| پنجشنبه - 15 مرداد 1405 - شماره 5479-D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 148457 |
تاریخ انتشار: 1405-05-5 - 20:41 |
تعداد بازدید: 0 |
|
|
|
|
 محور جهانی گردشگری از الموت تا هگمتانه
قلعه الموت هم ثبت جهانی شد
اخبار
ایران امسال با پرونده «منظر فرهنگی الموت» در اجلاس بوسان حضور یافت و سرانجام توانست سیامین اثر خود را در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت برساند. پروندهای که حاصل بیش از ۲۵ سال پژوهش، کاوشهای باستانشناسی، مستندسازی، مرمت، حفاظت و برنامهریزی مدیریتی بود و اکنون نام قلعههای تاریخی الموت را در کنار ارزشمندترین میراث فرهنگی جهان قرار داده است.
آنچه در یونسکو به ثبت رسید، تنها قلعه مشهور الموت نیست، بلکه مجموعهای از 7قلعه و استحکامات وابسته، روستاهای تاریخی، راههای ارتباطی، سامانههای آبرسانی، اراضی کشاورزی و چشمانداز طبیعی منطقه را در بر میگیرد؛ مجموعهای که در قالب یک «منظر فرهنگی» ارزش جهانی پیدا کرده است. در این پرونده، معماری، طبیعت، مدیریت آب، نظام دفاعی و شیوه زندگی تاریخی مردم منطقه، به عنوان یک کل به رسمیت شناخته شدهاند.
این موفقیت، برای مردم همدان یادآور روزهایی است که پرونده هگمتانه در اجلاس میراث جهانی یونسکو بررسی و سرانجام به عنوان بیستونهمین اثر ایران ثبت شد. آن روز نیز کارشناسان تأکید میکردند که ثبت جهانی، صرفاً نصب یک پلاک یا کسب یک عنوان بینالمللی نیست، بلکه آغاز تعهدی بزرگ برای حفاظت، مدیریت، معرفی و توسعه پایدار است؛ موضوعی که امروز درباره الموت نیز تکرار میشود.
هگمتانه و الموت، اگرچه از نظر تاریخی تفاوتهای بسیاری دارند، اما در یک ویژگی مشترک هستند؛ هر دو روایتگر بخشی از هویت تمدنی ایراناند. هگمتانه به عنوان یکی از کهنترین شهرهای جهان، نماد شکلگیری حکومت مادها و آغاز شهرنشینی سازمانیافته در ایران است و الموت نیز نمونهای کمنظیر از سازمان دفاعی، مدیریت سرزمین و تمدن کوهستانی در دوره اسماعیلیان به شمار میرود.
ثبت جهانی الموت نشان میدهد یونسکو دیگر تنها به بناهای منفرد توجه ندارد، بلکه به شبکههای تاریخی، مناظر فرهنگی و ارتباط انسان با محیط طبیعی نیز اهمیت میدهد. همان رویکردی که در پرونده هگمتانه نیز مورد توجه قرار گرفت؛ جایی که علاوه بر محوطه باستانی، لایههای تاریخی شهر همدان، بازار، بافت تاریخی و برنامههای حفاظتی در ارزیابیها نقش تعیینکنندهای داشتند.
برای همدان، موفقیت تازه ایران یک پیام روشن دارد؛ حفظ جایگاه هگمتانه در فهرست میراث جهانی، به همان اندازه اهمیت دارد که ثبت آن. یونسکو پس از ثبت آثار، روند حفاظت و اجرای برنامههای مدیریتی را به طور مستمر رصد میکند و کشورها موظفاند گزارشهای دورهای از وضعیت آثار خود ارائه دهند. همانگونه که گزارش حفاظتی هگمتانه نیز اخیراً در کمیته میراث جهانی بررسی و بر ادامه اقدامات حفاظتی تا پایان سال ۲۰۲۷ تأکید شد.
تجربه الموت نیز نشان میدهد که ثبت جهانی حاصل یک تصمیم مقطعی نیست. سالها کاوش علمی، مطالعات تخصصی، همکاری دانشگاهها، تهیه نقشههای حفاظتی، ساماندهی زیرساختها، مستندسازی دقیق و هماهنگی میان دستگاههای مختلف، زمینهساز این موفقیت شد. روندی که برای هگمتانه نیز سپری شد و همچنان ادامه دارد.
کارشناسان گردشگری معتقدند ثبت جهانی، زمانی به توسعه اقتصادی منجر میشود که با برنامهریزی حرفهای همراه باشد. افزایش تعداد گردشگران، رونق اقامتگاهها، توسعه صنایعدستی، ایجاد فرصتهای شغلی، بهبود زیرساختهای حملونقل و افزایش سرمایهگذاری، تنها بخشی از پیامدهای مثبت این رویداد است؛ اما اگر مدیریت درستی وجود نداشته باشد، افزایش فشار گردشگری میتواند به خود اثر تاریخی آسیب وارد کند.
از این منظر، همدان و قزوین میتوانند به جای رقابت، همکاری کنند. فاصله نسبتاً نزدیک دو استان، ظرفیت طراحی مسیرهای مشترک گردشگری را فراهم کرده است؛ مسیری که گردشگران داخلی و خارجی بتوانند در یک سفر، از هگمتانه، آرامگاه بوعلیسینا، گنجنامه و غار علیصدر در همدان تا قلعههای تاریخی الموت در قزوین بازدید کنند. چنین شبکهای، ماندگاری گردشگران در منطقه غرب و شمالغرب ایران را افزایش میدهد و منافع اقتصادی بیشتری برای هر دو استان به همراه خواهد داشت.
در اجلاس امسال یونسکو، کشورهای مختلف نیز با پروندههایی متنوع حضور داشتند؛ از محوطه باستانی سارنات هند و پایتختهای باستانی آسوکا و فوجیوارا در ژاپن گرفته تا روستای تاریخی سیدی بوسعید تونس، تئاترهای آمازون برزیل، کوه المپ یونان و بخش جدیدی از راه تاریخی ابریشم که به صورت مشترک از سوی 4کشور آسیای مرکزی ارائه شد. رقابتی که نشان میدهد میراث فرهنگی، امروز به یکی از مهمترین ابزارهای دیپلماسی فرهنگی و توسعه گردشگری جهان تبدیل شده است.
ثبت جهانی الموت، افتخاری برای قزوین و ایران است، اما برای همدان نیز یک یادآوری مهم محسوب میشود؛ اینکه عنوان میراث جهانی یک نقطه پایان نیست، بلکه مسئولیتی دائمیاست. همانگونه که هگمتانه پس از ثبت جهانی وارد مرحلهای تازه از حفاظت، پایش و مدیریت شد، الموت نیز از امروز باید همین مسیر را سپری کند.
2سال پیش، مردم همدان ثبت جهانی هگمتانه را جشن گرفتند و امروز، مردم قزوین موفقیت الموت را. این 2رویداد، در کنار یکدیگر تصویری روشن از ظرفیتهای تاریخی ایران ارائه میکنند؛ کشوری که هر گوشه آن روایتی متفاوت از تمدن، معماری، دانش و فرهنگ را در خود جای داده است.
اکنون نام الموت در کنار هگمتانه و دیگر آثار جهانی ایران در حافظه مشترک بشریت ثبت شده است. اگر این سرمایهها با مدیریت علمی، حفاظت اصولی و برنامهریزی گردشگری همراه شوند، نهتنها حافظ تاریخ خواهند بود، بلکه میتوانند آیندهای پویاتر برای اقتصاد گردشگری استانهایی مانند همدان و قزوین رقم بزنند. این همان پیامیاست که اجلاس بوسان برای ایران به همراه داشت؛ ثبت جهانی، آغاز مسئولیت است و توسعه پایدار، مقصد نهایی آن.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
