| دوشنبه - 12 مرداد 1405 - شماره 5477 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 108642 |
تاریخ انتشار: 1399-02-30 - 08:29 |
تعداد بازدید: 314 |
|
|
|
|
 صفحه ویژه خبر گزاری ها امروز "خبرگزاری فارس همدان"
«هر خانه» «یک کارگاه»
مادستان
مردم روستای «اشترمل» تویسرکان سالهاست به تولید مبل و منبت با دست مشغول هستند و در این زمینه زنجیره تولید راهاندازی کردهاند، در کنار خانههای روستایی خود کارگاه زدند و از صفر تا صد کار را تولید میکنند از همین رو «اشترمل» روستای بدون بیکار همدان است.
به گزارش فارس، پسرک، فردایی برای خود متصور نیست، بنابراین راهی دنیای متفاوتی میشود به این امید که آیندهاش را دگرگون کند، اما گویی خداوند سرنوشت دیگری برای او رقم زده بود، قرار است او منجی آیندگان شود تا مجبور نشوند برای لقمه نانی روستا و دیار خود را به امید یافتن شغل ترک گویند.
او میتوانست یک کارگر ساده مونتاژکار در دهه ۴۰ شمسی شود و درنهایت بهعنوان یک کارگر بازنشسته ۷۰ ساله امروز در دل آهن، دود و فریاد زندگی کند، اما زندگی برایش جور دیگری رقم خورد، مرتضی هنری آموخت تا به چوبهای خشک جان ببخشد و آینده یک روستا و شهرستان را تغییر دهد.
مرتضی کاروند هنر منبت را از استادکاران بهنامی همچون «محمود مقدم و رضا مازندرانی» آموخت و در سال ۵۲ موفق میشود مجوز تولید منبتکاری را دریافت کند، حالا که او در حرفهاش استاد شده و آموزههای لازم را فراگرفته است به زادگاهش همان روستای اشترمل بازمیگردد تا آنچه برایش مقدر بود و با تلاش آن را محقق کرد را اجرا کند.
امروز او یکی از پیشکسوتان و استادکاران بهنام هنر منبتکاری در ایران زمین است و تعداد زیادی از جوانان را آموزش داده و هنر منبتکاری را وارد شهرستان تویسرکان و روستای اشترمل کرده است.
پس از گذشت سالیان طولانی، کاروند هنوز صبح تا شب مغار در دست دارد و صبح خود را با گلآرایی و ایجاد نقوش بر تکه چوبی شب میکند، نمونههای منبتکاری او نشان از عشق و خلاقیت است.
راز تکههای چوب
عشق در دستانش ریشه دوانده و لحظهای از چوب و مغار و چکشاش دل نمیکند، چه رازی در دل تکههای چوب نهفته که کاروند پس از گذشت بیش از ۵۰ سال دل در گرو آن دارد.
راز گلهای منظم و ریزی که همچون دانههای انار با همان نظم و ترتیب کنار هم یک جا نشستند را کاروند و شاگردانش که امروز هر کدام برای خود استادکار شدند و چندین نفر را آموزش دادهاند، میدانند.یک به یک جوانان روستا از سن ده، دوازده سالگی درس و مشق و حتی دامداری و کشاورزی را رها کرده و دل به راز سر به مهر تکههای چوب سپردند تا با حرکت سرانگشتان خود هنری بینظیر را خلق کنند.
سرمایه کاروند و دیگر فعالان این حرفه در روستای اشترمل دست و فکر آنهاست، بهطوریکه منبت درهای چوبی امامزاده صالح، امامزاده داوود تهران و ۲ چارچوب در صحن امام رضا(ع) هنر دستان و ذهن خلاق او است و کارنامه ارزشمندی در چنته دارد.
این پیشکسوت، هنر منبتکاری را عاشقی و رمز موفقیش را کار دلی میداند، با دل کار کردن و مغار زدن و جان دوباره به چوب دادن هنر مستمر اوست.
روستای پر رمز و راز چوبی
امروز روستای اشترمل، قریه چوبهای پر رمز و راز است و آوازه شهرتش دنیا را فراگرفته بهطوریکه در هر خانه یک کارگاه بهصورت سنتی مبل و منبت تولید میکنند، این روستا را باید روستای بدون بیکار دانست.
این روستا ۲ هزار جمعیت و ۵۰۰ خانوار دارد که ۹۰ درصد از اهالی روستا مشغول به تولید اقلام چوبی هستند، حتی بانوان روستا هم در کنار همسران و خانوادههای خود با ظرافت منبتکاری میکنند.
تفاوت تولیدات روستای اشترمل با نقاط دیگر کار دست اهالی روستاست، تمام کارگاهها با مغار و چکش بدون دخالت دستگاه منسوجات چوبی تولید میکنند و برند منبت گلریز را ایجاد و طرحهای متنوع تولید کردهاند، این برند ثبت ملی شده و درحالحاضر مراحل ثبت جهانی را طی میکند.
۹۰ درصد اهالی «اشترمل» منبتکارند
«بهرام ترکاشوند» دبیر انجمن خوشه مبل و منبت تویسرکان که از سال ۶۷ منبتکار بوده و ۳۰ سال تمام هم و غمش تولید مبل بدون دخالت دستگاه است، میگوید: مبل و منبت در روستای اشترمل حدود ۵۰ سال پیش با وجود آقای کاروند آغاز شده و بهتبع کار این پیشکسوت جوانان روستا هم علاقهمند شدند و تا به امروز این هنر در روستا استمرار داشته است، ضمن اینکه این هنر به روستاهای همجوار هم گسترش پیدا کرد و ۴ روستا در تویسرکان پایلوت مبل و منبت شدند. بهطور کلی در تویسرکان ۴ هزار و ۷۰۰ کارگاه در زمینه تولیدات چوب فعال است که ۸ هزار اشتغال مستقیم و ۱۲ هزار اشتغال غیرمستقیم ایجاد کرده است.
این منبتکار قدیمی ادامه میدهد: ۴۷۰ کارگاه بهصورت سنتی در روستای اشترمل تحت برند گلریز فعالیت میکنند که شاخصه بارز این برند کار دست است و بیش از ۹۰ درصد جمعیت روستا مشغول به تولید مبل و منبت هستند، زیرا از نیم قرن پیش این حرفه در روستا رایج شده است.
او با اشاره به اینکه تولیدات منبتشده اشترمل به قیمت تولیدی به مشتریان عرضه میشود، بیان میکند: تفاوت قیمت بسیار فاحش است، بهطور مثال یک دست مبل در این روستا ۲۰ میلیون تومان عرضه میشود درحالیکه همان مبل در شهرهای بزرگ با حضور واسطهها بالغ بر ۸۰ میلیون تومان به فروش میرسد.
ترکاشوند اضافه میکند: در سالیان گذشته بازار برای تولیدات سنتی و دستی روستا ایجاد شده و علاوه بر داخل کشور همچون استانهای تبریز، اصفهان و تهران در خارج کشور هم مانند عراق جایگاه خود را بهدست آورده است، اگرچه برای جذب بازار باید بیش از پیش فعال بوده و اقدامات درخوری انجام دهیم.
این تولیدکننده ماهر با بیان اینکه حمایت شرکت شهرکهای صنعتی استان از منسوجات دستی روستا قابل قدردانی است، میافزاید: این شرکت در ۳ سال گذشته در زمینه ثبت خوشه صنعتی و ناحیه صنعتی اشترمل اقدامات خوبی در این روستا انجام داده از جمله این اقدامات ساخت مرکز تخصصی مبل و منبت اشترمل، برگزاری جشنوارهها و ایجاد نمایشگاههای فروش است.
او میگوید: در گذشته فقط کلاف مبل در اشترمل تولید میشد درحالیکه امروز تمام مراحل رنگ و رویهکوبی انجام و مبل کامل در نمایشگاههای روستا عرضه میشود، در مرکز تخصصی مبل و منبت در زمینه رنگ و رویهکوبی کلاسهای آموزشی بهصورت مستمر با همکاری فنیوحرفهای برگزار میشود.
ترکاشوند اضافه میکند: علاوه بر تولید برخی اهالی در تهران هم نمایشگاه فروش منسوجات چوبی راهاندازی کردهاند و تولیدات روستا بهصورت مستقیم بدون واسطه در این فروشگاهها عرضه میشود، البته ۵ نمایشگاه در روستا هم افتتاح شده که کار آماده و تکمیل ارائه میدهد.
این فعال عرصه تولید مبل و منبت بیان اینکه در تفاهمنامهای برای خرید از تولیدات روستا در نمایشگاههای داخل اشترمل ۱۵ میلیون تومان وام قرضالحسنه توسط صندوق کارآفرین امید اعطا میشود، عنوان میکند: با همکاری شرکت شرکهای صنعتی و صنایعدستی تولیدات روستا شناسنامهدار شده و نوع پارچه، نوع چوب و نوع برند در شناسنامه اصالت کالا مشخص میشود.
او ادامه میدهد: معضلی که در این زنجیره تولید با آن مواجه هستیم این است که مشتریان کمتر بهصورت مستقیم از تولیدکنندگان خرید میکنند و اغلب از نمایشگاهها به قیمت کلان جنس را تهیه میکنند.
ترکاشوند میافزاید: چوبهای گردو برای ساخت مبل و منبت در این منطقه از استان کردستان و چوب راش پس از ممنوعیت جنگلهای شمال اغلب از گرجستان و ترکیه وارد میشود.
شوق منبتکاری
«حسین ترکاشوند» منبت کار چیرهدست اشترمل که خانوادگی زنجیره تولید راهاندازی کردهاند، میگوید: از ۱۵ سالگی منبتکاری را بهواسطه علاقه به این حرفه با شاگردی آقای کاروند آغاز کردم و این هنر را آموختم، بیشتر نوجوانان و جوانان روستا منبت را از آقای مرتضی کاروند آموختند و درحالحاضر در پیشه خود موفق هستند.
او با بیان اینکه از بچگی علاقهمند به این هنر بودم و با اصرار زیاد تحصیل را ترک کردم و وارد این حرفه شدم، بیان میکند: منبتکاران روستای اشترمل چیرهدست هستند، در بین هنرمندان کشور حرف برای گفتن دارند و اغلب در مدت زمان کوتاه طرحهای جدید و نو طراحی و خلق میکنند.
ترکاشوند با اشاره به اینکه منبتکاری با دست کاملا احساس هنری را به مخاطب منتقل میکند، ادامه میدهد: بنده از شغلم لذت واقعی میبرم و ساعتها با شوق و خلاقیت منبت میکنم، البته خلاقیت در کار ما بسیار پر اهمیت و برای جذب بازار لازم است.
این منبتکار چیرهدست به تفاوت بسیار چشمگیر تولیدات دستی با تولیدات دستگاهی اشاره میکند و میگوید: نازککاری و ظرافت خاصی در برجستهسازی نقوش با مغار وجود دارد که این ظرافت در کار دستگاهی به چشم نمیخورد.
او اضافه میکند: زمان مورد نیاز برای منبت منسوجات چوبی بستگی به طرحهای مختلف دارد بهطور میانگین برای هر یک عدد مبل یک ماه زمان نیاز است تا از پایه تا تاج مبل منبتکاری شود.
این فعال عرصه تولید مبل و منبت اشترمل با اشاره به اینکه منبتکاری به 2 دسته گلدرشت و گلریز که مختص اشترمل است تقسیمبندی میشود، ادامه میدهد: حقوق استادکاران ماهر و چیرهدست روزی حدود ۲۰۰ هزار تومان درنظر گرفته میشود، ضمن اینکه صدمات جسمی در این حرفه زیاد است زیرا روزانه بیش از ۱۰ ساعت بهصورت ایستاده مشغول منبت هستیم.
زنجیره تولید «اشترمل»
او میافزاید: فرایند تولید استیل مبل در روستای اشترمل بهصورت زنجیره تولید است و این فرایند از تهیه چوب مرغوب گردو آغاز میشود تا نجاری که چوبها قطعهبندی شده و شکل اصلی مبل ایجاد و در مرحله بعد به منبتکار تحویل داده میشود، در این مرحله نقش اصلی طراحیشده به چوب چسبیده و مرحله مشبککاری انجام میشود.
این منبتکار ماهر ادامه میدهد: پس از مشبککاری مرحله منبتکاری و برجستهسازی نقوش صورت میگیرد و درنهایت مونتاژ کلاف مبل و مرحله آخر رنگ و رویهکوبی انجام میشود.
تولید در کنار خانه و خانواده
«قاسم ترکاشوند» از تولیدکنندگان مبل و منبت اشترمل درباره تولیدات منحصر بهفرد این روستا اظهار میکند: خدا را شکر از شغلم راضی هستم، این حرفه نسل به نسل به ما رسیده، اگرچه برای آموختن و حرفهای شدن ۷ سال شاگری کردم و کار را آموختم تا درنهایت خودم کارگاه زدم و کارم را گسترش دادم.
او در ادامه عنوان میکند: مشابه تولیدات این روستا در کمتر جایی دیده میشود، اغلب تولیدات از چوب گردو است که نقش و نگارهای ریز در آن با دقت با مغار کندهکاری میشود.
این فعال عرصه تولیدات مبل و منبت بیان میکند: خوشبختانه همگی در یک حرفه داخل روستا و کنار خانواده و اقوام مشغول بهکار هستیم و آواره دیار غربت نشدیم، زندگی در روستا به سبک و سیاق خودمان ارزشمند است.
او با بیان اینکه امروز یک حرفه به جز کشاورزی و دامداری در روستای اشترمل گسترش پیدا کرده و اغلب اهالی مشغول به همین کار هستند، میافزاید: اهالی کنار خانه و کاشانه خود کارگاهی دست و پا کردهاند و با کمال آرامش در زادگاه خود کار میکنند.
ترکاشوند ادامه میدهد: حدود ۲۰ سال است که مونتاژ تولیدات را انجام میدهم پس از منبتکاری، چوبها به این کارگاه منتقل میشود و در این مرحله چسب و مونتاژ انجام و برای رنگکاری کلاف آماده است.
این فعال عرصه تولیدات مبل و منبت اضافه میکند: بهطور کلی کار بهصورت تکهتکه زیر دستم میآید در این مرحله مونتاژ و درنهایت کلاف آماده میشود تا به سلیقه بازار و مشتری رنگ و رویهکوبی شود.
او میگوید: بهطور کلی هر 2 روز یکبار یک دست مبل مونتاژ و تمام مراحل کار با دست انجام میشود، بهطور کلی شاخصه تولیدات اشترمل کار دست است.
سود واقعی نصیب نمایشگاهداران میشود
«عماد ترکاشوند» منبتکار با سابقه اشترمل که بیش از ۳۰ سال مشغول به منبتکاری است میگوید: زحمتی که منبتکاران و فعالان این عرصه انجام میدهند نصیب نمایشگاهداران میشود، تولیدکنندگان روستا 2، 3 ماه روی هر سرویس مبل وقت میگذارند، اما سود واقعی نصیب فرد دیگری میشود.
او در ادامه میافزاید: در واقع سرمایهداران و نمایشگاهداران در مدت زمان کوتاه از فروش تولیدات ما سودهای کلان میبرند.
ترکاشوند ادامه میدهد: تصمیم گرفتیم در روستا نمایشگاه برپا کنیم و تولیدات را بدون واسطه به مشتریان عرضه کنیم اگرچه مسئولان باید در زمینه ایجاد نمایشگاههای متعدد و فروشگاههای عرضه اقداماتی برای روستای اشترمل انجام دهد تا این روستا هم بیش از پیش در سراسر کشور شناخته شود.
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
