جنگ 12روزه که در اواخر بهار آغاز شد و اندکی از آغاز تیرماه هم ادامه یافت به روند امیدوارکننده بازار ارز در داخل ایران خاتمه داد. این جنگ گرچه خیلی زود به پایان رسید ولی چشمانداز موفقیت مذاکرات میان تهران و واشنگتن و مدیریت تنشها به این شکل را به حداقل رساند. همانطوری که مشاهده شد از زمانی که اسرائیل به ایران حمله کرد دیگر میان ایران و ایالات متحده مذاکرهای، چه مستقیم و چه غیرمستقیم، انجام نگرفته است.
به گزارش خبر آنلاین، همزمان کشورهای اروپایی با نزدیک شدن به مهلت اتمام استفاده از مکانیسم ماشه به سختگیریهای بیشتر دست زدند. این امر تا جایی ادامه یافته که 3کشور اروپایی تهدید کردهاند اگر ایران به خواستهای آنها تن ندهد، مکانیسم ماشه را اجرا خواهند کرد. روندی که البته با توافق اخیر میان ایران و آژانس بینالمللی اتمی، احتمال خاتمهیافتن یا تعویق آن به مراتب افزایش یافته است.
در داخل کشور در حالی که جناح تندروی اصولگرا سعی کرده در مقام منتقد مذاکرات و «چارچوب همکاری ایران و آژانس» قرار بگیرد اما به نظر میرسد نهادهای بالادستی به این اقدامات کمترین توجه را دارند و فعلا به مسیر وزارت خارجه اعتماد دارند. به این ترتیب صبح یکشنبه شورای عالی امنیت ملی با انتشار بیانیهای اعلام کرد «شیوهنامه همکاری» با آژانس بینالمللی انرژی اتمی به تأیید کمیته هستهای این شورا رسیده است. کمیته هستهای شورای عالی امنیت ملی که مقامهای ارشد نهادهای مرتبط در آن عضو هستند درباره برنامه هستهای ایران تصمیمگیری میکند تا نگرانیها از کارشکنی در داخل ایران به حداقل برسد.
دبیر کانون صرافان ارز با اشاره به کاهش تنشها میان ایران و اروپا و کاهش نرخ ارز در اینباره به خبرآنلاین گفت: با توجه به توافقی که هفته گذشته میان وزیر امور خارجه و دبیر کل آژانس بینالمللی انرژی اتمی حاصل شده بود، انتظار کاهش نرخ ارز میرفت. زیرا دلیل افزایش قیمت ارز در طول تابستان یکسره به عوامل سیاسی و تنشهای نظامی مرتبط بود و نه واقعیات اقتصاد. پس هرگاه تنشها کنترل و مدیریت شوند و روند به سمت عادیتر شدن حرکت کند، باید منتظر کاهش قیمتها هم باشیم.
به باور کامران سلطانی، انتظارات تورمی به دلیل نگرانی از مکانیسم ماشه آن قدر بالا رفته بود که نرخ هر دلار به بیش از 100 هزار تومان هم رسید و توافق هفته پیش در بدترین حالت این انتظارات روانی حاکم را تغییر داد.
این تحلیلگر بازار ادامه داد: اگر توافقی انجام بگیرد که موضوع مکانیسم ماشه را رفع و رجوع کند، به نحوی که دیگر اروپاییها از این اهرم برای فشار به کشور استفاده نکنند، به طور حتم آرامشی چشمگیرتر و پایدارتر بر بازارهای داخلی و از جمله بازار ارز حاکم خواهد شد.
وی در پاسخ به اینکه بیانیه اخیر شورای عالی امنیت ملی چه اثری بر بازار ارز میگذارد گفت: بدون تردید این بیانیه تأثیر مهمی خواهد داشت زیرا نشان میدهد در نظام تصمیمگیری کشور، رسیدن به یک توافق همچنان از وزن بالایی برخوردار است و لااقل تا جایی که به حاکمیت ایران مربوط است، مسیر مذاکره باز است. این اظهارات که به معنای تأکید دوباره بر مواضع وزارت خارجه است به سود کاهش التهابات حاکم بر بازار عمل خواهد کرد.
سلطانی درباره اقداماتی که میتواند از سوی بانک مرکزی اجرا شود و به سود کاهش قیمت ارز باشد، گفت: برای اینکه روند کاهنده قیمتها در بازار ارز تداوم یابد، سیاستگذار با اقدامات مختلفی میتواند این روند را سرعت و شدت بخشد، از جمله اینکه میتواند با افزایش عرضه در سامانههای رسمی یا کاهش مدت زمان انتظار برای دریافت ارز و همچنین افزایش عرضه اسکناس در سطح صرافیهای سراسر کشور، به کاهش قیمتها کمک چشمگیری کند.
وی قیمت واقعی ارز را همان نرخی دانست که در سامانههای رسمی مانند نیما یا مبادلهای خرید و فروش میشوند و نرخ ارز بازار غیررسمی محصول اقدامات سیاستگذار دانست و تأکید کرد: اگر شیطنت در تصمیمگیران اقتصادی نبود، نباید میان نرخهای رسمی و نرخ غیررسمی فاصله 30 هزار تومانی شکل بگیرد.
وی ادامه داد: بانک مرکزی بارها با مداخلههایی که داشته جلوی کاهش نرخها را گرفته است. اگر فراموش نکرده باشید در میانه دهه 90 قیمت دلار روندی کاهنده به خود گرفت اما رئیس وقت بانک مرکزی، آقای سیف به میدان آمد و گفت اجازه نمیدهیم دلار از 3هزار تومان ارزانتر شود و جلوی روند بازار را گرفت. یکبار هم زمانی که نرخ دلار تا 15 هزار تومان بالا رفته بود و پس از مدتی تا 8هزار تومان کاهش قیمت را تجربه کرد. در آن زمان هم آقای همتی گفت چنین اتفاقی به زیان اقتصاد کشور است و روند بازار را تغییر داد.
سلطانی معتقد است همچنان سیاستگذار مانع کاهش قیمتها میشود و ترجیح میدهد نرخ غیررسمی فاصله زیادی با نرخهای رسمی داشته باشد.
سلطانی در مورد روند بازار طلا هم گفت: اگر قیمت طلا مانند ارز کاهش چشمگیر و مورد انتظار را ندارد، مسأله به قیمت جهانی اونس طلا مربوط است. در این روزها به دلیل تنشهای موجود مانند جنگ اوکراین یا حمله اسرائیل به قطر قیمت جهانی طلا رو به افزایش گذاشته است. پیشبینیها گاه از رکورد شکنی نرخ هر اونس طلا در بازار جهانی خبر میدهد و به همین دلیل در بازار داخلی نیز نرخ طلا مانند ارز کاهنده نبوده است.
