■ مدیرکل امور مالیات: شیوهنامهای ابلاغ نشده است
طبق اعلام وزارت راهوشهرسازی همه سرپرستان واحدهای مسکونی و مستأجران ملزم هستند اطلاعات ملک خود را در سامانه معرفیشده ثبت کنند.
بر این اساس آنها املاک تحت تملک و محل اقامت خود را از 19 فروردین تا 9 اردیبهشت طبق زمانبندی اعلامشده و براساس شماره آخر کد ملی در سامانه املاک و اسکان کشور به نشانی http://amlak.mrud.ir ثبت میکنند.
این الزام در راستای اجرای ماده 54 قانون مالیاتهای مستقیم مصوب پنچم آذرماه 99 مجلس شورای اسلامی بهوجود آمده است.
مدیرکل امور مالیاتی استان همدان در پاسخ به این پرسش همدانپیام، که اگر کسی درباره املاک خوداظهاری نکند چه برخورد قانونی با وی صورت میگیرد؟ گفت: هنوز هیچگونه شیوه نامهای به سازمان مالیاتی ابلاغ نشده است. محمد دلشادی همچنین درباره خانههایی که تحت مالکیت وراث است هم همین پاسخ را داد و گفت: فعلا کار ثبت را سازمان ثبت اسناد انجام میدهد و هنوز هیچگونه ابلاغیهای برای اجرای آن به امور مالیاتی ارسال نشده است.
آنطور که مشخص است، وزارت راهوشهرسازی در تلاش است تا سامانه اطلاعاتی مربوط به املاک را تکمیل کند تا درصورت نیاز به آنها دسترسی بیابد. البته 2 سال است که صحبت از دریافت مالیات از خانههای خالی بود تا از این طریق مالکان آنها را مجبور به فروش یا اجاره کنند تا بتوانند بخشی از کمبود مسکن را جبران کنند. تاکنون نیز کارشناسان متعددی از معایب و مزایای این طرح و مقدار تأثیرگذاری آن بر هدف اعلامشده سخن گفتهاند. اما در هرصورت طبق مصوبه مجلس، در آذرماه سالجاری به قانون تبدیل شد و اکنون وزارت راهوشهرسازی با تعیین زمان مشخص برای مالکان، آنها را الزام به ثبت خانههای خود در سامانه موردنظر کرده است.
آنطور که عنوان شده، پس از راستیآزمایی اگر مشخص شود که مالکی اقدام به ثبت نکرده است، در آینده ارائه خدمات دولتی شامل یارانه، گواهینامه، انشعابات، افتتاح حساب بانکی و بسیاری دیگر از خدمات مشروط به ثبت اطلاعات سکونتی در سامانه املاک و اسکان و دریافت کد یکتا خواهد بود.
بهتازگی معاون وزیر راهوشهرسازی در سایت این وزارتخانه هشدار داده است که اگر براساس خوداظهاری اطلاعات بهطور ناقص ثبت شود در اینصورت واحد بهعنوان واحد خالی تلقی میشود و اطلاعات آن به سازمان مالیاتی ارائه خواهد شد.
محمودزاده درباره خانههایی که به شکل قولنامه خریدوفروش شدهاند و یا خانههایی که هنوز پایان کار ندارند، گفت: ملاک سند مالکیت رسمی نیست و تمام املاک در سیستم وجود دارند و باید همه اطلاعات خود را چه در شهر و روستا در سامانه اظهار کنند.
وی افزود: ما برای راستیآزمایی اطلاعات را از سامانه 19 دریافت میکنیم، اگر اطلاعات ثبت نشده باشد یا بهطور ناقص ثبت شده باشد، خانوار از خدماتی که دولت ارائه میدهد محروم میشود.
معاون وزیر اظهار کرد: اگر کسی ده خانه پُر هم داشته باشد مالیات این طرح برایش لحاظ نمیشود.
وی درباره خانههایی که هنوز انحصار ورثه نشدهاند، بیان کرد: ما برای شرایط ویژه هم برنامهریزی کردهایم که بهزودی تعیین تکلیف میشوند.
آنطور که مشخص است در این طرح 2 هدف عمده شامل شناسایی آدرس و بعد شناسایی خانههای خالی برای شهرهای بالای صد هزار نفر دنبال میشود.
وزارت راهوشهرسازی برای خوداظهاری افراد در سامانه ملی املاک و اسکان، برنامه سامانه
https://amlak.mrud.ir/amlak.apk را در دسترس عموم قرارداد. افراد میتوانند برای استفاده، برنامه را دانلود کرده و در تلفن همراه خود نصب کنند.
همچنین دارندگان سیستم عامل ios میتوانند از طریق مرورگر سافاری خود به سایت املاک و اسکان به نشانی
https://amlak.mrud.ir/authenticate مراجعه و از طریق گزینه Add to Homescreen نسخه وب اپلیکیشن سامانه را بر روی گوشی خود نصب کنند. مهلت قانونی تعیینشده برای انجام خوداظهاری از زمان آغاز، ۲ ماه است.
در ماده ۵۴ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم آمده است: واحدهای مسکونی واقع در شهرهای با جمعیت بیش از یکصد هزار نفر که به استناد سامانه ملی املاک و اسکان کشور (موضوع تبصره۷ ماده ۱۶۹ مکرر این قانون) بهعنوان «واحد خالی» شناسایی میشوند، از سال دوم به بعد مشمول مالیات معادل مالیات بر اجاره به شرح زیر خواهند شد.
سال دوم، معادل یکدوم مالیات متعلقه؛ سال سوم، معادل مالیات متعلقه و سال چهارم به بعد، معادل 5/1 برابر مالیات متعلقه خواهد بود. به موجب بند ۱۲ ماده واحده قانون اصلاح قانون مالیاتهای مستقیم مصوب ۳۱ تیرماه سال ۱۳۹۴، ماده ۵۴ مکرر به قانون الحاق شد.
در مرحله نخست، زمانبندی مراجعه به سامانه ملی املاک و اسکان براساس آخرین رقم کد ملی سرپرست خانوار است؛ اما از دهم اردیبهشت تا ۱۹ خرداد تمامی کدهای ملی قابلیت ثبتنام دارد. از روز ۱۹ فروردین تا ۹ اردیبهشت افرادی که آخرین رقم کد ملی آنها بهترتیب ۹، ۸، ۷، ۶، ۵، ۴، ۳، ۲، یک و صفر است بهترتیب هرکدام 2 روز فرصت نامنویسی دارند سپس همانطور که گفته شد از روز دهم اردیبهشت تا ۱۹ خردادماه تمامی افراد میتوانند اطلاعات ملکی خود را ثبت کنند.
با درج این اطلاعات هیچنوع مالیاتی به خانه اول و دوم شما در شهری دیگر و همچنین خانههای واقع در شهرهای کوچک و روستاها تعلق نمیگیرد اما باید ثبتنام کنید. درضمن در آینده ارائه خدمات دولتی شامل یارانه، گواهینامه، انشعابات، افتتاح حساب بانکی و بسیاری دیگر از خدمات مشروط به ثبت اطلاعات سکونتی در سامانه املاک و اسکان و دریافت کد یکتا خواهد بود.
پرسشهای احتمالی درباره ثبت اطلاعات املاک
برای چگونگی درج اطلاعات در سامانه املاک و اسکان ممکن است پرسشهای متداولی در ذهن هموطنان ایجاد شود که در این گزارش سعی شده به آنها پاسخ داده شود:
■ برای خوداظهاری اطلاعات مالکیت و سکونت به چه سامانهای مراجعه کنم؟
پاسخ: سامانه ملی املاک و اسکان کشور با آدرس amlak.mrud.ir جهت دریافت خوداظهاری اطلاعات مالکیت و سکونت توسط وزارت راهوشهرسازی طراحی شده و دارای اعتبار است.
■ دفعه اول است که وارد سامانه میشوم. پیغام میدهد کد ملی با شماره همراه سازگار نیست. چه کار باید بکنم؟
پاسخ: برای ورود به سامانه لازم است با یک شماره همراه که مالکیت آن برای کدملی شما ثبت شده باشد وارد سامانه شوید.
■ برای ثبت واگذاری ملک خود در سامانه چه کاری باید انجام دهم؟
پاسخ: لطفا در کنار اطلاعات ملک خود در لیست املاک تحت مالکیت، گزینه ثبت واگذاری ملک را انتخاب نمایید.
■ خانه به نام من است، اما مستأجر در آن سکونت دارد. چگونه این مورد را ثبت کنم؟
پاسخ: در قسمت افزودن ملک پس از ورود اطلاعات ملک، در قسمت اطلاعات سکونت، گزینه «شخص دیگری ساکن است» را انتخاب کرده و اطلاعات مستأجر خود را در آن وارد نمایید.
■ در سامانه نشان میدهد خانه من خالیست، اما خالی نیست. چکار کنم؟
پاسخ: لطفا وضعیت اقامت ملک خود را با انتخاب گزینه ثبت یا تغییر ساکن مشخص نمایید.
■ ملک را فروختهام یا ساکن دیگری در ملک من سکونت دارد، اما کد رهگیری ندارم. برای ثبت آن چه کنم؟
پاسخ: وارد نمودن کد رهگیری برای ثبت فروش یا سکونت ملک الزامی نیست.
■ در ثبت ملکم اطلاعات نادرستی وارد و ثبت نهایی هم کردهام. برای ویرایش آن چه کنم؟
پاسخ: امکان ویرایش اطلاعات پس از ثبت نهایی وجود ندارد. لازم است در وارد نمودن اطلاعات خود دقت لازم را به عمل آورید.
■ منظور از اقامتگاه اصلی و فرعی چیست؟
پاسخ: اقامتگاه اصلی اقامتگاهی است که در آن زندگی میکنید و اقامتگاه فرعی اقامتگاه دوم خانواده شماست.
■ نخستینبار است که میخواهم وارد سامانه بشوم (یا رمز عبور خود را فراموش کردهام). در صفحه سماوا میخواهم کد ملی خود را وارد نمایم، اما کد ملی وارد نمیشود. در اینباره چه باید کرد؟
پاسخ: لطفا اطمینان حاصل کنید از مرورگرهای بهروز Google Chrome یا Mozilla Firefox استفاده میکنید.
■ چگونه مشخصات ملکم را در سامانه اضافه کنم؟
پاسخ: لطفا در قسمت املاک تحت مالکیت روی گزینه افزودن ملک کلیک کرده و مشخصات آن را ثبت نمایید.
■ وضعیت سکونت ملکم تغییر کرده است. برای ثبت آن چه کار کنم؟
پاسخ: لطفا در قسمت املاک تحت مالکیت در کنار ردیف ملک خود روی گزینه ثبت یا تغییر ساکن کلیک کرده و وضعیت جدید سکونت ملک خود را ثبت نمایید.
■ اقامتگاه خود را در سامانه نمیبینم. چه کار کنم؟
پاسخ: لطفا در قسمت اقامتگاهها روی گزینه افزودن اقامتگاه کلیک کرده و مشخصات آن را ثبت نمایید.
■ میخواهم اقامتگاه خود را تغییر دهم. چگونه اقامتگاه پیشین خود را حذف کنم؟
پاسخ: لطفا در قسمت اقامتگاهها در کنار ردیف اقامتگاه قبلی خود روی گزینه پایان سکونت کلیک کرده و تاریخ پایان سکونت در آن را درج کنید سپس مشخصات اقامتگاه جدید خود را ثبت نمایید.
■ آیا واحد مسکونی بایستی ۱۲۰ روز بهصورت متوالی خالی باشد یا اینکه خالی بودن بهصورت غیرمتوالی نیز مشمول مالیات خواهد بود؟
پاسخ: درصورتیکه ملک به مدت ۱۲۰ روز غیرمتوالی در طول سال مالیاتی خالی باشد، باز هم مشمول مالیات بر خانه خالی خواهد شد.
■ درباره افرادی که بیش از ۵ واحد مسکونی خالی دارند، آیا بایستی تمامی املاک در یک شهر واقع باشند؟
پاسخ: مهم نیست که واحدهای مسکونی در یک شهر باشد یا در شهرهای مختلف، به هر حال درصورتیکه مالک بیش از ۵ واحد مسکونی خالی باشد، مشمول مالیات 2 برابری میشود.
■ اگر ملکی در طول سال، ۱۲۰ روز خالی بماند، اما مالک آن را فروخته باشد، بهطوریکه بخشی از ۱۲۰ روز زمان خالی ماندن، در اختیار مالک اول و مابقی در اختیار مالک دوم باشد، در اینصورت آیا مشمول مالیات میگردد؟ اگر بله چه کسی بایستی مالیات را پرداخت کند؟
پاسخ: اگر ۱۲۰ روز از زمان خالی بودن در اختیار یک مالک باشد، مشمول مالیات میگردد.
■ چنانچه ملکی بهدلیل فرسودگی قابلیت اجاره دادن نداشته باشد، آیا مشمول مالیات خانه خالی میگردد؟
پاسخ: فرسودگی، ملاک عدم شمولیت در مالیات نیست و به هر حال ملک مشمول مالیات خانه خالی میگردد.
■ پس از اینکه، مالک اخطار مربوط به مشمول مالیات خانه خالی بودن را دریافت کرد، چه کاری باید انجام دهد؟
پاسخ: به سامانه جهت خوداظهاری مراجعه کند.
■ دو واحد مسکونی که دارای سند مجزا هستند و تجمیع شده و توسط یک خانوار استفاده میشوند، آیا بایستی بهصورت مجزا در سامانه ثبت شوند و خانه خالی تلقی میگردند؟
پاسخ: بله بایستی بهصورت مجزا ثبت شوند و اگر یکی از املاک اقامتگاه دوم تلقی نشود، مشمول مالیات بر خانه خالی میگردد.
■ حکم ملکی که خریداری شده اما هنوز به مالک جدید تحویل نشده و در فاصله زمان بین خرید تا تحویل نهایی خالی بوده، چیست؟
پاسخ: اگر به میزان ۱۲۰ روز خالی باشد و در اختیار یک مالک باشد، مشمول مالیات خانه خالی میگردد.
■ برای معافیت واحدهای وقفی که مشمول مالیات نیستند، چه مدارکی موردنیاز است؟
پاسخ: ملاک استعلام از سازمان اوقاف و امور خیریه است.
■ آیا واحدهای مسکونی در شهرهای زیر یکصد هزار نفر جمعیت مشمول مالیات خانه خالی میگردند؟
پاسخ: خیر، مشمول مالیات نمیشوند اما چنانچه اطلاعات آنها در سامانه اظهار نشود، مشمول جریمه خواهند شد.
■ در چه صورت واحدهای مسکونی مشمول جریمه مربوط به ثبت نشدن ملک میشوند و این جریمه در شهرهای کمتر و بیشتر از یکصد هزار نفر جمعیت به چه صورت خواهد بود؟
پاسخ: واحدهای مسکونی واقع در کلیه شهرهای زیر یکصدهزار نفر جمعیت و روستاهای کشور که هریک از مالک یا بهرهبردار آنها در سامانه ملی املاک و اسکان کشور ثبت نشده باشد در حکم خانه خالی تلقی شده و مشمول جریمهای معادل 20درصد مالیات سال اول موضوع ماده ۵۴ مکرر قانون مالیاتهای مستقیم و واحدهای مسکونی واقع در شهرهای بالای یکصدهزار نفر جمعیت که هریک از مالک یا بهرهبردار آنها در سامانه ملی املاک و اسکان کشور ثبت نشده باشد، در حکم خانه خالی موضوع ماده ۵۴ مکرر این قانون محسوب میشوند.
■ درصورتیکه بهرهبردار اطلاعات ملک را در سامانه درج نکند، تکلیف مالک چیست؟
پاسخ: میتواند با درج کد رهگیری اجارهنامه و یا شناسه سند و رمز تصدیق اجاره نامه رسمی خود از شمول مالیات خارج شود.
■ اگر محل سکونت فرد تغییر کرد، چه کاری باید انجام دهد؟
پاسخ: ظرف مدت حداکثر یک ماه بایستی اطلاعات محل سکونت جدید را در سامانه ثبت نماید.
■ مهلت خوداظهاری برای اشخاص حقیقی و حقوقی چه مدت است؟
پاسخ: اشخاص حقیقی و حقوقی از زمان اعلام رسمی خوداظهاری حداکثر 2 ماه برای درج اطلاعات فرصت دارند.
■ مالک اقامتگاه اصلی یکی از اعضای خانوار (مثلا همسر یا یکی از فرزندان سرپرست خانوار) است. نحوه ثبت ملک چگونه است؟
پاسخ: در این حالت سرپرست خانوار لازم است در قسمت مالکیت ملک آن عضو خانوار را بهعنوان مالک معرفی کند. این عضو خانوار نیز لازم است به صورت جداگانه وارد سامانه شده و ملک خود را ثبت کند. دقت شود در هنگام ثبت ملک لازم است وی در قسمت اطلاعات سکونت گزینه «خودم ساکن هستم» را انتخاب کند.
■ خانهای خریدم، اما هنوز سند به نامم نشده. چگونه ملکم را ثبت کنم؟
پاسخ: در این موارد لازم است در قسمت نوع سند گزینه «عادی» را انتخاب نمایید.
