پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

«کهنه‌فروشی» در لباس‌فروشی‌های همدان

اعتبار بازار همدان با بی‌صداقتی کاسبان از بین می‌رود

نویسنده : غزل اسلامی

مشاهده‌ای که به تازگی در برخی از مغازه‌های بزرگ و به ظاهر معتبر همدان می‌شود، شوکه‌کننده است. رگال‌هایی که قرار است نماد نوآوری و مد باشند، پر از لباس‌های استفاده شده‌ای است که با دقت خاصی تمیز و اتو کشیده شده‌اند تا خریدار را فریب بدهند. از کت و شلوارهای زنانه گرفته تا شومیز، پیراهن و دامن، همه و همه در حال چرخش در این رگال‌ها هستند. این رویه در گذشته محدود به برخی برندهای خارجیِ تاناکورا بود که با قیمت‌های نجومی به عنوان کالای اورجینال در تعداد محدودی فروشگاه فروخته می‌شدند، اما اکنون دامنه آن گسترش یافته است. حتی لباس‌های ایرانی و دوخت ایران نیز از این چرخه معیوب خارج نشده‌اند و به عنوان کالای نو، لباس‌های مستعمل را جایگزین کرده‌اند.
در مواجهه با این گله‌مندی‌ها و شواهد عینی، مسئولان صنفی و اجرایی نیز واکنش نشان داده‌اند. رئیس اتحادیه فروشندگان پوشاک همدان، در این باره به خبرنگار همدان‌پیام می‌گوید: «مغازه‌دار حق فروش لباس دست دوم را ندارد و اگر کسی نیاز به خرید لباس‌های دست دوم دارد، به تاناکورا می‌رود و از آنجا خرید می‌کند.»
قدرت ناصری در ادامه با رد شایعات پیرامون فروش مستقیم کالاهای مستعمل در مغازه‌های رسمی توضیح می‌دهد: «فروش دست دوم در لباس‌فروشی‌ها نداریم، اما واقعیت این است که گاهی لباس‌های مانده در مغازه‌ها، انبارها یا ویترین‌ها را به دست‌فروش‌ها می‌دهیم تا شب‌ها بفروشند. یا برخی مغازه‌ها پوشاک استوک دارند که مشخص است. اما در مواردی هم ممکن است مشتری لباس را پوشیده و شسته و به دلایل مختلف پس بیاورد و مغازه‌دار متوجه استفاده از آن نشود و آن را دوباره برای فروش بگذارد.»
از سوی دیگر، سیدمجتبی حسینی، معاون هماهنگی امور اقتصادی استاندار همدان نیز با اشاره به حجم عظیم فعالیت‌های صنفی در این استان، بر لزوم نظارت دقیق تأکید می‌کند: «۸۰ هزار واحد صنفی در همدان وجود دارد که ممکن است برخی از آنها تخلف بکنند، اما باید پیگیری و جریمه شوند.»
اما آیا این توضیحات و وعده‌های نظارتی می‌تواند جای خالی «اخلاق کاسبی» را پر کند؟ به نظر می‌رسد که خیر. زیرا مشکل اصلی، تنها وجود چند مورد تخلف نیست، بلکه فرهنگی است که در آن، مرز بین استوک، کالای نو و کالای مستعمل کمرنگ شده است.
«یک تومنم، یک تومنه» عهدی بر امانت است
بسیاری از مردم همدان را به «خسیس بودن» معروف می‌دانند و ضرب‌المثل «یه تومن، یه تومنه» را به عنوان نماد حساب‌وکتاب‌های سخت‌گیرانه‌ این شهر می‌شناسند. اما این برداشت سطحی است. حقیقت داستان چیز دیگری است. روایت می‌کنند که در گذشته، تاجر بزرگی در همدان بوده که یک تاجر یزدی برای خرید از او مراجعه کرده و مبلغی را پرداخت کرده است. در پایان معامله، تنها یک تومان (ده ریال) از پول او نزد تاجر همدانی می‌ماند. آن تاجر همدانی به پسرش وصیت می‌کند که «حواست باشد که یک تومان به فلانی بدهکارم. اگر او نیامد، هرچند سخت است، برو یزد و آن یک تومان را به او بده.»
پسرش با تعجب می‌پرسد: «پدر! یک تومان چنان ارزشی دارد که من بخاطرش به یزد سفر کنم؟»
پدرش پاسخ می‌دهد: «پسرم! "یِی تمِنم یی تمِنه". این یک تومان، اعتبار زندگی من است.»
این حکایت نشان می‌دهد که ریشه‌ مشهوریِ حساب‌وکتاب‌های همدانی‌ها، خسیس بودن نیست، بلکه احترام به حق‌الناس و اعتماد به نفس اخلاقی است. آنها می‌دانند که حتی کوچک‌ترین بدهی، اگر پرداخت نشود، لکه‌ای بر نام تجاری و انسانیت است. اما امروز، وقتی شاهد فروش لباس‌های مستعمل به قیمت نو و کم‌فروشی در ترازوها هستیم، می‌بینیم که این اصل مقدس «یه تومن، یه تومنه» فراموش شده است. کاسب امروز نه تنها بدهکار یک تومان نیست، بلکه حقِ آشکارِ مشتری را نیز ضایع می‌کند.
اگر در گذشته، کم‌فروشی حتی به معنای دادن وزن یا متراژ بیشتر به مشتری، نوعی بیمه کردن وجدان و کسب‌وکار تلقی می‌شد، امروزه شاهد عکس آن هستیم. برخی از این فروشگاه‌ها که ادعای اعتبار دارند، نه تنها از سنت‌های خوب گذشته فاصله گرفته‌اند، بلکه در ترازوهایشان نیز کم‌فروشی می‌کنند. این دوگانگی ظالمانه، یعنی فروش کالای مستعمل به قیمت نو و کم‌فروشی در وزن و متراژ، ضربه‌ای جبران‌ناپذیر به اعتماد عمومی وارد کرده است.
نتیجه‌ مستقیم این بی‌اعتمادی، فرار سرمایه و قدرت خرید مردم به سمت شهرهای دیگر است. همدان که زمانی قطب تجارت در غرب کشور بود، اکنون با پدیده‌ای عجیب روبروست و آن این است که مردم همدان برای خرید یک لباس ساده، ترجیح می‌دهند به تهران سفر کنند یا حداقل در سفرهای تفریحی کالای مورد نیاز خود را تهیه کنند. این یک اعتراف تلخ برای اقتصاد محلی است که نشان می‌دهد بازار داخلی همدان نه تنها از توان رقابت با قیمت‌های منطقی برخوردار نیست، بلکه از نظر تنوع و به‌روز بودن نیز چندین سال عقب‌تر از ترندهای روز دنیاست.
آمار و مشاهدات میدانی نشان می‌دهد که قیمت پوشاک در همدان، به طور میانگین گران‌تر از سایر شهرهای همجوار و حتی پایتخت است. این گران‌فروشی در کنار تنوع بسیار پایین و عدم توجه به مد روز، دست خریدار را خالی می‌گذارد. وقتی مشتری متوجه می‌شود که پولی بیشتر می‌پردازد اما کالایی با کیفیت کمتر یا لباس مستعمل و مدی قدیمی دریافت می‌کند، طبیعی است که رغبتش به خرید از بازار همدان را از دست بدهد.
این وضعیت تنها یک مشکل اقتصادی نیست، بلکه یک بحران فرهنگی و اجتماعی است. وقتی کاسب جای خود را به فروشنده فریبکار می‌دهد، بنیان‌های اقتصاد مقاومتی و اعتماد اجتماعی در شهر لرزیدن می‌گیرد. همدان نیاز دارد تا بازگردد به ریشه‌های اصیل خود؛ جایی که کاسبی یعنی امانت‌داری و احترام به مشتری. تا زمانی که رگال‌های این شهر پر از سایه‌های لباس‌های مستعمل باشد و ترازوها به نفع فروشنده بازی کنند، نمی‌توان انتظار داشت که بازار همدان رونق بگیرد. مردم همدان شایسته‌ بازاری هستند که در آن، صداقت، قیمت منصفانه و کالای نو، قوانین نانوشته‌ آن نباشد، بلکه قانون مطلق آن باشد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس