سیمین با ابروی زیبایش همسایه همیشگی آفتاب است
محمود رمضانی- همدانپیام: تاریخ کهن شهر همدان تنها به آرامگاه ابوعلیسینا، باباطاهر، کتیبههای گنجنامه و غار علیصدر خلاصه نمیشود. نقطه به نقطه این دیار کهن از وجود تاریخی سخن میگوید که همدان را به دیاری تاریخی تبدیل کرده است.
جدای از شهرها، روستاهای همدان هم با داشتن تاریخ و طبیعتی زیبا سالهاست که پای گردشگران را به سمت خود گشوده است.
در بیان ظرفیتهای روستایی استان همدان این بار به روستای سیمین ابرو پا میگذاریم. روستایی که در نقطهای کوهپایهای با بافت یکپارچه سنگی و معماری پلهای و پلکانی قرار دارد.
جادهای که ما را از جنوب شهر همدان به سمت روستا هدایت میکند باریک اما بسیار دلانگیز همچون جاده شمال است، تو گویی به وقت تقسیمبندی نقشه ایران، قطعهای از شمال ایران اینجا جا مانده باشد.
اگر حدود 2 سال پیش به اینجا سرزده باشی، جای تعجب است که چه زود در 2 طرف جاده روستا و میان درختان باغهای سرسبز، خانههای ویلاهایی با قد و قامت بزرگ و سقف شیروانی بنا شدهاند و درواقع امروز گذر از این جاده سفر به گیلان و مازندران و رشت را برایت تداعی میکند.
به راستی مجوز این ساخت و سازها را چگونه صادر کردهاند و مالکان این خانهها چه کسانی هستند که به این راحتی و در این مدت کوتاه ویلاهایشان را برقرار کردهاند؟
آخر هفته است و جاده شلوغ و به نظر میرسد صاحبان این ویلاها شهرنشین و اینجا استراحتگاه پایان هفتهشان باشد.
وارد روستا میشویم. تابلویی ابتدای روستا قرار دارد که تصویر شهدا را با عنوان “روستای شهیدپرور ابرو” نشان میدهد.
خانه بهداشت ابتدای روستا قرار دارد و وارد روستا که میشوی، بوی گردهپزی در ابتدای معبر اصلی روستا هر گردشگری را به سمت خود میکشاند.
کوچههای باریک و تنگ، حمام و خزینه قدیمی و وجود خانههایی با قدمت 300 ساله نشان از تاریخ کهن این روستا دارد.
بنابر گزارشها، سیمین ابرو یکی از روستاهای سنگی و بسیار زیبای همدان است که در سال ۱۳۸۲ به ثبت آثار ملی ایران رسیده و محبوبیت زیادی دارد. این روستای زیبا یکی از ۲۱ روستایی است که به ثبت ملی ایران رسیده است.
به نظر میرسد که مهمترین و اصلیترین دلیل اهمیت روستای سیمین ابرو تاریخ و قدمت معماری خانههای زیبای آن است.
استفاده از مصالح بومی و نوع خاص معماری خانهها، مغازهها و مراکز محلات این منطقه را به عنوان روستای شاخص با ارزشهای معماری قابل توجه معرفی میکند و این روستا از غرب به کوه سرکهزار، از جنوب شرقی به کوه بلاغ، از شمال غربی به کوه تخت رستم و دره سرخپا، از جنوب به دره ولیشکر، از جنوب شرق به دره جن و از شمال به کوه دره یونجهچال محدود میشود.
وجود درههای فراوان و زیبایی مانند دره گلها، دره پیپول، دره علیعسگر، دره جن، دره غول و دره پشت مزارستان طراوت خاصی به این روستا بخشیده چرا که این درهها در میان گلها قایم شدهاند که نام این منطقه به عنوان دره گلها معروف است و توصیه میشود مسافران و گردشگرانی که به همدان سفر میکنند، حتما از این منطقه بازدید کنند.
روستای سیمین ابرو کوچههای باریک و تنگ دارد که علاوه بر اینکه کلید اصلی حرکت میان خانههای این روستا هستند، به منظور جلوگیری از وزش باد در این روستا پدید آمدهاند. تمامی خانههای روستای سیمین ابرو رو به آفتاب ساخته شدند و علت نزدیکی زیاد خانهها به یکدیگر موقعیت کوهستانی و آب و هوای این منطقه است.
خانههای روستای سیمین ابرو از معماری خاصی برخوردار است که هوش و نبوغ مردم را در ساخت این روستا نشان میدهد.
هر چند در دهه اخیر روستاها نیز شکل و شمایل و هویت اصلی خود را از دست داده و منازل آنها به شکل منازل شهری درآمده است، اما خانههای قدیمی موجود در دل روستا بیشتر 2طبقهاند، به طوری که در طبقه پایین دستشویی قرار دارد و این طبقه مخصوص نگهداری حیوانات اهلی است و در طبقه بالای خانههای روستای سیمین ابرو که خانواده در آن اقامت دارند و چندین اتاق مخصوص فصلهای مختلف در آن تعبیه شده است؛ اتاقهای زمستانه، پاییزه، بهاره و تابستانه. خانههای روستای سیمین ابرو تراس دارند و این تراس بیشتر اتاقهای خانهها را پوشش میدهد و مطبخ معمولا در تراس قرار دارد.
بافت سنگی خانههای این روستا ارزش دیدن دارد و با توجه به شرایط طبیعی و کوهستانی منطقه و بنبست بودن، این روستا به صورت بکر و دستنخورده باقی مانده که این خود زیباییهای طبیعی را به تصویر میکشد.
ناگفته نماند که روستای سیمین بعد از روستای ابرو قرار دارد که این دو روستا با داشتن تاریخی کهن در الفاظ بیشتر با هم میآیند. از معادن موجود در روستای سیمین میتوان به معدن سنگ گرانیت سیاه و تعداد بسیار زیادی معدن سنگ سفید قابل استفاده در صنایع چینیسازی نام برد.
گردشگری، توسعه پایدار و اشتغالزایی از مزایای بهسازی روستاها است. روستای سیمین ابرو دارای بافت متراکم و فشرده است که با آب و هوای کوهستانی استان همدان تطابق دارد.
این روستای گردشگری نخستین روستا در استان همدان است که در برنامه چهارم توسعه بهسازی شده و در سال 82 در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید.
90 درصد درآمد مردم روستا از راه باغداری گردو است و گردو عمل آمده در این منطقه یکی از بهترین گردوهای ایران محسوب میشود. با این حال، ایجاد اقامتگاه بومگردی بهترین راه برای درآمدزایی در روستا خواهد بود.
اما اگر از غذاهای محلی روستا نام ببریم، در میان تنوع غذایی که در این روستا هست میتوان به آبگوشت و آشهای سنتی مانند آش اوماج، آش پلته، آش واره، آش دوغ، آش جو و ترخینه اشاره کرد. همچنین به علت فراوانی گردو در این منطقه، این میوه باارزش در بیشتر غذاها استفاده میشود.
لازم به یادآوری است که قالی، گلیم و جاجیم از محصولات صنایع دستی روستا است.
