مومیوند می گوید در سال 99 کشفیات جاده ای 29 درصد و عرضه 400 درصد رشد داشته است
اعضای ستاد رفع موانع تولید و ستاد تسهیل 5سال است که اقدام به فعال کردن مجدد واحدهای راکد و نیمهتعطیل و بازگرداندن آنان به چرخه تولید میکنند و این تلاش مسئولان برای احیای مجدد یک کارخانه با ورود کالای قاچاق به کشور بیاثر میشود.
ورود کالای قاچاق اجازه فعالیت و رشد دوباره واحد راکد را نمیدهد، زیرا کالاهای قاچاق به علت پرداخت نکردن بهای گمرک و پایین بودن هزینه تولید در یک رقابت نابرابر، واحد تولیدی قانونمند را کنار زده و با نرخ پایینتر از یک واحد تولیدکننده قانونی همان کالا را عرضه میکند.
در حالحاضر در ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز در استان همدان برای مقابله با قاچاق کالا ۲راهکار مقابله و پیشگیری دنبال میشود، اما با توجه به گستردگی راههای اصلی، فرعی و روستایی و محدودیت نیرو پوشش و زیرنظر قرار دادن همه مسیرها و برخورد با قاچاقچیان کاری دشوار بوده و تنها میتوان بخشی از کالاهای قاچاق را کشف کرد. از اینرو با در پیش گرفتن فرایند پیشگیری با استفاده از تجهیزات و نرمافزارهای نوین از جمله سامانه جامع انبارها پیش از بروز هرگونه تخلفی از بروز قاچاق جلوگیری میشود.
اما با این حال در گام نخست پیشگیری، مردم باید به این باور برسند که استفاده و خرید کالای قاچاق مضرات مستقیم بر روی زندگی آنها دارد و سبب افزایش نرخ بیکاری میشود و یکی از مولفههای اقتصادی بسیار موثر در تولید و اشتغال بوده و ورود کالای قاچاق به هر کشوری میتواند آن کشور را از درون متلاشی و نابود کرده و برنامهریزان را دچار مشکل کند.
در ادامه حبیب مومیوند، دبیر ستاد قاچاق کالا و ارز استان همدان در دفتر همدانپیام به پرسشهای همدانپیام در اینباره پاسخ داده است.
جایگاه همدان در کالا و ارز قاچاق کجاست؟
در استان همدان قاچاق ارز صورت نمیگیرد و اگر هم هست بسیار کم است. عمده قاچاق در همدان بهصورت کالاست. اهمیت استان همدان از نظر جغرافیایی در کنترل قاچاق کالا در ردیف دوم مرزی است، اما از نظر جادهای اهمیت بالایی دارد چون قاچاقچیان 2مرکز مهم قاچاق کالا که کردستان(بانه) و بوشهر(گناوه) است برای انتقال کالای خود ناچار هستند از استان همدان عبور کنند. از اینرو همدان جزو استانهایی است که کشفیات قابلتوجهی دارد.
موضوع بعدی در سطح عرضه است که عمده کشف آن به عهده سازمان صنعتومعدن است. اما در بخشهای مختلف دستگاههای مرتبط متولی آن هستند. بهعنوان مثال سازمان جهاد کشاورزی در بخشهای گندم، علوفه، نهادههای دامی، دام، کودشیمیایی، مرغ و تخممرغ وارد میشود و معاونت غذاودارو در کالاهای مرتبط با خود با قاچاقچیان برخورد میکند.
مبارزه با قاچاق کالا در استان در قالب 5کارگروه فعالیت میکند. کارگروه فرهنگی که متولی آن اداره ارشاد و صداوسیما است. کارگروه سطح عرضه که سازمان صنعتومعدن متولی آن است. کارگروه اطلاعات و عملیات توسط نیروی انتظامی مدیریت میشود. متولیان کارگروه پیشگیری از وقوع جرم نیز معاونت پیشگیری از وقوع جرم دادگستری و کارگروه سوخت نیز شرکت پخش فرآوردههای نفتی هستند.
آماری از کشفیات این ستاد در 2 سال گذشته ارائه بدهید.
در سال 98 بالغ بر 225میلیارد تومان کالای قاچاق توسط نیروی انتظامی و 8میلیارد و 200میلیون تومان توسط سازمان صنعت کشف شده و در سال 99 هم بالغ بر 291میلیارد تومان به وسیله نیروی انتظامی و 33میلیارد و 200میلیون تومان توسط سازمان صنعتومعدن کشف شده است. آمار نشان میدهد حدود 400درصد افزایش کشف قاچاق در بخش عرضه انجام شده است.
رشد 400درصدی قاچاق در بخش عرضه کمی عجیب است.
چند دلیل دارد، اما کلیت خوب است هرچه آمار کشفیات در بخش عرضه بالا برود عملکرد بهتر را در مبارزه با کالای قاچاق نشان میدهد. اینکه با چنین افزایشی روبهرو بودهایم چندین دلیل دارد که یکی از آنها به این دلیل است که تکنیک کشفیات پیشرفتهتر شده و یا بهعنوان مثال در یک سال دستگاهی کشف میشود که ممکن است در سالهای دیگر وجود نداشته باشد. اخیراً هم دستگاههای ماینر به اقلام اضافه شدهاند.
برنامهتان برای اقلام قاچاق کشف شده چیست؟
برخی از اقلام که مشکل بهداشتی و مصرف دارند معدوم میشوند که عمدتاً کالاهای خوراکی و آرایشی هستند. بخشی هم برای صادرات و یا مصرف داخلی به مزایده گذاشته میشود.
کدام کالای قاچاق بیشترین مقدار را در استان داشته است؟
در بخشهای پوشاک، سیگار، قطعات خودرو، لوازم خانگی، دام زنده، سوخت، لوازم آرایشی و بهداشتی و کالای غیرقانونی مشروبات الکلی خارجی بیشترین سهم قاچاق را داشتهاند. اما در برخی کالاها مانند پوشاک، کیف و کفش حساس هستیم و تا جایی که بتوانیم، نمیگذاریم بهصورت قاچاق وارد شود چون در کشور و استان توانمندی تولید آنها بالاست و در صورت ورود قاچاق به اشتغال و تولید لطمه میزند که اگر قاچاق آن را به صفر برسانیم رقم و عدد قابل توجهی عاید بخش تولید و اشتغال میشود.
در بخش لوازم خانگی هم توان تولید بالایی داریم که پس از تحریمها به وجود آمد. از آن بهبعد تولیدکنندگان کیفیت، مقدار تولید و تعداد اشتغال خود را بالا بردند، اما برخی کالاها هستند که تولید آن ممکن نیست که برخورد با آنها کمی متفاوت است.
مقدار قاچاق کالای ممنوعه مشروبات الکلی در سال 98 به دلیل قیمت ارز بسیار کاهش یافت، اما در سال 99 مجدداً با افزایش روبهرو شد.
مشکلات گمرکی و طولانی بودن روند آن یکی از مشکلاتی است که موجب میشود واردکنندگان و صادرکنندگان با چالش مواجه شوند به همین دلیل ممکن است به قاچاق کردن تمایل پیدا کنند. برنامهای برای آن دارید؟
بله این یک حقیقت است. اما موضوع کشوری است و بیشتر در تهران این موضوع را پیگیری میکنند و برای استان همدان موضوعیت ندارد.
امسال با کمبود گندم و گوشت مواجه خواهیم شد، آیا برنامهای دارید که اجازه قاچاق آنها را ندهید؟
تاکنون خبری مبنی بر خریدهای غیرطبیعی از گندمهای استان نداشتهایم. سازمان جهاد کشاورزی این موضوع را مدام رصد میکند و اگر گندمها توسط افراد ناشناس و بهصورت غیرطبیعی خریداری شوند پیگیری خواهیم کرد.
برخوردتان با دستگاههای ماین رمزارز چگونه است؟
در همدان مزرعه رسمی نداریم و هرچه که باشد همه غیرقانونی هستند. متأسفانه علاوه بر اینکه یکی از کشفیات عمده در استان است یکی از مشکلات هم محسوب میشود چون برخی جوانان با پولهای غرضی یا وام دستگاه میخرند که یا در مسیر انتقال به دست پلیس میافتند و یا پس از اینکه در محلی مانند دامداری یا مرغداریهای غالبا متروکه دستگاهها را راهاندازی کردند توسط شرکت برق شناسایی و توسط نیروی انتظامی جمعآوری میشوند که باعث متضرر شدن بسیاری از افراد میشود. دستگاهها هم در انبارها جمعآوری شدهاند که مشتری هم ندارند.
برخورد با افراد قاچاقچی چگونه است؟
آسیبی که قاچاق کالا و قاچاقچیان به اقتصاد و تولید میزنند کمتر از آسیب قاچاقچیان موادمخدر نیست. اما متأسفانه این افراد به دلیل گردش مالی بالا ثروتمند میشوند و مردم هم آنها را افراد زرنگ میدانند. درصورتی که باید فرهنگسازی بشود و مردم آنها را یکی از مشکلات جامعه بدانند. مبارزه با قاچاق کالا در کنار مانعزدایی از تولید یکی از مؤلفههای جدی شعار سال است و مردم باید به این باور برسند که کالای قاچاق چون هویت و استاندارد ندارد به درد نمیخورد و مردم عاملان آن را هم قاچاقچی بدانند.
به نظر شما از بین 5کارگروه زیرمجموعه ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز کدام رتبه بالاتری میگیرند؟
شاید بتوان گفت کارگروه فرهنگی، سوخت و پیشگیری از وقوع جرم یک مقدار جلو هستند، البته 2 کارگروه دیگر وظیفه ذاتی دستگاههای متولی است و سالهاست در حال انجام آن هستند.
به نظر شما رسانهها که در بخش فرهنگ جای میگیرند در بحث فرهنگسازی چگونه عمل کردهاند؟
تا 2 سال گذشته رسانهها اصلاَ به این موضوع ورود نمیکردند چون کسی از آنها نمیخواست، اما در حالحاضر وضعیت کمی بهتر شده و خبرگزاری ایرنا کموبیش به جلسات دعوت میشود و شما هم اخبار را پوشش میدهید.
فکر میکنید ضعف کارگروه کجاست که رسانهها ورود پررنگ و پرقدرت در این بخش نداشتهاند؟ آیا این ضعف کارگروه فرهنگی نبوده؟
بهنظر میرسد چون یکی از متولیان این کارگروه صداوسیما بوده خودش به موضوع ورود کرده و سایر رسانهها را نادیده گرفته و اداره ارشاد هم موضوع را پیگیری نکرده است.
یکی اینکه بخش مبارزه با کالا و ارز قاچاق بودجه کافی ندارد، بنابراین توان پرداخت هزینهها را ندارد. موضوع بعدی اینکه این کارگروه اخیراً آغاز به کار کرده در صورتی که از 15سال پیش باید کار فرهنگسازی در برابر کالای قاچاق انجام میشد.
صحبت پایانی؟
از روزنامه همدانپیام، اصحاب رسانه و استاندار محترم که ریاست کمیسیون و معاون سیاسی استاندار که جانشین وی است تشکر میکنم.
نصرتا... طاقتیاحسن مدیرمسئول روزنامه:
هر کاری که قرار است در استان انجام بشود ابتدا باید برای آن پیوست فرهنگی تهیه شود. برای مبارزه با کالای قاچاق هم بهنظر میرسد یک پیوست فرهنگی نرمافزاری مناسب است که در 3 بخش برنامهریزی شود. این فرهنگسازی با استفاده از ابزارهای مختلف بین 3 قشر مردم، قاچاقچیان و مسئولان صورت میگیرد.
با توجه کردن به استفاده این قشرها از رسانههای مختلف، به نظر میرسد اصلیترین مواردی که میتواند برای فرهنگسازی در بین مردم استفاده شود بیلبوردها، صداوسیما، رسانههای مکتوب و شبکههای اجتماعی است.
قاچاقچیان نیز به دلیل موقعیت کاری و روحی خود ممکن است به مقوله فرهنگ توجه زیادی نداشته باشند و بیشترین توجهشان به شبکههای اجتماعی باشد و به دلیل تردد در خیابانها به بیلبوردها نیز توجه کنند، بنابراین فرهنگسازی در این 2رسانه برای قاچاقچیان میتواند مورد استفاده قرار بگیرد.
مسئولان نیز به دلیل موقعیت شغلی ممکن است به خبرگزاریها و روزنامهها توجه بیشتری داشته باشند که 2گزینه هم برای آنها استفاده میشود.