بهار - مینا ابراهیمی - خبرنگار همدانپیام: در جریان برگشت محصولات کشاورزی، به تازگی اعلام اخبار متناقضی در رابطه با برگشت خوردن محصولات از ترکمنستان و یا ازبکستان از سوی تجار و یا مسئولان مربوطه مطرح است.
اما گمرک ایران در این رابطه اعلام کرد که بررسیها نشان میدهد در چند ماه گذشته هیچ محموله سیبزمینی از ترکمنستان برگشت نخورده و فقط یک محموله از ازبکستان برگشت خورد که مجدد صادر شده است که دلیل برگشت هم سموم و آفات نبوده است.
سخنگوی گمرک ایران با اشاره به برگشت سیبزمینی از ازبکستان گفت که حدود 2 ماه پیش یک محموله ۵۰ تنی که از مسیر ترکمنستان به مقصد ازبکستان ترانزیت شده بود، به دلیل حجم بیش از استاندارد خاکی که دور سیبزمینیها بود، برگشت خورد، اما در ادامه در مذکرات صورت گرفته محموله برگشتی به حالت استاندارد درآمده و مجدداً به ازبکستان صادر شده است.
مدیر جهاد کشاورزی شهرستان بهار گفت: میزان تجمیع نیترات در غده نمونهبرداری شده که نتایج میزان تجمیع نیترات برحسب میلیگرم و کیلوگرم پایینتر از حد استاندارد که حدود ppm170 میباشد، است و تاکنون گزارشی مبنی بر برگشت محصول سیبزمینی صادر شده از شهرستان بهار گزارش نشده است.
عبدالحسین اکبری با بیان اینکه تنوع زیادی در کشت محصولات زراعی شهرستان بهار وجود دارد که عمده محصولات آن شامل گندم، جو، سیبزمینی، یونجه، سیر، گیاهان جالیزی و... میباشد، گفت: با توجه به وجود کلینیکهای گیاهپزشکی و فروشندگیهای مجاز سم و کود که دارای کارشناس مسئول فنی هستند براساس نوع آفت و بیماری محصول، توصیههای لازم را برای مصرف سموم (میزان نحوه و زمان مصرف) به بهرهبرداران ارائه میدهند و همچنین در مصرف کودهای شیمیایی (ماکرو و میکرو) نیز متناسب با نیاز محصول به مواد غذایی، نوع و میزان مصرف را تجویز میکنند.
اکبری افزود: معمولاً کارشناسان جهاد کشاورزی در طول فصل کشت از مزارع بازدید کرده و توصیههای فنی را برای مبارزه با آفات و بیماریها، کنترل علفهای هرز و تغذیه محصول را به کشاورزان ارائه میدهند، علاوه بر این با همکاری تعاونی سیبزمینیکاران هرساله چندین کلاس و کارگاه آموزشی با حضور محققان مرکز تحقیقات کشاورزی و منابعطبیعی استان برای کشاورزان برگزار میشود و همچنین در قالب طرح تولید محصول سالم سیبزمینی روز، سیر و غلات و... با حضور محقق در سر مزارع کشاورزان و مرکز تحقیقات کلاس و کارگاه آموزشی برگزار میشود و تاکنون گزارشی مبنی بر آلودگیهای آب و خاک بر اثر مصرف بیرویه سموم ارائه نشده است.
وی ادامه داد: معمولاً سالانه حدود 250 هزار تن سیبزمینی پاییزه که توسط کشاورزان شهرستان بهار در خارج از شهرستان و استان کشت میشود، جهت نگهداری در انبارهای سرد بالای صفر و مکانیزه از اواخر مهرماه به این شهرستان منتقل میشود و به تدریج سورت و بستهبندی شده و روانه بازار داخلی و خارجی میشود.
اکبری تصریح کرد: با توجه به کاهش نزولات آسمانی و افت سطح آبهای زیرزمینی در قالب الگوی کشت محصولات زعفران، گلمحمدی، سیر و موسیر و دانههای روغنی به عنوان محصولات کم آببر جایگزین دیگر محصولات معرفی شده که سطح کشت این محصولات هزار و400 هکتار است.
رئیس انجمن ملی سیبزمینی ایران نیز با بیان اینکه مسأله نیترات و پسماند فلزی و پسماند سموم یک مشکل کلی برای همه محصولات کشاورزی از جمله فلفل دلمهای و... نه تنها سیبزمینی است، گفت: به عنوان نمونه فلفل دلمه ایرانی را روسیه ممنوع کرده است و درباره سیبزمینی اصلاً مسأله نیترات مطرح نبوده و ازبکستان یکسری از آلودگیهایی که در خاک بوده، را ملاک قرار دادند و خود سیبزمینی، خوراکش نه در استان همدان و نه جای دیگر هیچ مشکلی ندارد.
خسرو طالبی افزود: نیترات بالای 170ppm مشکلساز است که کیفیتسنجی میشود، در همدان آزمایشگاه داریم و از هر جای انبار همدان ببرید نیترات بالا اصلاً نداریم و قبل از اینکه به مردم عرضه شود و به کشورهای دیگر برود قرنطینه و آنالیز میشود، در کشورهای دیگر هم خودشان آنالیز دارند و با برگه قرنطینه از کشور خارج میشوند.
وی اظهار کرد: معاونت غذا و دارو همه پای کار هستند و طی 10روز اخیر که با معاونت امور خارجی جلسه داشتیم خروجی جلسه این شد که سازمان غذا و دارو، مرکز بهداشت، استاندارد همه یک رویه همسویی در رابطه با آنالیز کشور و حفظ نباتات دقت بیشتری کنند. و سازمان جهاد کشاورزی اکنون نظارت دارد که ببیند استفاده از سموم تا چه اندازه است؟
طالبی در پاسخ به این پرسش که آیا استان همدان هم برگشت محصول سیبزمینی از گمرگ داشته یا خیر، پاسخ داد: از استان همدان برگشت نداشتیم و به نظر میرسد اخبار مربوط به همدان کار دلالان است چون دستشان به سیبزمینی نمیرسد و صادرات آن در اختیار تولیدکنندگان است. مقامات ترکمنستانی در اخبار 20:30 نیز اعلام کردند اصلاً از همدان برگشتی نداشتند.
وی خاطرنشان کرد: سیبزمینی وقتی در سرما قرار بگیرد، خود به خود نیتراتش بالا میرود همان سیبزمینی که قندش بالا رفته اگر 3 روز در گرما بگذارید قندش پایین میرود، در قسمت صنعتی سیبزمینی را در سردخانه نمیگذارند چون در سردخانه خود به خود قندش بالا میرود در انبارهای معمولی نگهداری میکنند تا قندش اندازه باشد.
علت افزایش سرطان استفاده بیرویه از نهادههای کشاورزی است
مدیر نظارت بر مواد غذایی معاونت غذا و داروی دانشگاه علومپزشکی استان همدان، نیز گفت: سیبزمینی مواد غذایی خام و گیاهی تلقی میشود و جهاد کشاورزی باید جواب بدهد چراکه ما محصولات فرآوری مثل چیپس را کنترل میکنیم و مزرعه، کشاورزی و هرگونه کشت و زرع مربوط به جهاد کشاورزی است.
محمد کاظمزاده با بیان اینکه آزمایش رفرانس در غرب کشور همدان مستقر است و هر نمونهای که از هر کجا بفرستند، ما چک میکنیم و نتایج را هم داریم، ولی محصولی که میخواهد صادر شود باید حتماً تست شود، اظهار کرد: محصولاتی به روسیه، چین و عراق از سراسر کشور صادر شده که با برگشت خوردن به نوعی آبروریزی شده است که به نظر قبل از صادرات باید تدابیری اندیشیده میشد تا این اتفاق نیفتد.
وی اظهار کرد: جهاد کشاورزی چون هنوز آن قدرت را ندارد که تمام کشاورزیها را مکانیزه کرده باشد و یک کشاورز بیسواد هم سم را بهصورت قاچاق میخرد، پای این سیبزمینیها میریزد که 80 درصد آلودگی دارد و در کبد ذخیره میشود، بنابراین سرطان معده و کبد نیز به همین دلیل زیاد است و نیاز است یک سیستم هوشمند سلامت محصولات را کنترل نماید.
کاظمزاده در پاسخ به نقش نظارتی معاونت غذا و دارو اظهار کرد: ما نظارت نداریم، نمونه را میگیریم، آزمایش میکنیم و جواب این آزمایشات خیلی خوب نیست؛ به عنوان نمونه مواردی از پیاز و سیبزمینی میآید و میبینیم که کیفیت خوبی ندارد، ولی این اطلاعات محرمانه است.
وی افزود: کارخانجات مشخصاً دارای شناسه، تلفن، آدرس، شماره ثبت، تاریخ تولید و... هستند که راحتتر میتوان کنترل و نظارت کرد، ولی برای مزرعه کشاورزی چنین امکاناتی وجود ندارد و جهاد کشاورزی وظیفه ساماندهی آن را دارد در حالی که بعضاً خود کشاورزان با اطلاع نداشتن از میزان سموم و کودهای شیمیایی استفاده شده برای مصرف خود و خانواده هم از این محصول ارتزاق میکنند و همین عامل موجب افزایش سرطان و بیماریهای بسیاری میشود با وجود اینکه چین و روسیه در ظاهر با کشور ایران مراودات مختلفی دارند، اگر متوجه شوند کوچکترین آسیبی به مردمش وارد میشود، در مقابل ما میایستند، چنانچه آبروی ما را در دنیا بردند چراکه سلامت مردمانشان برایشان مهم است و باید از آن حمایت نمایند.
وی در پاسخ به این پرسش که با توجه به کشت عمده سیبزمینی در استان همدان و به ویژه شهرستان بهار آیا نظارتی بر روی آن صورت میگیرد، گفت: سازمان غذا و دارو در کنار نهاد نظارتی جهاد کشاورزی که مستقیماً مسئولیت کشت و زرع و کشاورزی را به عهده دارد باید برنامه مشخصی برای این موضوع داشته باشند، ولی هر زمان از وزارت بهداشت کمک بخواهند آزمایشگاههای ما آماده هستند که سریع تست را بگیرند.
با این تفاسیر به نظر نهادهای نظارتی بر سلامت و تغذیه مردم باید بیش از پیش وارد میدان عمل شده تا از بروز و اپیدمی بیماریهایی چون سرطان کبد، معده و... که بر اثر استفاده بیرویه سموم کشاورزی در محصولات کشاورزی به وجود میآید، کاسته و با آنالیز مستمر و دائمی محصولات موردنیاز خانوادهها به ویژه اقلام و محصولات پرمصرف چون سیبزمینی، پیاز، گوجه و خیار که مورد استفاده عموم مردم است، این هشدار را جدی تلقی کرده و سلامت مردم را نشانه نروند.
