را با مشکل مواجه کرده است.
افت فعالیت مرواربافی
و هشدار نسبت به آینده صنعت
این فعال صنایع‌دستی با اشاره به تعطیلی بخشی از فعالیت‌های مرتبط مانند مرواربافی در منطقه اظهارکرد: در کنار قالیبافی، مرواربافی نیز در ازندریان رونق خوبی داشت اما به دلیل نبود حمایت، بخشی از این فعالیت‌ها متوقف شده است.
وی تأکید کرد: صرف برگزاری جشنواره‌ها و اهدای لوح تقدیر، بدون حمایت عملی از تولیدکنندگان و بافندگان، نمی‌تواند مشکلات این حوزه را برطرف کند.
گفتنی‌است؛ فرش دستباف ازندریان که به عنوان یکی از قطب‌های صنایع‌دستی استان همدان شناخته می‌شود، امروز در شرایطی قرار دارد که فعالان آن خواستار توجه جدی‌تر به موضوعاتی همچون بیمه، تسهیلات بانکی و حمایت از صادرات هستند؛ موضوعی که به اعتقاد آنان می‌تواند در حفظ این میراث ارزشمند و احیای اشتغال منطقه نقش تعیین‌کننده‌ای داشته باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس