پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

همدان‌پیام از وضعیت نقدینگی واحدهای تولیدی گزارش می‌دهد

تسهیلات بانکی قاتل خاموش تولید

نویسنده : غزل اسلامی

در همدان، تولیدکنندگان و کارآفرینان این روزها با بحرانی جدی روبه‌رو هستند. بحرانی که ریشه‌اش نه در کمبود بازار است و نه در محدودیت فنی، بلکه در کاهش نقدینگی و تسهیلات بانکی به واحدهای تولیدی است. فعالان صنعتی، کشاورزی و صادراتی استان بارها هشدار داده‌اند که مسیر دریافت وام‌ها، پر از پیچ و خم و موانع اداری شده و بسیاری از واحدها برای یک وام حداقلی، مجبورند از چندین لایه بروکراسی عبور کنند. حتی زمانی که مدیران نگاه حمایتی دارند، لایه کارشناسی گزارش‌هایی تهیه می‌کند که بیشتر فشار بر دوش تولیدکننده می‌آورد تا راهگشا باشد. نتیجه این روند، کاهش فعالیت واحدها، توقف خطوط تولید و تهدید اشتغال است.

یکی از تولیدکنندگان باسابقه همدان با تأکید بر دشواری دریافت وام می‌گوید: «ما برای یک وام ساده باید چندین لایه اداری و کارشناسی را پشت سر بگذاریم.

بسیاری از واحدها زیر همین فشارها، یا فعالیتشان را کاهش داده‌اند یا مجبور به تعطیلی شده‌اند.» این تجربه عملی، تصویری عینی از مشکلی است که کارشناسان اقتصادی آن را فلج‌کننده می‌خوانند. حتی واحدهای صادراتی نیز از این وضعیت آسیب دیده‌اند. یکی از فعالان صنایع دستی و فرش گفت: «برای حضور در نمایشگاه ابوظبی به دعوت سفارت ایران رفتم، اما به دلیل نبود نقدینگی نتوانستم فرش همدان را عرضه کنم و مجبور شدم محصول دیگری ببرم. ما بازار خارجی داریم اما بدون وام، نمی‌توانیم تولید کنیم.»

بحران نقدینگی تنها صنایع کوچک و متوسط را تحت فشار قرار نمی‌دهد، بلکه بخش کشاورزی و تولید بذر را نیز درگیر کرده است. یکی از تولیدکنندگان بذر گندم و جو در استان گفت: «کشاورزان امسال با کاهش ۳۰ تا ۴۵درصدی درآمد روبه‌رو شده‌اند. بانک کشاورزی یا وام نمی‌دهد، یا مقدار آن محدود است و کافی نیست. محصول روی دست ما مانده و برای کشت سال بعد نقدینگی نداریم. اگر تسهیلات نباشد، چرخه تولید متوقف می‌شود.»

او به بدهی‌های دولت به بخش خصوصی نیز اشاره کرد و گفت: «دولت رقمی بیش از ۵۰۰میلیارد تومان به واحد ما بدهکار است. من برای تأمین نقدینگی، خانه‌ام را فروختم تا سود و جریمه بانک را پرداخت کنم. به جای توسعه، هر روز باید دنبال تمدید وام باشم.»

تجربه این تولیدکنندگان نشان می‌دهد که سیستم بانکی، به‌رغم قانون، انگیزه کافی برای ورود به تولید ندارد و مسیر دریافت وام‌ها پر از موانع است. این موضوع سبب شده است که انباشت بدهی‌ها، کاهش شیفت‌های کاری و ناتوانی در تأمین مواد اولیه به پدیده‌ای رایج در کارخانه‌ها و مزارع همدان تبدیل شود. تولیدکننده‌ای که برای سرمایه در گردش خود مجبور به فروش دارایی، قرض گرفتن غیررسمی یا کاهش فعالیت شود، دیر یا زود از چرخه رقابت خارج خواهد شد.

بحران نقدینگی و کاهش پرداخت تسهیلات به تولیدکننده واقعی، پیامدهای گسترده‌ای برای اقتصاد استان و کشور دارد. کاهش تولید نه تنها به تعطیلی واحدها و بیکاری منجر می‌شود، بلکه زنجیره تامین محصولات استراتژیک، مانند بذر گندم و جو، را نیز تهدید می‌کند. یکی از تولیدکنندگان بزرگ بذر در همدان تأکید می‌کند: «ما در سال‌های گذشته بهترین رقم‌های جو را معرفی کرده‌ایم و ثبت اختراع شده، اما هیچ کمک هزینه تحقیقاتی از دولت دریافت نکرده‌ایم. به جای توسعه و تحقیق، تمام تمرکز ما صرف حل مشکلات بانکی شده است.»

فعالان اقتصادی معتقدند نظام تخصیص تسهیلات بانکی باید بازبینی جدی شود؛ سیستمی شفاف، قابل نظارت و مبتنی بر اولویت‌های واقعی اقتصاد. تولیدکنندگان باید بدانند برای دریافت تسهیلات چه معیارهایی اعمال می‌شود، چه زمانی طول می‌کشد و چه حقوقی دارند. هیچ واحد تولیدی نباید قربانی رانت اطلاعاتی یا امضای طلایی شود. تجربه همدان نشان می‌دهد که وقتی نقدینگی در دسترس نباشد، حتی واحدهایی که با تمام توان در حال تولید و صادرات هستند، نمی‌توانند فرصت‌های خود را حفظ کنند.

بحران نرسیدن وام به تولیدکننده، پیوندی مستقیم با آینده اشتغال، ثبات قیمتی و رفاه اجتماعی دارد. فعالان اقتصادی می‌گویند اگر مسیر تسهیلات بانکی کوتاه، شفاف و عادلانه نشود، سرمایه‌های ملی از بین خواهدرفت و چرخه تولید کشور به طور فزاینده‌ای به خطر خواهد افتاد. آنها بار دیگر تأکید می‌کنند: «هر واحد تولیدی فعال، خود یک سرمایه ملی است. اگر نقدینگی نباشد، تولید می‌میرد و اگر تولید بمیرد، اشتغال و ثبات اقتصادی نیز با آن سقوط می‌کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس