پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

صفحه ویژه خبر گزاری ها امروز "خبرگزاری ایسنا همدان"

شناسایی 2 گسل فعال و خطرناک در همدان

عضو هیأت علمی گروه زمین‌شناسی دانشگاه بوعلی‌سینا گفت: 2 گسل فعال و لرزه‌خیز در شمال‌شرق و جنوب غرب استان قرار دارد اما خود شهر همدان، یک شهر پرخطر نیست.
رضا علیپور در گفت‌وگو با ایسنا، با بیان اینکه ایران، در مقیاس جهانی یک کشور لرزه‌خیز است، اظهار کرد: از نظر ساختار تکتونیک یک نوار زلزله‌خیز وجود دارد که از آلپ تا هیمالیا کشیده شده است که ایران دقیقاً وسط این نوار قرار دارد؛ بنابراین با توجه به اینکه ما وسط این کمربند لرزه‌خیز هستیم، حدوداً ۸ درصد کل زلزله‌های دنیا و ۱۷ درصد زلزله‌های بزرگ دنیا در ایران اتفاق افتاده و احساس شده‌است.
وی در رابطه با زلزله‌های بزرگی که در ایران اتفاق افتاده، یادآور شد: زلزله سال ۱۲۸۷ در منطقه سیلاخور که حدود ۹ هزار نفر کشته داشت، زلزله سال ۱۳۳۹ در لار، زلزله سال ۱۳۴۱ در بوئین زهرا، زلزله سال ۴۷ در دشت بیاض، زلزله سال ۵۷ در طبس که حدود ۲۰ هزار کشته داشت، زلزله سال ۶۷ در رودبار به بزرگی 4/7 ریشتر که ۳۵ هزار کشته داشت، زلزله بم در سال ۸۲ که ۴۰ هزار کشته داشت، زلزله ازگله در سال ۹۶ که 3/7 ریشتر بود و ۲ هزار کشته داشت، از زلزله‌های بزرگی بودند که در ایران اتفاق افتادند.
این استاد زمین‌شناسی با بیان اینکه بررسی این آمار نشان می‌دهد همه شهرهای ایران از نظر لرزه‌خیزی در مناطق خطرناک اما از نظر خطرنسبی متفاوت هستند، مطرح کرد: شهرهای بزرگ مانند تهران، مشهد، شیراز، تبریز، کرج، کرمانشاه، ارومیه و اهواز که پرتراکم هستند، با حاشیه خود حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون نفر جمعیت دارند که همه اینها در نقاط خطرنسبی بالا قرار دارند، یعنی بخش زیادی از جمعیت ایران در کنار این پهنه‌های گسلی فعال زندگی می‌کند.
وی با بیان اینکه به‌صورت کلی استان همدان را از نظر احتمال لرزه‌خیزی خیلی پرریسک نمی‌دانیم، مطرح کرد: 2 بخش خطرناک لرزه خیز در استان همدان وجود دارد که یکی از آن مناطق در شمال شرق استان قرار دارد و شامل شهرستان‌های رزن و کبودراهنگ است که در کنار گسل آوج قرار دارند و زلزله‌ای که در سوم آبان‌ماه سالجاری در همدان احساس شد، مربوط به همان گسل است.
عضو هیأت علمی گروه زمین‌شناسی دانشگاه بوعلی سینا ادامه داد: بخش خطرناک‌تر استان همدان، جنوب غرب استان و شهرستان‌ نهاوند است که در این منطقه یک گسل بسیار مهم و تأثیرگذار داریم که خیلی مهم و فعال است و ارومیه، پیرانشهر، مریوان، کامیاران، صحنه، نهاوند و درود را شامل می‌شود که نام آن گسل «جوان اصله زاگرس» است که از شمال غرب کشور وارد ترکیه شده و تبدیل به گسل شمال آناتولی و گسل شرق آناتولی می‌شود که ما کم و بیش در جریان زلزله‌های ترکیه هم هستیم و می‌دانیم ترکیه هم مانند ایران یک کشور لرزه‌خیز است.
وی با بیان اینکه از شمال نهاوند و روستای ونایی تا خود شهر نهاوند بر روی گسل بنا شده‌اند، خاطرنشان کرد: در شمال شهر نهاوند دشت نهاوند قرار دارد که کشاورزی غنی و سراب‌های معروفی دارد که در آنجا هم 2 گسل فعال به موازات هم به نام گسل «نهاوند» و گسل «گارون» وجود دارد که گسل نهاوند از شمال شهر و شهرک صنعتی نهاوند عبور می‌کند و به فیروزان می‌رسد و در بخش غربی این دشت، سراب‌های معروفی مانند گیان و فارسبان وجود دارد که اینها هم روی قطعه گسلی گارون هستند و این گسل تا صحنه ادامه دارد.
این استاد زمین‌شناسی در رابطه با گسل شمال شرق استان، توضیح داد: در شمال شرق استان گسل آوج را داریم که در استان قزوین قرار دارد اما گسل مرز جفرافیایی و سیاسی نمی‌شناسد؛ گسل آوج، گسل بزرگی است و حدود ۷۵ کیلومتر طول دارد و از زیر شهر آوج عبور می‌کند.
علیپور اظهار کرد: خطری که این گسل برای استان همدان دارد این است که این گسل در حدود ۲۷ کیلومتری شهر رزن قرار دارد و فعالیت‌های لرزه‌خیزی این گسل در استان ما هم حس و موجب تخریب می‌شود؛ به‌عنوان مثال در سال ۱۳۸۱ گسل آوج فعال شد و زلزله‌ای به بزرگی 3/6 تا 5/6 ریشتر داشت و روستاهای زیادی در استان ما تخریب شدند. وی تصریح کرد: این زلزله از نظر بزرگی خیلی بزرگ نبود، زلزله قبلی این منطقه حدود 3/6 تا 5/6 بود اما این زلزله حدود 4/5 تا 5/5 برآورد شده اما نکته مهمی که وجود دارد این است که زلزله آوج عمق کمی داشت و در عمق ده کیلومتری رخ داده بود که از نظر زمین‌شناسی خطرناک است. این زلزله فاصله مناسبی تا شهرهای اصلی داشت و خیلی تمرکز جمعیتی بالایی در مجاور آن وجود نداشت.
علیپور با بیان اینکه با دانشی که تاکنون داریم، خود شهر همدان خیلی از نظر وقوع زمین‌لرزه خطرناک نیست، تأکید کرد: البته دانش ما تا پیش از زلزله ازگله آن منطقه را امن می‌دانست اما طبیعت به ما نشان داد که این‌طور نیست.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس