| دوشنبه - 19 مرداد 1405 - شماره 5482 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 145485 |
تاریخ انتشار: 1404-09-04 - 15:35 |
تعداد بازدید: 132 |
|
|
|
|
 کشاورزان همدانی:
برای تغییر الگوی کشت حمایت نمیشویم
نویسنده : غزل اسلامی
اقتصادی
بهدلیل کاهش مداوم منابع آب زیرزمینی، کشاورزان همدان ناچار به تغییر الگوی کشت شدهاند. اما روایت آنها نشان میدهد این تغییر بیشتر تحمیلشده است تا برنامهریزیشده.
در چندسال گذشته، کشتهای کمآببر در همدان سیاستی که به عنوان راهحل ضروری معرفی شده اما از زاویه کشاورزان، همچنان یک تصمیم ناتمام و بدون پشتیبانی است. آنچه از گفتوگو با کشاورزان چند شهرستان برمیآید، این است که تغییر الگوی کشت اگرچه از نظر علمی قابل دفاع است، اما در اجرای عملی آن خلأهای قابل توجهی دیده میشود.
یک کشاورز در رزن، که 3سال قبل بخشی از زمینش را از چغندرقند به زعفران اختصاص داده، میگوید تغییر کشت را بر اساس توصیههای رسمی انجام داده اما نتیجه نهایی با آن چیزی که وعده داده میشد فاصله دارد.
او توضیح میدهد: مشکل اصلی بهجای آب، بازار بوده است. بهگفته این کشاورز، زعفران با وجود نیاز آبی کم، چرخه فروش پیچیدهتری نسبت به محصولات سنتی دارد و وقتی سیستم خرید تضمینی یا بازار شفاف وجود نداشته باشد، کشاورز مجبور میشود محصولش را با واسطههای محلی و اغلب زیر قیمت واقعی بفروشد. این مسأله تقریبا میان همه کشاورزان مصاحبهشونده تکرار میشود و نشان میدهد سیاست تغییر الگوی کشت بدون تکمیل زنجیره بازار کارایی محدودی دارد.
حسین در کبودراهنگ هم تجربه مشابهی دارد. او که در سالهای اخیر به سمت گیاهان دارویی رفته، میگوید مشکل اصلی نه نوع محصول، بلکه فقدان آموزش و پشتیبانی فنی است. به گفته او کارشناسان بخش کشاورزی در معرفی محصولات کمآببر فعالاند، اما وقتی پای مدیریت آفات، شیوه فرآوری یا امکان فروش در بازارهای خارج از استان به میان میآید، پاسخ روشنی ارائه نمیشود.
این کشاورز تأکید میکند که کشاورزی امروز بدون آموزش تخصصی و بدون امکان فرآوری اولیه، صرفا کاری پرریسک است و عملا ریسک اقتصادی از نهادهای تصمیمگیر به کشاورز منتقل شده است. او تأسف میخورد که موضوع آموزش همیشه در حرفهاست، اما در عمل هیچ برنامه منسجمی دیده نمیشود.
این روایتها البته در کنار نمونههایی از موفقیت نیز قرار دارد. کیارش در ملایر، توانسته با کشت پسته کمآببر در زمینی یکهکتاری بازده قابلقبولی به دست آورد، اما خودش اعتقاد دارد موفقیتش بیش از آنکه نتیجه سیاست عمومی باشد، حاصل دسترسی فردی به منابع بوده است. او توضیح میدهد که دریافت وام کمبهره، همکاری با یک مهندس آبیاری برای طراحی سیستم قطرهای و همچنین توان مالی اولیه برای اجرای طرح، 3عاملی بود که سبب شد پروژهاش شکست نخورد. به تعبیر او اگر یکی از این موارد نبود، همین طرح هم میتوانست ناکام بماند. این کشاورز ملایری در ادامه تأکید میکند: بدون ارائه مدل حمایتی برای کشاورزان متوسط و کوچک، نمیتوان انتظار داشت کشتهای کمآببر به یک جریان غالب تبدیل شوند.
کارشناسان بخش آب و خاک نیز این بیانات را کموبیش تأیید میکنند. به گفته یک کارشناس توسعه کشاورزی در همدان، شواهد علمی کاملا روشن است که استان باید از محصولات پرمصرف فاصله بگیرد، اما اجرای این سیاست نیازمند یک برنامه 5مرحلهای است: آموزش عملی، تسهیلات مالی مؤثر، تأمین تجهیزات آبیاری مدرن، ایجاد صنایع فرآوری و سردخانههای کوچک و در نهایت ایجاد شبکه فروش پایدار. او معتقد است همدان در 2بخش اول پیشرفت محدودی داشته اما 3حلقه بعدی تقریبا بدون توسعه مانده و همین موضوع سبب شده فشار اصلی بر دوش کشاورزان قراربگیرد. این کارشناس هشدار میدهد که اگر تغییر الگوی کشت تنها در سطح توصیه و بخشنامه باقی بماند، نتیجه نهایی فقط کاهش سطح زیر کشت و افزایش فشار اقتصادی بر روستاییان خواهدبود.
در شهرستانهای دیگر نیز شاهد همین الگو هستیم. مجتبی، کشاورز تویسرکانی، با اشاره به کشت گلمحمدی میگوید محصول کمآببر است، اما نبود واحدهای فرآوری کوچک سبب میشود بسیاری از کشاورزان محصول را بهصورت خام و با قیمت بسیار پایین بفروشند. او تأکید میکند که برای برخی محصولات حتی بازار منطقهای هم وجود ندارد و کشاورزان مجبورند به فروش غیررسمی و مقطعی تن بدهند.
برآیند این گفتوگوها نشان میدهد اصل تغییر الگوی کشت در همدان یک ضرورت انکارناپذیر است. اما اجرای آن بدون پشتیبانی، منجر به نارضایتی و کاهش انگیزه کشاورزان شده است. مسأله اصلی، فقدان یک برنامه منسجم از کاشت تا فروش است؛ برنامهای که بتواند کشاورز را از مرحله انتخاب محصول تا مرحله عرضه نهایی همراهی کند. سیاستهای فعلی بیشتر جنبه توصیهای دارد و به همین دلیل کشاورزان احساس میکنند بار اصلی ریسک بر دوش آنها منتقل شده است.
همدان ظرفیت بالایی برای توسعه کشتهای کمآببر مانند گیاهان دارویی، پسته و زعفران و... دارد، با این حال تحقق این ظرفیت مستلزم تکمیل زنجیرههای حمایتی، بازاری و آموزشی است. تا زمانی که این حلقهها شکل نگیرد، کشت کمآببر نه یک سیاست اقتصادی موفق، بلکه نوعی جابجایی بحران باقی خواهدماند؛ بحرانی که در نهایت بیش از همه کشاورز را تحت فشار قرار میدهد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
