بافت بههم ريخته همدان بهلحاظ مدل شهرسازی و نحوه بلندمرتبهسازيها، کمبود مسکن و گراني آن، همدان را به شهری با ظاهري نسبتا زشت و گران تبدیل کرده است.
اين مدل شهرسازي نهتنها اعصاب و روان مردم را بههم ريخته که ارزش معنوی خانههاي ويلايي را تا حد ممکن پایین آورده و عرصه را به اهالي آن تنگ کرده است.
با اينحال اکنون تعدادي از همشهريان بهدنبال اين هستند که قوانين مربوط به ساختوساز در رينگ اول شهر را تغيير بدهند تا بتوانند در آنجا بلندمرتبهسازي کنند.
البته اين نخستین باري نيست که مردم اين شهر احساس تهديد ميکنند. پيش از اين هم تهديدهايي از سوي برخيها براي ساختوساز و بلندمرتبهسازي در دامنه الوند، مردم را به تنگ آورده بود، اکنون هم صحبت از بلندمرتبهسازي و تغيير قوانين در رينگ اول، تهديدي عليه شهر و شهروندان شده است.
بلندمرتبهسازی در دامنه الوند، هوای متبوع و منظره ديد را از بين ميبرد و در رينگ اول به افزايش ترافيک، شلوغي و کاهش امنيت آن دامن ميزند.
يک کارشناس شهرسازي در همدان ميگفت: «از هيچ لحاظي منطقي نيست که تعداد طبقات ساختمانها در رينگ اول و برخي مناطق رينگ دوم افزايش بيابد. کادر رينگ و حلقه مرکزي شهرهاي قديمي معمولا تابع قوانين مخصوص به خودشان است، چون کوچههاي آن باريک هستند و بايد تابع قوانين جمعیتی، حفاظتي، ايمني و مرمتي باشند.
به گفته محمودرضا عراقي، هرچند که زيرساختها در رينگ اول همدان آماده است و هزينه ساخت و ساز را براي سازنده پايينتر از مناطق ديگر ميکند اما بهدلیل شلوغيها، افزايش مراکز تجاري و رفتوآمدهاي زياد در رينگ مرکزي هيچ کارشناس شهرسازي موافق افزايش تعداد طبقات و تجاريسازي بيشتر در اين منطقه نيست. بنابراين منطقيترين کاري که ميتوان در بافت قديمي انجام داد بازسازي و باز زندهسازي ساختمانهاي قديمي و مراکز تجاري است.»
تحقیقات و گفته برخی کارشناسان شهرسازی نشان میدهد آنچه که اجازه داده تا برخی افراد بهراحتي بتوانند بهدنبال منافع شخصي خود باشند، نبود طرح جامع و تفصيلي شهر همدان است. در شهرهاي بزرگ کشورهاي ديگر از جمله توکيو، شنژن در چين، هنگکنگ، دوبي، نيويورک، شيکاگو، ووهان، بانکونک، سنگاپور، سئول، تورنتو، لندن، فرانکفورت، ميامي، ملبورن و دهها شهر ديگر که در آنها برج و آسمانخراشهاي زيادي ساخته شده است، اينطور نبوده که هرکسي در هر نقطهاي از شهر که احساس ميکرده درآمد بيشتري ميتواند داشته باشد، با کمي دوندگي، برج يا آسمانخراشي ساخته و حق و حقوق شهروندانش را زير پا گذاشته باشد.
اگر گشتي در اين شهرها بزنيم يا عکسهاي منتشر شده را نگاه کنيم، ميبينيم که در برخی نقاط این شهرها فقط برج و آسمانخراش ميسازند، در برخی نقاط فقط آپارتمانهاي چند طبقه و در نقاط ديگري فقط خانههاي ويلايي ساخته ميشود.
در حال که اگر کسی در همدان خانه ویلایی بخرد و تصمیم داشته باشد سالها در آن خانه با چشماندازی خاص زندگی کند پس از مدتي در کنار و مقابل آن آپارتمان چند طبقه ساخته ميشود و ديد و منظره اين خانه را از بين ميبرد؛ کل ارزش اين خانه از بين ميرود و تنها چاره آپارتمانسازي در آن زمين است!
تا چند سال پيش در منطقه استادان فقط مجوز ساخت تا 2 طبقه داده ميشد اما اکنون مجوزها تغيير کرده و برخي از اين خانهها به آپارتمانهاي چند طبقه تبديل شدهاند که تا حدودي از ارزش ذاتي منطقه کاسته است. این نوع ساختوساز در تمام نقاط شهر قابل مشاهده است.
یکی از کارشناسان شهرسازی در همدان میگفت: اگر شهر همدان که حدود 5 هزار هکتار است، بهعنوان مثال به 50 منطقه تقسيم شود و در هر قسمت شهر، چند منطقه به انبوهسازي، چند منطقه ديگر با تراکم متوسط و تعدادي از مناطق هم فقط مجوز ساخت با تراکم کم داده شود سرمايهگذاران ميدانند که اگر بخواهند آپارتمان با طبقات بيشتر بسازند بايد به کدام مناطق بروند. اما در همدان ارتفاعها نسبت به عرض معبر و مساحت زمين مشخص ميشوند که اين موجب ميشود بهعنوان مثال 3 قطعه زمين با فاصله خيلي کم از يکديگر با 3 ارتفاع متفاوت مجوز بگيرند.
درصورتيکه اگر نظام پهنهبندي بهجای نظام عرض معبر در همدان اجرا شود ابتدا تکليف روشن ميشود که در چه مناطقي ميتوان چه نوع خانههايي ساخت ومنفعتطلبها دستشان براي بلندمرتبهسازي در هر نقطه از شهر بسته ميشود؛ دوم اینکه اين آشفتگي بصري ناپديد ميشود؛ سوم، مناظر و طبيعت شهر همدان قابل استفاده باقي ميماند.
طبق نظر کارشناسان در هر هکتار زمين شهري 80 نفر ميتواند زندگي کند اما اگر بيشتر از آن باشد تراکم بيش از حد ميشود.
اما اکنون که برخيها دليل کمبود و گراني مسکن را در اجازه ساخت با طبقات کم در رينگ اول و بخشهايي از رينگ دوم عنوان ميکنند و عنوان کردهاند که اگر در اين 500 هکتار اجازه ساخت با طبقات بالا داده شود مشکل گراني و کمبود مسکن در همدان حل ميشود، آيا به اين موضوع فکر کردهاند که اگر بافت مرکزي و تاريخي شهر همدان با ازدحام و ترافيک بيشتر مواجه شود حق و حقوق همه همدانيها تا آخر عمر پايمال ميشود؟ اگر مسئولان هم بدون مشورت با کارشناسان در اين زمينه اظهارنظر کنند و جو را بر وفق مراد سودجويان آماده کنند ممکن است که در آينده با اتفاقاتي مانند ساختوسازهايي که در دامنه الوند رخ داده مواجه شويم. اکنون ازدحام و ترافيکي که در رينگ اول و دوم شهر وجود دارد آزاردهنده است و اگر به آن افزوده شود خيانت به مردم همدان محسوب ميشود.
