حمایت از طرح های پژوهشی برای حل بحران آب
زنگ خطر به صدا درآمده است، در حالی که ۴۷ روز از سال آبی جاری میگذرد، اما هیچ جبهه بارشی به غرب کشور و استان وارد نشده و بارش استان تا کنون صفر بوده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان در مدرسه پاییزه مدیریت خشکسالی،اظهار کرد: استان با یک آغاز سال آبی خشک و کاهش بیسابقه بارشها مواجه است و برای حفظ این نعمت باید برنامهریزی کنیم و با توکل بر منشأ اصلی نزول باران، از خرد جمعی و علمی برای گذر از این بحران بهره بگیریم.
رضا اخلاصمند ضمن تقدیر از حضور دانشجویان در مدرسه پاییزه مدیریت خشکسالی، گفت: امروز پدیده خشکسالی یکی از جدیترین، پیچیدهترین و در عین حال خاموشترین چالشهای قرن حاضر بوده و دیگر یک حادثه استثنایی نیست، بلکه بخشی از واقعیت جدید اقلیمی سرزمینی ما شده است.
اخلاصمند میانگین بارشها استان در سال آبی گذشته در چنین روزی را ۲۱ میلیمتر و در بلندمدت ۵۶ ساله، ۳۶ میلیمتر دانست و افزود: این آمار بیانگر صددرصد کاهش بارندگی است که نه تنها در یک دوره خشکسالی قرار داریم، بلکه با یک تشدید ناگهانی و یک آغاز بسیار خشک و نگرانکننده در سال آبی جاری روبهرو هستیم و این وضعیت، حوضههای آبریز ما، به ویژه سدها و منابع آب زیرزمینی را تحت فشار بیسابقهای قرار خواهد داد.
وی محور نخست را پیشبینی کوتاهمدت و بلندمدت خشکسالی و سنگ بنای هر گونه برنامهریزی برای مدیریت خشکسالی دانست و افزود: پیشبینی کوتاهمدت به ما کمک میکند تا برای فصل زراعی پیشرو، تخصیص آب را بهینه کرده و هشدارهای لازم را صادر و پیشبینی بلندمدت نیز با استفاده از سناریوهای تغییر اقلیم، به ما چشماندازی از آینده میدهد تا زیرساختها و راهبردهای کلان خود را بر اساس آن طراحی کنیم.
وی در محور دوم صحبتهای خود با بیان اینکه خشکسالی تنها به معنای نباریدن باران نیست و ما با زنجیرهای از خشکسالیها روبرو هستیم، افزود: خشکسالی هواشناسی که با کاهش بارش آغاز میشود و ما هماکنون در اوج آن هستیم، خشکسالی کشاورزی نیز وقتی رطوبت خاک برای محصولات کشاورزی کافی نباشد، و خشکسالی هیدرولوژیکی با کاهش جریان رودخانهها، افت تراز زیرزمینی و کاهش ذخایر سدها خود را نشان میدهد.
اخلاصمند در محور سوم به اثرات زیستمحیطی، اقتصادی-اجتماعی و سیاسی و تابآوری اشاره کرد و افزود: خشکسالی، پدیدهای فراگیر بوده که دامنه تأثیراتش از محیط زیست فراتر رفته و تمام ارکان جامعه را تحت تأثیر قرار میدهد و اثرات زیستمحیطی شامل فرونشست زمین، خشکیدن تالابها و چشمهها، کاهش کیفیت آب و نابودی تنوع زیستی است.
وی محور چهارم را کاهش اثرات سوء خشکسالی بر منابع آبی، دارای 2 راهکار اصلی دانست و اظهار کرد: راهکار نخست مدیریت تقاضا و افزایش بهرهوری، شامل توسعه کشتهای گلخانهای، ترویج آبیاری نوین، اصلاح الگوی کشت، نصب کنتورهای هوشمند و فرهنگسازی برای مصرف بهینه آب شرب و راهکار دوم، مدیریت عرضه شامل بازچرخانی آب و جایگزینی پساب با آب مصرفی صنایع پرآبطلب میتواند به اهداف مورد نظر نائل شود.
اخلاصمند محور پنجم را مدیریت مشارکتی در شرایط خشکسالی دانست.
وی در محور ششم به اثرات خشکسالی بر منابع آب شرب سطحی تأکید کرد و یادآور شد: تأمین آب شرب سالم، اولین و حیاتیترین اولویت ما بوده و خشکسالی مستمر، حجم آب پشت سدها که نقش مهمی در تأمین آب شرب دارد را به شدت کاهش میدهد که این امر، هم از نظر کمی و هم از نظر کیفی چالشهای بزرگی برای تصفیهخانهها و شبکه توزیع آب ایجاد میکند و هزینههای گزافی را به صنعت آب تحمیل میکند.
اخلاصمند محور هفتم را پیامدهای ناشی از بهرهبرداری ثانویه از منابع آب زیرزمینی دانست و افزود: وقتی آب سطحی کافی نباشد، فشار اصلی به سمت منابع آب زیرزمینی معطوف میشود، بهرهبرداری ثانویه یعنی ادامه برداشت از چاهها در شرایطی که سفرهها دیگر توان بازیابی طبیعی خود را ندارند که پیامدهای فاجعهبار این عمل فرونشست زمین و خشکیدن قناتها و چشمههای تاریخی است که میراث فرهنگی و طبیعی ما هستند.
مدیرعامل شرکت آب منطقهای همدان در محور هشتم از صحبتهای خود به تغییر اقلیم و تأثیر آن بر خشکسالی در اقلیم استان اشاره کرد و یادآور شد: آنچه که امروز تجربه میکنیم، تنها یک دوره خشک طبیعی نیست، تغییر اقلیم الگوهای بارش را در ایران تغییر داده است، مشاهدات نشان میدهد که بارشهای برف در استان کاهش شدیدی داشتهاند.
اخلاصمند با بیان اینکه مدرسه پاییزه تنها یک دوره آموزشی نیست و یک فراخوان به اتحاد و اقدام است، خاطرنشان کرد: از شما میخواهم که موضوع پایاننامهها و پروژههای تحقیقاتی خود را با اولویتهای بحران آب و خشکسالی در استان گره بزنید.
قدرت تاب آوری در جامعه باید افزایش یابد
مدیر کل مدیریت بحران استانداری همدان با بیان اینکه از طرح های پژوهشی در جهت حل بحران آب حمایت می شود ، گفت: امروز چالش بحران آب می توان طرح پژوهشی و دانشگاهی محور باشد تا با کمک شما دانشجویان مشکل در آینده حل شود.
به گزارش روابط عمومی آب منطقه ای همدان، حمید پور حسینی گفت: امکان تامین آب در مناطقی که تمرکز تراکم جمعیتی بالای دارد، حتی اگر بیشترین میزان نزولات جوی را داشته باشد، باز امکان پذیر نیست.
وی با بیان اینکه قدرت تاب آوری در جامعه باید افزایش پیدا کند، گفت: احساس مردم، از دور این است که همدان وضعیت منابع آبی خوبی دارد، اما کاهش نزولات جوی باعث شده تامین آب شرب شهر همدان به یک بحران تبدیل شود.
پور حسینی گفت: توزیع جمعیت باید با شرایط زیر ساختی، شغلی، بهداشتی و ... متناسب باشد و عدم توازن در خدمات دهی در بعضی شهرها و روستاها، باعث شده مردم در کلانشهرها متمرکز شوند و تامین آب این مناطق سخت و گاها به بحران تبدیل شود.
پور حسینی با بیان اینکه آب شرب شهر همدان از چند جبهه تامین می شود، گفت: آب شرب شهر همدان از سدها، چاه ها، رودخانه اطراف شهر در فصول غیر زارعی و انتقال آب از استان های همجوار تامین می شود.
مدیرکل پدافند غیر عامل استانداری همدان هم گفت: صادارات محصولات کشاورزی، که در گلخانه ها تولید می شود با توجه به قیمت واقعی آب، ارزش افزوده ای متناسب ندارد و در عمل صادرات آب است.
علیرضا ثابت مقدم پدافند غیرعامل را با تهدیدات انسان ساز مرتبط دانست و افزود: جنگ دوازده روزه تحمیلی که گذشت، آموزه های زیادی برای ما داشت و بسیار از تهدیدات متصور را محتمل کرد.
