پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

با وجود خلاء‌ قانونی

تجارت اینترنتی بازار را زیر و رو کرد

نویسنده : فاطمه امیری

تنها پس از گذشت 50 سال از تولد اینترنت، دنیای مجازی چنان وسعت یافته که دیگر زندگی بدون آن دشوار به نظر می‌رسد. اینترنت زندگی انسان‌ها را متحول کرده و مفاهیم ارتباطی و تجارت را بسط و توسعه داده است.
در کشور ما نیز زندگی روزمره با وجود فضای مجازی، نسبت به دو دهه قبل بسیار متفاوت شده است. یکی از مهمترین بخش‌های زندگی خرید و فروش است که با وجود اینترنت سبک جدیدی از تجارت را پیش روی ایرانی‌ها گشوده است. امروزه دیجیتال مارکتینگ به دلیل مزایای بی‌شماری که دارد محبوب بسیاری است.
با رشد فزاینده وب‌گاه‌های اینترنتی و گسترش شبکه‌های اجتماعی مانند اینستاگرام، تلگرام و فیسبوک سهم کسب و کار اینترنتی از تجارت در ایران درصد قابل توجهی افزایش یافته و به گفته کارشناسان تا چند سال آینده سیمای تجارت را به‌طور کلی دگرگون خواهد کرد.
گسترش فضای مجازی و آشنایی مردم با آن، زمینه فعالیت استارت‌آپ‌هایی را فراهم آورده که پیش از آن بی‌سابقه بودند، هم‌اکنون کمتر کسب و کاری را می‌توان یافت که در بهره‌گیری از فضای مجازی و به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی برای افزایش میزان موفقیت خود تردید داشته باشد.
هر چند سابقه خرید و فروش اینترنتی در کشورهای پیشرو به سال 1991 باز می‌گردد و در ایران این صنعت نوپاتر است اما اعتماد مردم به خرید و فروش اینترنتی در کشور روز به روز در حال افزایش است. تجارت الکترونیک در ایران با فعالیت وب‌گاه‌های معتبر در سطح کشور توانسته با سرمایه‌گذاری ناچیز، اشتغالزایی قابل توجهی به‌دنبال داشته باشد. به‌طوریکه اگر کسی محصولی برای عرضه داشته باشد حتی اگر در منطقه‌ای دور افتاده هم قرار داشته باشد، می‌تواند از طریق اینترنت آن را معرفی و با خود اشتغالی، کسب درآمد کند.
هم اکنون بسیاری از استارت‌آپ‌های خرد و شخصی در بستر شبکه‌های اجتماعی نظیر تلگرام، واتس‌آپ و به‌خصوص اینستاگرام در حال فعالیت هستند. این شبکه‌های اجتماعی فراگیر به‌گونه‌ای برنامه‌ریزی شده‌اند که فعالیت‌های تجاری در آنها دارای مزیت‌های بسیاری از جمله سهولت دسترسی، آسان بودن کار با آنها، رایگان، گستردگی و ... بوده و روز به روز بر مخاطبان آنها اضافه می‌شود.
با رونق کانال یا صفحه‌های اینترنتی که به فروش کالا می‌پردازند گزینه‌های انتخابی افزایش یافته و به دلیل امکان مقایسه مشتری رقابت بیشتر شده که سبب تعادل در قیمت‌ها شده است. بنابراین اگر قصد خرید یک کالای را داشته باشیم می‌توانیم با جستجو در اینترنت آن را با قیمت مناسب‌تر خریداری کنیم این امر یکی از دلایل افزایش خرید و فروش اینترنتی است.
اما نکته قابل توجه در این نوع داد و ستد عدم تعریف پشتیبانی قانونی است در صورتی‌که مشکلی در خرید و فروش اینترنتی در فضای مجازی رخ دهد پیگیری آن شفاف نخواهد بود. البته در صورتی‌که خرید و فروش از طریق وب‌گاه‌های اینترنتی دارای مجوز از اتحادیه کشوری کسب و کارهای فضای مجازی و نماد اعتماد الکترونیکی باشد، قابلیت پیگیری وجود دارد اما اغلب کسب و کارهای اینترنتی صرفاً در سطح شبکه‌های اجتماعی فعالیت کرده و دارای مجوز فعالیت یا نماد اعتماد الکترونیک نیستند.
اگر در طول خرید در فضای مجازی و به‌خصوص شبکه‌های اجتماعی که فاقد مجوز هستند با مشکلاتی مواجه شوید برای مثال کالای خریداری شده ایرادی داشته باشد، ارسال نشود و یا با کالای درخواستی مغایرت داشته باشد در این مواقع امکان شکایت و پیگیری سخت و پیچیده خواهد بود. پاسخ یک وکیل حقوقی به یک مالباخته در خرید و فروش در تلگرام این است: مسئله فاقد وصف كيفري و مجرمانه است، فلذا براي پيگيري بايد ضمن تهيه دادخواست حقوقي، به محاكم عمومي حقوقي مراجعه فرماييد و چنانچه ارزش خواسته شما كمتر از 20 ميليون تومان است بايد دادخواست حقوقي خود را به شوراهاي حل اختلاف ببريد. برای ثبت گزارش تخلفات در کسب و کارهای اینترنتی در شبکه‌های اجتماعی می‌توان به سایت پلیس فتا مراجعه کرد اما ثبت گزارش در وب‌سایت پلیس فتا به منزله شکایت نبوده و شما می‌بایست برای اعاده حقوق خود به دادسرای محل سکونت خود مراجعه فرماييد.
قانون تجارت الکترونیک خلاء‌های بسیاری دارد و با آنکه سال‌ها از تصویب آن گذشته است هنوز برای اصلاح و به روز کردن آن اقدامی صورت نگرفته، بنابراین اصل اول در خرید و فروش اینترنتی، اعتماد متقابل است؛ موضوع مهمی که در رونق و یا عدم گسترش تجارت الکترونیک سهمی مهم دارد. اگر کسی قصد راه‌اندازی یک کسب و کار اینترنتی داشته باشد می‌بایست از اتحادیه کشوری کسب و کارهای فضای مجازی مجوز گرفته و دارای نماد الکترونیک باشد.
یک کارشناس فضای مجازی در این ارتباط به خبرنگار ما گفت: خرید اینترنتی در حال تبدیل به یک فرهنگ عمومی است که بر پایه اعتماد استوار شده و تا چند سال آتی کاملاً فراگیر خواهد شد. حامد اکبری اضافه کرد: تجارت الکترونیک به دلیل مزایای بسیار از جمله کاهش هزینه‌های رفت و آمد، وجود امکان مقایسه، تنوع در خرید، عدم محدودیت مکانی و زمانی و ... با شتاب قابل توجهی در حال گسترش است، بنابراین صاحبان کسب و کارها باید از این فرصت بهره‌گیرند.
وی اضافه کرد: اخذ مجوزهای لازم و به‌خصوص برخورداری از وب‌گاه اینترنتی به عنوان کانال اصلی ارتباط با مشتریان می‌تواند ضامن موفقیت باشد و در جلب اعتماد اثر بگذارد. چراکه برخی شبکه‌های مجازی خارجی در معرض کاهش دسترسی قرار دارند که امکان از بین رفتن کسب و کار را پیش می‌آورد در حالی‌که سایت‌های داخلی این مشکل را نخواهند داشت.
این مدرس زندگی دیجیتال با بیان اینکه مشکلات اینترنت در چند روز اخیر توانست بسیاری از کسب و کارهایی که صرفاً بر پایه شبکه‌های اجتماعی نظیر اینستاگرام، تلگرام یا واتس‌آپ هستند مختل کند، گفت: در صورتی‌که کسب و کارهای اینترنتی اقدام به ایجاد وبگاه اینترنتی کنند و با کسب مجوزهای لازم فعالیت کنند این مشکلات به آنها آسیب نخواهد زد و از طرفی می‌توانند از امکانات شبکه‌های مجازی به عنوان راه‌های ارتباطی با مشتریان بهره‌گیرند. وی افزود: توجه به برخورداری یک کسب و کار اینترنتی از نماد اعتماد و مجوزهای لازم می‌تواند سبب افزایش اعتماد در مشتریان شده و در رونق این نوع از کسب و کارها اثرگذار باشد، علاوه بر آن از بروز مشکلاتی که ممکن است در خرید و فروش در فضای مجازی پیش آید جلوگیری کند.
با رونق کسب و کارهای الکترونیک ضرورت توجه به ابعاد مختلف آن توسط قانونگذار امری ضروری است، قانون تجارت الکترونیک در ایران در سال 1382 به تصویب رسیده که با توجه به سرعت شگفت‌انگیز توسعه فضای مجازی و گسترش زیرساخت‌های ارتباطی به روز کردن این قانون در راستای حمایت از صاحبان کسب و کارهای اینترنتی و مشتریان امری ضروری است از سوی دیگر بر اساس عرف بین‌الملل قانون تجارت الکترونیک هر سه سال یک‌بار باید مورد بازنگری قرار گیرد.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس