همواره رسانه ها به عنوان بزرگترین منبع و مرجع خبر و اطلاع رسانی در رخدادها و بحران های اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و غیره مورد توجه جامعه هستند، طوری که کنش ها و تصمیمات در این وقایع تحت تاثیر رسانه ها انجام می شود.
ویروس کرونا طی ماه های اخیر بخش بزرگی از جهان را درگیر وجود دردسرساز خود کرده و خسارات جانی و مالی به نقاط درگیر با این بیماری وارد شده است و بخش های مختلف جامعه به مقابله با این میهمان ناخوانده برخواسته اند.
با توجه به گستردگی و متفاوت بودن ویروس کرونا، رسانه های کشور اعم از رسمی و غیر رسمی، حقیقی و مجازی سعی کرده اند تا با تولیدات متنوع بیش از پیش سهم خود را برای کاهش تبعات منفی و نابودی این ویروس ایفا نمایند.
چین
چینی ها که نخستین کشور درگیر بزرگترین بحران بهداشتی از زمان تاسیس چین نو در سال ۱۹۴۹ میلادی هستند، اعلام کردند پایان شیوع ویروس کرونا با تدابیر اتخاذ شده، نزدیک است.
این کشور اگرچه در آغاز شیوع ویروس با مشکلاتی روبرو شد اما با بهره گیری از فناوری های ارتباطی، کنترل و قرنطینه و اجرای طرح های حمایتی، توانسته کرونا را مهار کند.
چین در مسیر مقابله با ویروس کرونا از همان ابتدا سیاست تمرکز رسانه ای و شفافیت را در دستورکار خود قرار داد و توانست افکار عمومی این کشور را مجاب به همراهی کند.
این کشور در کنار این رویارویی اما فرصت هایی هم برای اطلاع رسانی و همکاری متقابل با کشورهایی که کانون جدید شیوع بیماری بوده اند همچون کره جنوبی، ایتالیا، ایران، شیلی و سازمان بهداشت جهانی داشته است.
آمریکا
دولت ترامپ اگرچه در روزهای نخست شیوع کرونا از شیوه اطلاع رسانی و میزان شفافیت دولت چین انتقاد کرد اما با ورود کرونا به آمریکا، رسانه های آمریکایی خود به انتقاد از سیاست های دولت ترامپ در این زمینه پرداختند.
بسیاری از شبکههای خبری این کشور و رسانههای معتبر چاپی و الکترونیکی دولت را متهم به پنهانکاری کردند و نقدهای بسیاری ترامپ و سیاستی که برای بازتاب اطلاعات کرونا در دولت خود در نظر گرفته بود را فرا گرفت.
با اینکه رئیس جمهوری آمریکا در حضور مقامات مختلف این کشور و نمایندگان سازمان جهانی از در امان بودن این کشور از شیوع ویروس کرونا خبر داد، اما گزارش های منتشره نشان می دهد شمار مبتلایان در این کشور اکنون از مرز 7 میلیون و 406 هزار و 146 نفر گذشته و در ۸ ایالت وضعیت اضطراری و در ۸ ایالت دیگر نیز شرایط «فاجعه بار» اعلام شده است.
ایالت هایی که در آنها حالت اضطراری اعلام شده شامل کالیفرنیا، فلوریدا، ایندیانا، کنتاکی، مریلند، نیویورک، یوتا و واشنگتن هستند.
"اندرو استیلز" نویسنده ارشد پایگاه خبری "آمریکن فری بیکن" در مقاله ای به نارضایتی مردم آمریکا از نحوه پوشش اخبار مرتبط با شیوع ویروس کرونا توسط رسانه های آمریکایی پرداخته است. وی در این رابطه می نویسد:
«بر اساس نتایج یک نظرسنجی که به تازگی توسط "موسسه گالوپ" انجام شده، اکثر آمریکایی ها بر این باورند که رسانه های کشورشان، به نحوی درست و صادقانه، بحران شیوع ویروس کرونا در آمریکا را پوشش نداده اند. در این راستا، 55 درصد از پاسخ دهندگان، نارضایتی خود را از نحوه عملکرد رسانه های آمریکا در مساله شیوع ویروس کرونا اعلام کرده اند(44 درصد نیز از عملکرد رسانه های آمریکایی در این باره ابراز رضایت کرده اند)»
آن ها چنین حسی را به رسانه های آمریکایی، مخصوصا در بحبوحه بحران هایی نظیر شیوع ویروس کرونا ندارند. این رسانه ها دیگر واقعیت های آمریکا را پوشش نمی دهند. آن ها(رسانه ها)، فقط و فقط باید خود را در این رابطه(عدم اعتماد مردم آمریکا) سرزنش کنند.
انگلستان
همزمان با افزایش آمار ابتلا به کرونا و بر اساس آخرین اطلاعات تا 9 مهر ماه امسال 446 هزار و 156 نفر به این ویروس مبتلا شدهاند که بیش از 42 هزار نفرشان قربانی مرگ هستند بر همین اساس است که در انگلیس هفتهنامه ساندی تایمز گزارش داد، لندن در مواجهه با مرگ دهها هزار نفری این ویروس قرار دارد.
این نشریه انگلیسی در گزارشی افزود: پیش از این در جلسات توجیهی دولت ابتلا ۸۰ درصد جامعه انگلیس به کرونا پیش بینی شده بود که از این رقم هزاران نفر نفر جان خود را از دست خواهند داد که متاسفانه این پیشبینی با شرایط امروز انگلستان به واقعیت بسیار نزدیک است.
بر همین اساس وزارت مسکن دستورالعملی را برای شهرداریها صادر و اعلام کرده که هرکدام باید چه میزان مرگ و میر بر اثر کرونا را در نظر قرار دهند.
به گزارش ساندی تایمز، دولت تلاش می کند بدون ایجاد وحشت در جامعه، مردم را برای مواجهه با بدترین شرایط آماده کند با این حال دولت جانسون می کوشد رسانه های این کشور را به تبعیت از آمارهای رسمی و انتشار اطلاعلات دقیق با تمرکز در مرکز رسانه ای کرونا وادار کند.
این واحد وظیفه دارد در صورت مشاهده اخبار و شایعات کذب، بسرعت به حذف خبر یا واکنش مناسب در برابر آن دست بزند. از نظر دولت انگلیس، مدیریت رسانه ای، بخش مهمی از برنامه ملی مقابله این کشور با این ویروس است.
هند
تعداد بیماران مبتلا ویروس کرونا در هند به 6 میلیون و 225 هزار و 763 نفر تا پایان 9 مهر ماه رسیده و 97 هزار و 529 نفر نیز فوت شدهاند بر این اساس هند در رده دوم بیشترین موارد ابتلا در جهان قرار گرفته است و ایالت مهاراشترا در غرب هند آلوده ترین ایالت این کشور به حساب می آید که وضعیت بسیار خطرناک دارد ولی زنگ هشدار در دیگر مناطق هند نیز به صدا در آمده است.
مقامات هندی ضمن ابراز نگرانی شدید از افزایش تعداد مبتلایان به کرونا در این کشور اعلام کردند: بعید به نظر می رسد پیش از سال 2021 واکسن یا درمانی برای کرونا کشف شود.
هند ابتدا تلاش داشت با قرنطینه مانع گسترش کرونا شود ولی مشکلات اقتصادی باعث لغو قرنطینه شد و پس از آن تعداد بیماران در هند به شکلی تصاعدی افزایش یافتند در این کشور نیز آنچنان که باید از رسانهها در آگاهسازی جامعه استفاده نمیشود و پایین بودن سطح اطلاعات مردم از این بیماری از عوامل مهم شیوع در این کشور محسوب میشود.
برزیل
در حالیکه سیر ابتلا به کرونا و مرگ بواسطه آن در آمریکا همچنان سیر صعودی داشته و برزیل نیز رفته رفته به کانون جدید انتشار ویروس کرونا در منطقه آمریکای لاتین تبدیل می شود، سازمان بهداشت جهانی اعلام کرد که این دو کشور از همان ابتدای آغاز بحران به هشدارهایی که درباره ویروس کرونا صادر می شد بی اعتنا بودند.
در حال حاضر این کشور در رده سوم جهان قرار دارد و تاکنون 4 میلیون و 780 هزار و 317 نفر به کرونا مبتلا شدهاند که بیش از 143 هزار نفر از آنان مردهاند.
مکزیک
دولت مکزیک در بحبوحه افزایش شمار مرگ و میر ناشی از ابتلا به "ویروس کرونا" در سراسر این کشور "وضعیت اضطراری بهداشتی" اعلام کرد.
شمار مبتلایان به ویروس کرونا در مکزیک تا تاریخ 9 مهر ماه از 738 هزار و 163 نفر فراتر رفته و شمار قربانیان نیز با 77 هزار و 163 نفر به طور چشمگیری افزایش داشته است.
از جمله تدابیر جدید برای مقابله با شیوع کرونا در مکزیک، لغو تمامی فعالیتها و گردهماییهای غیرضروری در این کشور است.
به دلیل بالا بودن شمار مبتلایان در مکزیک به یکسری بیماریها از جمله دیابت و چاقی، کارشناسان نسبت به آسیبپذیری جدی جامعه این کشور در برابر ویروس کرونا هشدار دادهاند.
"مارسلو ابرارد" وزیر خارجه مکزیک ضمن اعلام وضعیت اضطراری بهداشتی در سراسر این کشور تاکید کرد، افراد و شرکتهایی که قوانین دولت در مهار کرونا را نقض کنند، با تدابیر تنبیهی روبرو خواهند شد.
با وجود اینکه تعداد مبتلایان مکزیک نسبت به ایتالیا کمتر است، اما تلفات بیشتری را ثبت کرده است بر همین اساس انتشار این بیماری نگرانیهای زیادی را در عرصه اقتصادی ایجاد کرده است زیرا امکان دارد چرخه تولید و عرضه اقتصادی در سطح بینالمللی بشدت مختل شود.
در این میان رسانه های این کشور تمرکز رسانه ای خود را روی این مناطق قرار داده اند تا با انتقال سریع اخبار، نگرانی افکار عمومی از شیوع این ویروس به حداقل ممکن کاهش یابد.
ایران
کشور ما با ابتلا 453 هزار و 637 نفر و مرگ 25 هزار و 986 نفر در حال حاضر در رده سیزدهم جهان قرار گرفته و با قرمز شدن بسیاری از استانها وضعیت بیماری در ایران بغرنج شده است.
در این میان اما مدیریت و شیوه اطلاعرسانی این بیماری در کشور حائز اهمیت است به این معنا که حضور پررنگ رسانهها در میدان اصلی مبارزه با ویروس کرونا از همان روزهای آغازین شیوع این ویروس در کشور با انتشار اخبار، گزارشها، حضور در جلسات، حضور در میان مردم، گفت و گو با کارشناسان و به طرق مختلف شبانهروز در تلاش هستند تا مردم را نسبت به مخاطرات این ویروس و راههای پیشگیری از آن آشنا کنند.
خبرنگاران و اصحاب رسانه بدون هیچ چشمداشتی پا به پای پرسنل بهداشتی و درمانی در عرصه مبارزه با ویروس کرونا حضور داشتند و این روند به طور جدی کماکان ادامه دارد و این قشر بیادعا همچنان همدوش نیروهای درمانی در صف اول مهار کرونا هستند.
در این میان رسانههای مختلفی از جمله خبرگزاری ایرنا، ایسنا، فارس، تسنیم، مهر، ایلنا، ایکنا، روزنامه های پر تیراژ ایران، جام جم، دنیای اقتصاد، همشهری، شرق، کیهان، اطلاعات، جمهوری اسلامی و بسیاری دیگر از نشریات و رسانههای الکترونیکی در جای جای کشور سعی در شفافیت انتشار اطلاعات از این بیماری هستند تا بتوانند در کنار کادر درمان نسبت به آگاه سازی جامعه در کاهش شیوع بیماری منحوس قرن گام بردارند.
همدان
تا لحظه نگارش این مطلب همدان دارای بیش از 4 هزار و 400 نفر مبتلا و بیش از 590 نفر فوتی از حمله ویروس کرونا به استان میباشد و در وضعیت قرمز قرار گرفته است این شرایط در حالی است که در روزهای نخست بیماری و تا ماهها بعد از نخستین طغیان کرونا در همدان وضعیت بیماری تحت کنترل بود و استان هیچگاه قرمز گزارش نشده بود.
در این میان خبرنگاران و اصحاب رسانه در استان بدون هیچ چشمداشتی پا به پای پرسنل بهداشتی و درمانی در عرصه مبارزه با ویروس کرونا حضور داشتند و این روند به طور جدی کماکان ادامه دارد و رسانهها با انتشار مطالب علمی و کارشناسانه از مسئولان و کارشناسان، راهاندازی پویش های مختلف مردمی و ترغیب اقشار مختلف جامعه به رعایت نکات بهداشتی و پیشگیرانه سعی در روشنگری مردم نسبت به این ویروس ناشناخته و غیرقابل پیشبینی دارند.
در زمانیکه مسئولان به کرات از مردم خواستهاند از برگزاری مجالس عزا خودداری کنند و با وجود آنکه محل ارتزاق رسانهها بهویژه رسانههای چاپی دریافت اطلاعیه و اگهی است اما برای حفظ سلامت جامعه و جلوگیری از انتشار این ویروس، رسانهها از انتشار اعلامیههای ترحیم خانوادههایی که در اطلاعیه خود برگزاری مراسم عزا را قید کرده بودند، امتناع کردند.
در همین راستا همدان پیام نیز به عنوان رسانهای تاثیرگذار و پرتیراژ در استان با انتشار بیش از 172 نسخه روزنامه که شامل بیش از 700 خبر، هزار و 100 گزارش با مضامین مختلف و 300 مورد مصاحبه در کنار چاپ ویژه نامه مخصوص کرونا سعی در آگاهی بخشی مردمی و برداشتن گام در مسیر قطع زنجیره شیوع این بیماری دارد.
