| دوشنبه - 12 مرداد 1405 - شماره 5477 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 110026 |
تاریخ انتشار: 1399-04-19 - 09:10 |
تعداد بازدید: 446 |
|
|
|
|
 کتیبهای که حقیقت را روشن کرد
کشف راز موقوفه مسجد پیغمبر(ع) همدان
گوناگون
کشف و بازخوانی وقفنامه سنگی مسجد پیغمبر یکی از حقایق موقوفات همدان را آشکار کرد. این وقف نامه 3 خطی علیرغم کوتاه بودن، حقیقت مهمی را برملا میکند و آن این است که یک مغازه در کنار مسجد بوده که حالا نیست؟! به نظر شما این مغازه که با قیمت امروز میلیاردها ارزش دارد چه شده؟
مسجد پیغمبر که نامش را از یکی از انبیای الهی به نام حضرت حجی(ع) گرفته یکی از کهنترین مسجدهای همدان است. حضرت حجی(ع) در حدود 3 هزار سال پیش در همدان میزیسته و بر اساس منابع در بازار همدان دفن شده است. کشف وقفنامه سنگی این مسجد موجب کشف سند دیگری شد که بر اساس آن واقف مغازه که یکی از نیکوکاران این شهر بوده شناسایی شد. نام او حاج محمدرحیم تاجر است.
بازنویسی متن وقفنامه سنگی
این اثر در تاریخ 1302 هـ.ق بر یک تکه سنگ مرمریِ 4 ضلعی به ابعاد 17*20 سانتی مترکَنده شده است. کتیبه در 3 خط و به خط توقیع نوشته شده و متن آن از وقف یک دکان بر مسجد پیغمبر توسط شخصی به نام میرزا موسی خبر میدهد. متن میگوید:
«وقف نمود این دکان خبازی(نانوایی) را حاجی میرزا موسی جهت مسجد پیغمبر 1302»
به گزارش روابط عمومی اداره کل اوقاف و امور خیریه استان همدان، متن کتیبه مسجد پیغمبر خبر از آن میدهد که یک دکان نانوایی در تاریخ 1302هـ.ق بهعنوان رقبهای برای مسجد وقف شده بوده است. به بیان دیگر این مغازه منبع درآمدی بوده که درآمدهای آن میباید برای امور مسجد صرف میشده است. اهمیت دیگر این سند که آن را در زمره آثار کمنظیر (دستکم در استان همدان) قرار میدهد، سنگی بودن آن است. در دوران قاجار و در میان خواص آن دوران، وقف املاک و مستغلات بسیار رایج بوده است. میتوان گفت بزرگترین موقوفات در استان همدان در دوران قاجار و صفوی شکل گرفتهاند. مسجد پیغمبر، مسجدی کوچک در بازارِ سنتیِ شهرهمدان است. به گفته خسرو محمدی کمحقق این موضوع: بر اساس وقفنامه موجود، سنگ بنای آن مربوط به سال 1295 هـ.ق است. وقفنامه سنگیِ مسجد پیغمبر یک نمونه استثنایی از وقفنامههای استان همدان است که تاکنون شناخته شده است. به احتمال بسیار زیاد، وقفنامههای سنگی دیگری نیز در استان همدان وجود دارند که هنوز معرفی نشدهاند. بنابراین نظر به نبود نمونه دیگری از این نوع، فعلا میتوان این اثر را نخستین و یگانه وقفنامه سنگیِ معرفیشده در استان همدان دانست که تاکنون شناخته شده است.
بهدلیل کوتاه بودن متنِ کتیبه و همچنین برای شناخت بهتر این موقوفه، لازم بود تا اسناد هموند دیگری نیز وجود داشته باشند تا ضمن بررسی و مطالعه آنها بتوان به نتیجه درستی دست یافت؛ بنابراین ضمن جستوجو در مراکز اسناد استان همدان وقفنامه کاغذیِ این موقوفه بهدست آمد. تاریخ نگارش این سند 7 سال پیش از وقفنامه سنگی و مفصلتر از آن است. پس از همپوشانیِ این 2 وقفنامه معلوم شد که تناقضی آشکار با یکدیگر دارند. این تناقض تفاوت نام واقف بود. در سند سنگی واقف میرزا موسی ولی در سند کاغذی از حاج محمدرحیم تاجر رشتی بهعنوان واقف نام برده شده است. با بررسیهای بیشتر مشخص گردید که سرگذشت مغازه وقفیِ مسجد پیغمبر به شرح زیر بوده است:
در سال 1295 هـ.ق ساخت مسجد پیغمبر به پایان میرسد. در همان زمان در راهرو این مسجد مغازهای وجود داشته که میرزا موسی مشغول ساختن یا بازسازی آن بوده است. مالک مغازه شخصی به نام حاج محمدرحیم تاجر رشتی بوده که شخص دیگری را از برای امور دکان مزبور وکیل خود کرده بوده است. آن شخص کسی است که وقفنامه کاغذی را تنظیم و مهر کرده، نام او بهدلیل کیفیت پایین سند و ناخوانا بودن تصویر بر ما پوشیده است.
او بر اساس وقفنامه، میرزا موسی را مکلف کرده که پس از پایان عملیات ساخت و ساز، مغازه را از طرف حاج محمدرحیم وقف بر مسجد پیغمبر نماید. بر اساس تاریخ نوشته شده بر وقفنامه سنگی، میرزا موسای مجتهد پس از 7 سال به متن وقفنامه کاغذی عمل کرده و پس از تهیه وقفنامه سنگی و نصب آن بر سردر مغازه که آن زمان نانوایی بوده مغازه را بهعنوان رقبهای (منبع درآمد) بر مسجد قرار میدهد.
این کتیبه در اختیار اداره کل اوقاف استان همدان است و در موزه وقف همدان واقع در طبقه زیرین آستان امامزاده عبدا...(ع) که به مرکز بزرگ فرهنگی شهر تبدیل و نگهداری میشود.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
