پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

93 محصول تراريخته در بازار

محصولات تراريخته در همدان توليد مي‌شود

نویسنده : غزل اسلامي

محصولات تراريخته بسياري در بازار وجود دارد که مردم آنها را مصرف مي‌کنند و خبر از تغييرات ژنتيکي اين محصولات ندارند. طبق گفته يک منبع آگاه در همدان، 93 محصول تراريخته در بازار وجود دارد که مردم آنها را نمي‌شناسند و بسياري از آنها را به‌طور روزانه مصرف مي‌کنند. او گفت: بسياري از محصولاتي که در تصور مردم نمي‌گنجد تراريخته هستند از جمله انواع پنيرهاي محلي و کارخانه‌اي. چون مخمري که براي مايع از آن استفاده مي‌کنند تراريخته و وارداتي است.
محمود تولایی، رئیس انجمن ژنتیک ایران هم پيش از اين گفته بود که نيمي از سبد کالري غذايي ايراني‌ها از تراريخته‌ها تأمين مي‌شود. وي تأکيد کرده بود: 15 سال است مردم تراریخته مصرف می‌کنند و حدود 90 درصد روغن مصرفی کشور ما وارداتی است که از آرژانتین و برزیل وارد می‌شود و به‌طور صد درصد تراریخته هستند.
در سال 97 اخبار محصولات تراريخته در رسانه‌ها پررنگ و تصاويري از روغن‌هاي موجود در بازار منتشر شد که نشان مي‌داد عمده روغن‌هاي مصرفي تراريخته هستند. اما اکنون اين نوشته از روي توضيحات برچسب همه روغن‌هاي خوراکي حذف شده و آن‌طور که مشاهدات ميداني خبرنگار همدان‌پيام نشان مي‌دهد فقط يکي از برندها عنوان «غيرتراريخته» را بر روي قوطي‌هاي روغن چسبانده است.
اما ايرج حريرچي، قائم‌مقام وزیر بهداشت، درمان و آموزش پزشکی پيش از اين گفته بود: تاکنون فقط 3 محصول تراژنی یا تراریخته شامل دانه‌های روغنی کلزا، سویا و ذرت در ایران مجوز مصرف دارند و هیچ محصول یا فرآورده دستکاری ژنتیک شده دیگری در بازار کشور وجود ندارد.
اين اظهارنظرها درحالي است که برخي‌ها درباره کشت پنهاني محصولات تراريخته در کشور صحبت مي‌کنند. طبق بررسي‌هاي ميداني خبرنگار همدان‌پيام، در استان همدان نيز علاوه براينکه محصولات تراريخته کشت مي‌شود، بر روي ساخت ژن‌هاي جديد براي محصولات کشاورزي آشکارا مطالعه مي‌شود، به‌طوري‌که مدير يک توليدي در بخش کشاورزي که مرکز تحقيقاتي و آزمايشگاهي هم داشت، مي‌گفت: تمام دنيا را گشته‌ام و به تحقيق در مورد محصولات مختلف در دنيا پرداخته‌ام. انواع دانه‌هاي اصلاح‌شده را وارد کشور کرده و براي کشت از آنها استفاده کرده‌ام و هم سفارش گرفته و به کشاورزان ديگر فروخته‌ام. اما پس از سال‌ها به اين نتيجه رسيدم که چرا باید اين‌همه ارز براي وارد کردن محصولات اصلاح‌شده خارجي بپردازيم و خودمان آنها را توليد نکنيم؟ پس از مدت‌ها آزمون و خطا به ژني از گندم رسيده‌ام که فکر مي‌کنم با تغييراتي که در آن داده‌ام مي‌توانم به يکي از مرغوب‌ترين انواع اين دانه‌ها برسم اما هنوز تحقيقاتم تمام نشده و به مرحله کشت نرسيده است.
وي مي‌گفت: متأسفانه واحدهاي توليدي در همدان و حتي ايران به‌دنبال تحقيق و مطالعه نيستند و ما در زمينه ساخت ژن اختصاصي محصولات کشاورزي با کمبود مواجه هستيم. درصورتي‌که بايد مانند کشورهاي ديگر محصولاتي مرغوب و مختص ايران بسازيم که از کشورهاي ديگر براي خريد به ما مراجعه کنند. در سال‌هاي اخير براي اينکه توليد محصولات باغي در هر هکتار افزايش بيابد برخي باغداران هم درخت‌هاي اصلاح ژنتيک‌شده را جايگزين درخت‌هاي معمولي مي‌کنند، تا هم به توليد بيشتر و هم به محصولات باکيفيت‌تر دست بيابند. چنانچه يکي از باغداران موفق همداني که از درخت‌هاي اصلاح شده خارجي در سطح وسيعي کاشته و بهره‌برداري کرده است، مي‌گفت: پس از حذف درخت‌هاي سنتي و کاشت درخت‌هاي اصلاح‌شده در زميني با مساحت کوچک، به‌صورت آزمايشي به نتيجه مطلوبي رسيدم. اين درخت‌ها علاوه بر اينکه تا يک‌سوم بيشتر از درخت‌هاي معمولي بار مي‌دهند، به سموم و آب کمتري نياز دارند. محصولات اين درخت‌ها ظاهر و کيفيتي بهتر دارند که هم مشتري داخلي و هم مشتري خارجي طالب آنها هستند. وي مي‌گفت: قيمت نهال آنها بالاست و در چندسال گذشته هرسال به مقدار آنها اضافه کرده و بازار صادراتي بهتري به‌دست آورده‌ام. طبق اظهارات اين باغدار همداني، کسي نيست که اين ميوه‌ها را نپسندد، حتي در کشورهاي عربي بدون چون چرا مشتري آن هستند و اصلا روي دست نمي‌مانند تا در بازار داخل عرضه شوند. اما آن مقداري که از دست خارج شده و لکه‌دار مي‌شوند را به‌صورت صنايع تبديلي از جمله به شيره و سرکه تبديل مي‌کنند.
هرچند که عوارض مصرف اين محصولات هنوز ثابت نشده است اما يک منبع مطلع در همدان مي‌گفت: بدون شک عوارضي دارد که چند دهه آینده اثر آن بر روي انسان‌ها قابل مشاهده است. حالا ممکن است اين اثرات بر ظاهر انسان‌ها تأثير بگذارند و يا بر عملکرد بدن اثر داشته باشند. اما چون تنها حدود 20 سال است که اين محصولات در دنيا مصرف مي‌شود و هنوز به‌طور آشکار بر روي نسل‌هاي آينده تأثيرشان مشخص نشده نمي‌توان اظهارنظر قطعي در اين رابطه کرد.
زهرا عبداللهی رئیس اداره بهبود تغذیه وزارت بهداشت هم گفته است: مصرف محصولات تراریخته ممکن است در درازمدت سبب جهش‌های ژنتیک، افزایش تومورهای سرطانی و حتی ناباروری شود.
برخي‌ها هم معتقدند که بیماری‌هایی نظیر اوتیسم، آلزایمر و دیابت در 2 دهه اخير در ایران رشد چشمگیری داشته است که احتمالا از تأثيرات مصرف مواد غذايي تراريخته است.
به هرحال با توجه به اينکه هنوز تأثيرات استفاده از محصولات تراريخته مشخص نيست به‌نظر مي‌رسد هر کشوري موظف است تا اسامي اين محصولات را منتشر کند و برچسب تراريخته و اصلاح ژنتيک‌شده را بر روي محصولات درج کند تا مردم با آگاهي خوراک روزانه خود را انتخاب کنند؛ اين اقدامي است که در کشور اروپايي سال‌ها درحال انجام است درحالي‌که کمتر از نيمي از تراريخته‌ها در اروپا توليد مي‌شوند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس