خون و فرآوردههاي خوني، از نيازهاي حياتي بيماران و البته مراکز درماني است که با توجه به شرايطي که پيش ميآيد، با فراز و نشيبهايي مواجه ميشود. خون و فرآوردههاي اهدايي قابليت ذخيرهسازي طولاني مدت را ندارد.
عمر گلبولهاي قرمز در کيسههاي خون 35 روز است و اين درzحالي است که فرآورده حياتبخش ديگري مانند پلاکت تنها 3 روز قابل نگهداري در مراکز انتقال خون است. طبق استانداردهاي بينالمللي و دستورالعملهاي سازمان انتقال خون ايران، زماني که خون مورد نياز و ذخيره خون کشور يعني ميزان خوني که براي مصرف متعارف مراکز درماني پيشبيني شده بين 3 تا 4 روز باشد وضعيت در محدوده خطر تلقي ميشود. اما زماني که سازمان انتقال خون قادر باشد 4 تا 5 روز به درخواستهاي بيمارستانها و مراکز درماني پاسخ دهد شرايط قابل قبول تلقي شده و براي حفظ و بهبود وضعيت مشارکت تدريجي و مستمر داوطلبان اهداي خون ضروري است. پیش از آغاز دور جديدي از اعمال محدوديت و قرنطينه تعدادي از استانهاي کشور چنين شرايطي را تجربه کردند. با توجه به همزماني آغاز محدوديتها با روزهاي پربارش و همچنين قرارگيري اين روزها در فصول سرد سال که طول روزها نيز کوتاه است پيشبينيها خبر از کاهش بيشتر مراجعه داوطلبان اهداي خون به مراکز ميداد.
ارسال خون مازاد به ديگر نقاط کشور
وقتي ميزان خون ذخيرهشده در استان بيش از 5 روز باشد خون مازاد بر نياز بيمارستانهاي هر استان ميتواند در شبکه ملي خونرساني به نقاطي از کشور که مصرف يا تعداد بيماران بيشتري دارند ارسال شود که در این مسیر همواره همدان پیشگام بوده است، بهطوریکه سازمان انتقال خون استان اعلام کرده است که همدان کمبودی در این زمینه ندارد.
با این سازمان انتقال خون ايران طي فراخواني از تمامی مردم در سراسر کشور خواست است که با حضور بيشتر و مستمر خود ميزان ذخاير خون را افزايش دهند تا از قدرت پاسخگويي شبکه ملي خونرساني کاسته نشود و اين شبکه بتواند تمامي درخواستهاي بيمارستانهاي کشور که بيش از 900 مرکز داراي مجوز تزريق خون و فرآوردههاي اهدايي به بيماران است را پاسخگو باشد. اين ميزان ذخاير نزدیک به 7 روز همان زماني است که سازمان انتقال خون اعلام ميکند درحالحاضر ميزان خون موردنياز تأمين است و اهداکنندگان در هفتههاي آينده مراجعه کنند؛ مانند رخدادي است که پس از حرکت همدلانه مردم در روزهاي پيش از قرنطينه اتفاق افتاد؛ اما اگر ميزان ذخاير خون به اعداد بالاتر برسد براي مثال حجم زيادي از خون در تنها چند روز جمعآوري شود براي جلوگيري از منقضي شدن تاريخ مصرف خون و هدررفت آن بايد اقداماتي اصلاحي انجام گيرد تا هيچ واحد خوني تبديل به ضايعه نشده و از کيفيت حياتبخشي آنها کاسته نشود.
بر این اساس در همدان که بنابر گفته مدیرکل انتقال خون با توجه به استقبال گسترده مردم از اهدای خون در استان، ذخیره خونی به اندازه کافی موجود است باید برای مدیریت توزیع و حتی انتقال آن به دیگر استانها به آنچه بالاتر گفته شد دقت بیشتری شود.
