| يكشنبه - 11 مرداد 1405 - شماره 5476 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 145965 |
تاریخ انتشار: 1404-10-06 - 11:28 |
تعداد بازدید: 79 |
|
|
|
|
نهاوند؛ لرزهخیزترین قطعه کوهستان زاگرس
نویسنده : نیلوفر بهرمند نژاد
مادستان
پژوهشگر بینالمللی زلزلهشناسی: ساختمانهای مهندسیساز در نزدیکی گسل نیازمند تقویت هستند
در ۲ تا ۳ ماه اخیر، نهاوند بیش از هر زمان دیگری لرزش زمین را تجربه کرده است؛ لرزشهایی اغلب خفیف، کوتاهمدت اما نگرانکننده که برای بسیاری از شهروندان دیگر غریبه نیست. آنقدر تکرار شدهاند که برخیها میگویند «زلزله در نهاوند عادی شده»، اما همین عادیشدن زنگ خطری جدی برای ایمنی شهری به شمار میرود.
بر اساس مشاهدات مردمی، آغاز این دوره از لرزشها به شبی بازمیگردد که از حوالی ساعت ۷ تا حدود ۷:۴۰ چند زمینلرزه پیاپی رخ داد. در همان شب و تا بامداد روز بعد، حدود ۶ لرزش در سامانههای رسمی ثبت شد. پس از آن اما لرزشها ادامه یافت؛ لرزشهایی که مردم آنها را حس کردند و با صدای مهیب و تکانهای ناگهانی از خواب پریدند، اما بسیاری از آنها در سامانههای لرزهنگاری کشور ثبت نشد.
به گفته شهروندان، یکی از این لرزشها حدود ساعت ۴:۳۰ بامداد رخ داد؛ صدایی شدید و ضربهای کوتاه که سبب بیدار شدن مردم شد، بیآنکه گزارشی رسمی از آن منتشر شود. همین موضوع ذهن افکار عمومی را بیش از پیش درگیر کرده است: چرا زلزله احساس میشود اما ثبت نمیشود؟
چرا نهاوند اینقدر میلرزد؟
کارشناسان زمینشناسی پاسخ را در موقعیت خاص این شهر میدانند. نهاوند بر روی یکی از فعالترین قطعات گسل اصلی جوان زاگرس قرار گرفته است؛ گسلی که نتیجه برخورد و فشار دائمی ورقه عربستان به ورقه اوراسیا (ایران) است. این فشار مداوم سبب تجمع تنش و آزاد شدن آن بهصورت زمینلرزههای پیاپی میشود.
در نبود اطلاعرسانی شفاف، برداشتهای مختلفی در میان مردم شکل گرفته است.
برخی لرزشها را به رانش زمین و فرسایش ناشی از خشکسالی در دشت گاماسیاب و کوههای اطراف نسبت میدهند. عدهای دیگر، احتمال فعالیت معادن در برخی مناطق مانند اطراف شهرک حیدری را مطرح میکنند. حتی شایعاتی درباره ارتباط این لرزشها با فعالیتهای غیرمتعارف یا هستهای در فضای مجازی دیده میشود.
کارشناسان اما تأکید میکنند که تاکنون هیچ گزارش رسمی و مستندی این فرضیهها را تأیید نکرده و محتملترین دلیل، همان فعالیت طبیعی گسلهای فعال منطقه است.
قطعه نهاوند از گسل اصلی جوان زاگرس است
استاد پژوهشگاه بینالمللی زلزلهشناسی کشور در گفتوگو با خبرنگار همدانپیام میگوید: قطعه نهاوند از گسل اصلی جوان زاگرس، با طولی در حدود ۸۰ کیلومتر، یکی از لرزهزاترین قطعات این سامانه گسلی است. سازوکار این گسل در نهاوند از نوع امتدادلغز راستگرد است که میتواند سبب زلزلههای مکرر و خوشهای شود.
به گفته مهدی زارع، دلیل اینکه مردم نهاوند زلزلهها را بیش از سایر مناطق احساس میکنند، نزدیکی بسیار زیاد شاخههای گسل به بافت شهری است؛ برخی از این شاخهها از زیر یا مجاورت محلات مسکونی عبور میکنند. بنابراین حتی خُردهلرزههایی با بزرگای کم که ممکن است در شبکههای دوردست ثبت نشوند بهوضوح حس میشوند.
زارع تأکید میکند که راهحل نه ترس و شایعه، بلکه آمادگی و پیشگیری است.از یکسو، مقاومسازی ساختمانها با روشهایی مانند ژاکت بتنی یا فولادی و افزودن دیوارهای برشی، برای شهری مانند نهاوند ضروری است.
از سوی دیگر این پژوهشگر بیان میکند که توسعه شبکه لرزهنگاری محلی اهمیت حیاتی دارد؛ زیرا بسیاری از شاخههای گسل زیر آبرفتها پنهاناند و تنها با ثبت خُردلرزهها میتوان مسیر دقیق آنها را شناسایی کرد. این کار همچنین امکان راهاندازی سامانه هشدار سریع زلزله را فراهم میکند؛ حتی چند ثانیه هشدار میتواند برای قطع گاز، توقف آسانسورها و پناهگیری مردم حیاتی باشد.
زارع با تأکید بر اینکه در مناطقی مانند نهاوند که در مجاورت گسلهای فعال قرار دارند، تصریح میکند: سازهها باید بهگونهای طراحی شوند که ترکیبی از افزایش سختی برای جلوگیری از فروپاشی و انعطافپذیری برای جذب انرژی زلزله را داشته باشند.
این پژوهشگر معتقد است که ساختمانهای مهندسیساز در نزدیکی گسل نیازمند تقویت ویژه هستند؛ زیرا یکی از روشهای مؤثر استفاده از ژاکت بتنی یا فولادی است؛ به این معنا که دور ستونهای ضعیف، لایهای از بتن مسلح یا ورقهای فولادی اضافه میشود تا هم قدرت باربری ستون افزایش یابد و هم شکلپذیری آن در برابر لرزشهای شدید بیشتر شود.
وی ادامه میدهد: در کنار این روش، اضافهکردن دیوارهای برشی بتنی یکی از بهترین و کارآمدترین راهکارها در نهاوند به شمار میرود. دیوارهای برشی که در نقاط استراتژیک ساختمان اجرا میشوند، میتوانند بخش بزرگی از نیروی زلزله را جذب کرده و از انتقال آن به سایر اجزای سازه جلوگیری کنند.
این زلزلهشناس عنوان میکند: توسعه شبکه لرزهنگاری در منطقهای مانند نهاوند که بر روی یکی از خطرناکترین قطعات گسل اصلی جوان زاگرس قرار گرفته، فراتر از یک اقدام پژوهشی است و یک ضرورت حیاتی برای حفظ امنیت جانی و مالی شهروندان محسوب میشود. بسیاری از شاخههای گسل نهاوند در زیر آبرفتها پنهان هستند و بهصورت سطحی قابل شناسایی نیستند. افزایش تعداد ایستگاههای لرزهنگاری به مهندسان کمک میکند تا کانون خُردلرزهها را که با چشم غیرمسلح یا ایستگاههای دوردست قابل ردیابی نیستند، شناسایی کنند و نقشه دقیق عبور گسل از زیر محلات شهری را ترسیم نمایند.
زارع میافزاید: با در اختیار داشتن این اطلاعات، میتوان از ساختوساز ساختمانهای حساس مانند مدارس، بیمارستانها و مراکز امدادی بر روی خط مستقیم گسل جلوگیری کرد.
در پایان میتوان گفت که نگرانی امروز مردم نهاوند بیریشه نیست. تاریخ این شهر، زلزلهای سهمگین را در سال ۱۳۳۳ به خاطر دارد؛ زمینلرزهای که خسارات جانی گستردهای بر جای گذاشت. روایتهای محلی میگویند مردم آن زمان، شبها از ترس فروریختن خانهها، در خیابانها و فضاهای باز میخوابیدند. این خاطره جمعی هنوز در ذهن سالمندان شهر زنده است و تداوم لرزشهای امروز، آن خاطره تلخ را دوباره زنده کرده است.
نهاوند شهری است که بر روی گسل زندگی میکند. لرزشهای اخیر شاید بزرگ و مخرب نباشند، اما پیام روشنی دارند: زلزله در این منطقه یک احتمال دور نیست، یک واقعیت دائمی است. روز ایمنی در برابر زلزله فرصتی است تا به جای عادتکردن به لرزشها، برای ایمنسازی شهر، آگاهسازی مردم و آمادگی واقعی اقدام شود؛ پیش از آنکه زمین، بار دیگر با قدرت سخن بگوید.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
