پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

دبیر کانون ملی کارآفرینان تأکید کرد

کارآفرینی تاب‌آور؛ نسخه‌ پیچی برای کسب‌ و کارهای ایرانی

نویسنده : الهام ازنب

از آنجایی که اهمیت روزافزون موضوع کارآفرینی در ایران و جهان مشهود است و اهمیت آن در ایران و همدان روزبه روز بیشتر هم می‌شود، برنامه رادیویی «گفتمان»، با نصرت‌ا... طاقتی‌احسن، دبیر کانون ملی کارآفرینان برتر رسمی و دبیر کانون کارآفرینان برتر رسمی استان همدان گفت‌وگویی ترتیب داده و درباره کارآفرینی و فرصت‌های پیش‌روی کارآفرینی و مدیران نسل z بحث کرده است.

متن کامل این گفت‌وگو در ادامه آمده است.

به‌عنوان نخستین سؤال، لطفا درباره اهمیت کارآفرینی برایمان توضیح دهید.

کارآفرینی آنقدری اهمیت دارد که در سال یک هفته به‌نام هفته جهانی کارآفرینی در بیش از ۱۰۰ کشور جهان گرامی داشته می‌شود. و برای ترویج فرهنگ کارآفرینی و توسعه زیست‌بوم آن تلاش زیادی صورت می‌گیرد.

امسال به مدیران کارآفرین و نسل Z توجه زیادی شده. دلیل اهمیت این موضوع چیست؟

فناوری و شبکه‌های اجتماعی تحولاتی جدی میان نسل‌ها ایجاد کرده است و نسل Z متولدین حدود سال‌های ۷۵ تا ۹۲، اکنون در آستانه ورود گسترده به بازار کار قرار دارد. این نسل مدیران آینده جامعه خواهندبود و نقش مهمی در هدایت کسب‌وکارها ایفا می‌کنند.

نسل Z با سه گرایش وارد بازار کار می‌شود:

۱. فعالیت کارمندی در شرکت‌ها
۲. حرکت به سمت کارآفرینی با تفکرات متفاوت و مبتنی بر چابکی و فضای کوچک اما پربازده
۳. گروهی که هنوز مسیر خود را مشخص نکرده‌اند و میان ادامه تحصیل، کارآفرینی و کارمندی در حال انتخاب‌اند

اما مسأله مهم‌تر، چالش جهانی کمبود نیروی انسانی متخصص است. کشور ما نیز از این چالش مستثنا نیست. حتی در زمینه جذب و تربیت نیروی غیرمتخصص نیز با کمبود مواجه هستیم.

از سوی دیگر تفاوت‌های فکری میان نسل Z و مدیران نسل‌های قبل گاهی باعث ایجاد چالش در محیط کار می‌شود. برای نمونه، نسل Z علاقه‌مند به انعطاف زمانی و کار در ساعات متفاوت است، در حالی که مدیران سنتی بر ورود و خروج دقیق کارکنان تأکید دارند.

نکته جالب این است که بررسی‌های من نشان داده طرز تفکر نسل Z در سراسر جهان شباهت‌های زیادی دارد، هرچند تفاوت‌های فرهنگی ممکن است برخی رفتارها را تغییر دهد.

لطفا بفرمایید یک کارآفرین چه ویژگی‌هایی دارد؟

ابتدا لازم است چند نکته مهم را یادآور شوم:

۱. کارآفرینی به جنسیت وابسته نیست. زنان و مردان به‌طور برابر توانمند و آماده فعالیت‌های کارآفرینانه هستند.
۲. کارآفرینی وابسته به سن نیست. برخلاف تصور عمومی، بسیاری از کارآفرینان بزرگ جهان فعالیت خود را پس از ۵۰ سالگی آغاز کرده‌اند. از سوی دیگر، جوانان انرژی، انگیزه و ریسک‌پذیری بیشتری دارند که باعث می‌شود مسیر کارآفرینی برای آنان سریع‌تر نتیجه دهد.
۳. کارآفرینی در دنیا تفاوت ماهوی ندارد. اصل کارآفرینی استفاده درست از فرصت‌هاست. بررسی فرصت‌ها در ایران و خارج از کشور نشان می‌دهد ایران حتی با وجود تحریم‌ها، ظرفیت‌های بسیار بالایی برای کارآفرینی دارد؛ به‌ویژه در حوزه صادرات به کشورهای همسایه، سطح بالای تحصیلات، و منابع طبیعی غنی.

از نظر من، سه شاخص اصلی برای تبدیل شدن به کارآفرین وجود دارد:

نخست، ایده و خلاقیت: فرد کارآفرین به محیط پیرامون خود به چشم سؤال نگاه می‌کند و به دنبال یافتن پاسخ است.

دوم، ریسک‌پذیری منطقی: درباره خودم می‌توانم بگویم از ۱۰ ایده، ۷ مورد با شکست همراه بوده اما ۳ مورد چنان رشد کرده که خسارت‌های قبلی را جبران کرده است. کارآفرینی یعنی ریسک محاسبه‌شده، نه ریسک نسنجیده.

سوم، قدرت استفاده از فرصت‌ها: ایران در فرصت‌های کارآفرینی یک کشور بسیار مستعد است. این گونه مطرح کنم که ما با کشورهای همسایه که تحریم‌های کمتری دارند می‌توانیم وارد مباحث صادرات و واردات شویم و با آنها همکاری کنیم، همچنین آمارها نشان می‌دهد که کشور ما جز کشورهای تحصیل کرده در دنیا به حساب می‌آییم. و همینطور ایران جز هفتمین کشور ثروتمند دنیا در حوزه منابع طبیعی به حساب می‌آید بنابراین ایران در فرصت‌های کارآفرینی حتی می‌تواند نسبت به بسیاری از کشورها جلو باشد از نظر بنده کارآفرین واقعی کسی است که در شرایط سخت وارد میدان شود و چالش‌ها را حل کند و بهبود ببخشد.

چرا برخی جوانان تصور می‌کنند بدون پشتوانه مالی قوی نمی‌توان کارآفرین شد؟ آیا این نگاه درست است؟

این تصور اشتباه است. بسیاری از کارآفرینان موفق جهان از صفر شروع کرده‌اند و تنها حدود ۸ درصد از کارآفرینان از خانواده‌هایی با پشتوانه مالی بالا بوده‌اند.

نمونه بارز، کشور آلمان است؛ کشوری که دو بار در جنگ جهانی ویران شد. حتی بسیاری از نخبگان آن مهاجرت کردند، اما آلمان امروز یکی از اقتصادهای قدرتمند جهان است. رمز موفقیت آنها شور، انگیزه و دور کردن سایه ناامیدی بود.
به جوانان کشورمان می‌گویم الان بهترین زمان برای آغاز است.

مشکلات و تحریم‌ها فقط در ایران نیست. جنگ روسیه و اوکراین بیش از ۴۰ کشور را درگیر کرده است. تقریباً تمام دنیا با بحران‌هایی مشابه مواجه‌اند.

بنابراین جوانان می‌توانند از فرصت‌های موجود در کشور استفاده کنند، مشروط بر آنکه نگاه فرصت‌محور داشته باشند.

با توجه به توضیحات ارائه‌شده، پیشنهاد شما برای بهبود وضعیت چیست؟ چه اقداماتی باید انجام شود؟

ما باید پارادایم کارآفرینی را در کشور تغییر دهیم. چند نکته اساسی در این زمینه وجود دارد:

۱. حرکت از کارآفرینی مصرف‌محور به سمت کارآفرینی مسأله‌محور.
یعنی تولید کالاها و خدمات موردنیاز کشور و حرکت به سمت خودکفایی و بهره‌وری بالا.
۲. گسترش فعالیت‌ها از بازار داخلی به بازارهای فرامرزی.
به‌ویژه کشورهای همسایه مانند عراق که برای استان همدان فرصت ویژه‌ای محسوب می‌شود.
۳. کوچک‌سازی و چابک‌سازی ساختارها.
کاهش هزینه‌های غیرضروری و تربیت نیروی انسانی چندمهارتی.
۴. تقویت کارآفرینی تاب‌آور.
یعنی تمرکز بر پایداری کسب‌وکار و نه سودآوری سریع.
5. تمرکز بر اقتصاد دیجیتال و درآمدهای غیر قابل تحریم.

شبکه‌های اجتماعی امروز مرزها را از بین برده‌اند. بسیاری از زنان خانه‌دار توانسته‌اند با اتکا به فضای مجازی محصولات خانگی خود را به سراسر کشور توسعه دهند.
در پایان باید بگویم که نارضایتی‌ها و مسائل موجود در کشور واقعی است و نباید آن را نادیده گرفت، اما در کنار مشکلات، نقاط روشن و فرصت‌های واقعی نیز وجود دارد.

بهتر است در کنار هم از این فرصت‌ها سخن بگوییم، شادی‌های کوچک را بزرگ کنیم و امید را در جامعه تقویت کنیم. زندگی فقط یک‌بار به ما فرصت تجربه شدن می‌دهد؛ پس باید با وجود تمام مشکلات، شاد زیست و آینده‌ساز بود.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس