پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

در جلسه شورای حريم كشور

محدوده و ضوابط حفاظتي پرونده جهانی همدان مصوب شد

نویسنده : مریم مقدم

شهر تاریخی هگمتانه(همدان) تنها کاندیدای ثبت جهانی منظر تاریخی در ایران است و در کنار 5 اثر دیگر در انتظار اعلام ارزیابان یونسکو برای جهانی شدن هستند. منظر تاریخی هگمتانه در شهر همدان، مسیر آرامگاه بوعلی تا آرامگاه باباطاهر را شامل می‌شود.
ترکیب سایت باستانی تپه هگمتانه، بافت تاریخی شهر و بازار قدیمی مفهوم تازه‌ای به نام «منظر تاریخی» است که برای نخستین بار میراث فرهنگی به دنبال ثبت جهانی آن است، کاندیدایی که در کشور رقیب ندارد و برای یونسکو موضوعی جذاب محسوب می‌شود.
در پرونده منظر تاریخی هگمتانه تا همدان ، عرصه هسته اصلی شهر شامل تپه هگمتانه، بازار و بافت تاریخی شهر است که در قالب کانسرت «منظر تاریخی همدان» برای ثبت جهانی آماده‌سازی شده است.
سالیانه یک اثر در هر کشوری ثبت جهانی می‌شود، به نقل از مشاور وزیر میراث‌فرهنگی مردادماه سال آینده ارزیابان یونسکو، پرونده های ثبت جهانی آثار ایران را بررسی می‌کنند.
از بین پرونده های موجود در یونسکو هر یک که روند ثبت آن کوتاه‌تر باشد، اقدامات و رفع موانع آن در اولویت قرار می‌گیرد.
در جلسه شورای حريم كشور که سوم اسفند ماه برگزار شد ، ضوابط عرصه و حريم محور تاريخي و فرهنگی همدان كه مقرر است در سال ١٤٠١ به منظور ثبت در فهرست ميراث جهانى به دبيرخانه يونسكو ارسال شود، به تصويب رسيد.
محور تاريخى و فرهنگي همدان در ذيل عنوان «منظر شهری تاريخى همدان»، محدوده و محوری است كه عرصه هگمتانه، ميدان مرکزی، آرامگاه بوعلی‌سينا و مزار باباطاهر و خيابان‌های واصل اين آثار را به هم پيوند می‌دهد، شامل می‌شود .
این محور قرار است در سال ١٤٠١ برای ثبت در فهرست ميراث جهاني به يونسكو ارسال شود.
در ضوابط و مقررات حفاظتی محور تاريخی و فرهنگی همدان، ضمن تعیین حدود عرصه و حريم آثار ثبت‌شده پيشين در اين محدوده، ضوابط بازسازی، بهسازی و نوسازی پهنه‌های مختلف اين محدوده، مشخص شده و اولويت‌های رفع موانع ثبت جهانی اين اثر شاخص فرهنگی و تاريخی تعيين شده است.
لازم به ذكر است در جلسه شورای حريم كشور تعيين حريم ١٠ پرونده پيشنهادی از استان‌های اردبيل، آذربايجان غربی، خوزستان و البرز مورد تصويب قرار گرفت.
گفتنی است، از جمله ویژگی‌های شهر باستانی هگمتانه، معماری و طرح و نقشه منظم این شهر بوده، که در بین آثار باستانی به دست آمده کم‌سابقه است. آثار کشف شده حاکی از وجود یک شبکه منظم و پیشرفته آبرسانی در شهر حکومتی مادها و پارت‌ها است. در فواصل بین کانال‌های آبرسانی، معابری بر عرض ۵/۳ متر وجود داشته و کف این معابر، تماماً با آجرهای مربع شکل و منظمی، مفروش بوده‌ است.
تحقیقات نشان داده که در فواصل ۳۵ متری بین معابر، 2 سری واحدهای ساختمانی قرار دارند که هر کدام شامل یک حیاط مرکزی (هال) است، با اتاق‌ها و انبارهایی به صورت قرینه در گرداگرد آن. به شکلی که هر واحد ساختمانی، فضایی در حدود 17/5 * 17/5 متر را در برمی‌گیرد. معابر مذکور با عرض 3/5متر و پی بندی آجری در بخش وسیعی از تپه گسترش داشته و جهت شمال‌شرقی به جنوب‌غربی دارند.
پیشینه حفاری‌های علمی این تپه، به سال ۱۹۱۳ میلادی برمی‌گردد، که هیأتی فرانسوی از طرف موزه لوور پاریس به سرپرستی شارل فوسی، کاوش‌هایی در تپه هگمتانه انجام داد؛ ولی نتایج این کاوش‌ها هیچ‌گاه منتشر نشد.
در طی ۱۰ فصل حفاری انجام شده از سال ۱۳۶۲ تا ۱۳۷۸، که حدود ۱۴ هزار مترمربع از بقایای این شهر کاویده شد، یکی از کهن‌ترین دوره‌های تمدّن بشری نمایان شده ‌است. همچنین یک حصار طولانی به ارتفاع ۹ متر و 2 برج عظیم و کم‌نظیر در درون آن کشف شده ‌است. از جمله کاوش‌های علمی سال ۱۳۶۲ تاکنون که به سرپرستی محمدرحیم صراف به انجام رسیده، منجر به شناسایی شهر بزرگی در دل تپه هگمتانه شده‌ است.
همچنین ادامه کاوش‌ها، بخش‌هایی از حصار عظیم شهر به قطر ۹ متر و ارتفاع ۸ متر را آشکار ساخته ‌است. این حصار در فواصل معین، دارای برج‌های عظیم بوده، که هگمتانه قدیم را دربرمی‌گرفته ‌است.
به‌طور کلی در 100 سال اخیر باستان‌شناسان داخلی و خارجی بارها این تپه را حفاری کرده‌اند. ضمناً در طول حفاری‌های انجام شده، آثار ارزشمند و بی‌نظیری کشف شده، که اغلب متعلق به دوران اشکانیان و نیاکان آنهاست.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس