پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

راهکار کارشناسان کشاورزی برای کاهش مصرف آب:

کشت‌های نشائی الگوی کشت محصولات پرآب بر هستند

■ کشت پسته و بادام و گردو و ذرت علوفه‌ای الگوی کشت محصولات پرآب بر

بهار - مینا ابراهیمی - خبرنگار همدان‌پیام:کشت محصولات پرآب بر همچون محصولات استراتژیکی گندم و سیب زمینی وغیراستراتژیک همچون خیار،گوجه، هندوانه و یونجه در استان به وفور کشت می شود که عاملی بر تهدید هرچه بیشتر منابع آبی درشرایط کنونی محسوب می شود.

اگرچه کشت محصولات استراتژیک به اندازه نیاز داخل کشوربرای بی نیازی از واردات را نمی‌توان منکر شد اما کشت بی رویه برای صادرات آب مجازی در شرایط بحرانی آب نیز توجیه عقلانی ندارد و به همین منظور کشت محصولات استراتژیک مازاد برنیاز داخل کشور بایستی به سمت الگوی کشت وجایگزینی محصولات وارقام کم آب بر پیش رفت واز کشت محصولات غیراستراتژیک پرآب بر همچون هندوانه، گوجه، خیار و... برای جلوگیری شود.

صادرات آب مجازی به خارج از کشور ،بحران آب را بیشتر می کند

یکی از کارشناسان ارشد آبخیزداری بابیان اینکه کشور بابحران آب مواجه است وباتوجه به مصرف عمده آب دربخش کشاورزی کشاورزان وکارشناسان مرتبط با این حوزه ها باید درک درستی از واقعیت وموقعیت اقلیمی وکاهش مصرف آب را داشته باشند تاهمان گونه که گذشتگان مدیریت آب را باوجود خشکسالی وترسالی های متعدد داشتند مانیز بتوانیم این منابع آبی باارزش رابرای آیندگان حفظ کنیم.

مهرداد پور اقبال بابیان اینکه باوجود پرآبی دشت‌های قهاوند، کبودراهنگ وبهار دراستان درسالیان گذشته، بامصرف بی رویه درکشت محصولات پرآب بر باعث بحران وناهنجاری‌هایی دردشت های استان شده ایم.

وی بابیان اینکه یونجه محصول پرآب بری است که از اول بهار تا13مهر نیاز به آبیاری دارد وچندین مرتبه چیده می شود،وپس از آن نیز جو و ذرت می کارند، گفت: کشت یونجه از دشت‌های قهاوند تا کبودراهنگ وشهرستان‌های رزن وملایر امتداد دارد.پور اقبال افزود: همین کشت بی رویه یونجه نیزموجب افزایش کاذب دام در سال 1396شد وسال1398نیز به دستور وزیروقت جهاد کشاورزی مبنی برصادرات علوفه وخوراک دام درمقابل واردات دام باعث سودجویی دلالان وگرانی علوفه شد.

وی اضافه کرد: محصولات صیفی پرآب بر همچون خیاروگوجه که بیشتر در شهرستان‌های کبودراهنگ واسدآباد که محصولات استراتژیک نیستند مدیریت وآمایشی صورت نمی گیرد که به میزان مورد نیاز تولید شود.

همچنین درزمینه تلاش برای قطب تولید سیب زمینی استان همدان در خاورمیانه الزامی وجود ندارد بابحران آب، آب مجازی را به کشورهای خارجی صادر کنیم.

وی به کشاورزان پیشنهاد داد: باحرکت به سمت الگوی کشت محصولات کم آب بر همچون ذرت علوفه ای که هم کم آب بربوده وهم باعمل فتوسنتز درگرما ، سود خوبی را نیز عاید کشاورزان می کند درمدیریت منابع آبی تأثیرگذار باشند،چراکه دوره آبیاری ذرت علوفه ای 10روز یکبار است درحالی که دوره آبیاری خیار 3روز یکباراست ومیزان تولید ذرت نیز درمقایسه باخیار بسیار بالاست.

همچنین به جای کشت گوجه در الوند وتویسرکان درخت های بادام وگردو الگوی کشت مناسبی است وبه جای کشت یونجه در دشتهای قهاوند پسته سازگاری مناسبی ازنظر آب وهوایی بااقلیم استان داشته وضمن بازار مناسب وهمیشگی محصول خشک است.

وی باهشدار گرمای فوق العاده زیاد دشتهای کبودراهنگ وقهاوند گفت: به دلیل گرمای زیاد این دشتها کشتهای دیمی دیگر پاسخگو نیست و با ادامه این روندو نبود مدیریت منابع آبی تا 20سال آینده روستاهای کبودراهنگ وقهاوند قابل سکونت نیست.

وی ادامه داد: باتوجه به اینکه سیب زمینی درفصل بهار کشت می شود میزان تبخیر آب درفصل گرما بالاست و باتوجه به مصرف زیاد آب بایستی کشاورزان به اندازه نیاز داخل کشور تأمین کنند ومازادکشت به سمت الگوی کشت بروند.

وی بازنگری استفاده از منابع آبی توسط کشاورزان را لازم وضروری دانست وافزود: تازمانی که آب ارزان قیمت در مصارف خانگی، صنعت وکشاورزی عرضه می شود صرفه جویی اتفاق نمی افتدضمن اینکه مصرف حق آب نیزباید عادلانه بوده و رعایت شود چراکه از زمانی که انقلاب صنعتی رخ داد و با تبعیض در پرداخت حق آب اختلاف طبقاتی شدیدی در روستاها به‌وجود آمده است که همه باید به صورت متعادل حق آب داشته باشند.

پوراقبال دربخش دیگری ازسخنان خود بااشاره به اینکه دشت کبودراهنگ

سال1359جزو پرآب‌ترین دشت‌ها بود واکنون در عمق 170متری خاک درحال فشرده شدن است از سبز شدن دهانع چاه‌ها خبرداد که باکوچکترین بارندگی مداوم سیلاب تشکیل وخسارت زیادی را به بخش‌های صنعتی، کشاورزی ومسکونی وارد می کند.

پوراقبال بابیان اینکه ذخیره سازی آب هنگام بارندگی در چاه‌های خانگی راهکار مناسبی برای مصرف خانگی وآب آشامیدن است تا درزمان بارندگی این آب‌ها هدر نرود، گفت: باید مدیریت منابع آب را هر استانی داخل استان داشته باشدتابافشار برمنابع آبی سایر استان‌ها، بحران آبی را برای آن‌ها به‌وجود نیاورند ولازمه این مدیریت کاهش مصرف آب وصرفه جویی درهمه مصارف کشاورزی وصنعت و... است.

وی از موضوع دیگری نیز پرده برداشت که استفاده از منابع آبی برای کشاورزان رقابتی شده و همین امر در تهدید منابع ملی وآبی بسیار تأثیر گذار است که باید مدیریت شود تا استان همدان که عمدتاً اقتصاد خانوارها برپایه کشاورزی می چرخد این منابع آبی باارزش به اتمام نرسد.

استفاده از بذور کم آب برسیب زمینی در راستای الگوی کشت

مسئول سازمان توسعه کشاورزی مردم همدان نیز بابیان اینکه شرکت های دانش بنیان ارقام وبذور زودرس و باکیفیت سیب زمینی را 30رقم شناسایی کرده اند که درمقایسه با بذور پرآب بر سیب زمینی نیاز کمتری به آب دارد ضمن اینکه از کیفیت بیشتری نیز برخوردارند که متناسب با اقلیم همدان وکبودراهنگ وبهار استفاده از حدود3تا 4نمونه از این ارقام مصرف آب را تا 50درصد کاهش می دهد. بهزاد بابایی اضافه کرد: باپیشرفت علم وتکنولوژی های روز دنیا باید کشت ها رابه سمت دیم کاری برده واز آب سبز که درواقع بارندگی های اسفند وفروردین ماه وفصل بهار نهایت استفاده راببریم.

بابایی از کشت گلخانه های شیشه ای درمساحت فضای 10هزارمتری باارتفاع 15متری در کشورهای اروپایی خبرداد که باکشت ردیفی، علاوه بر سرعت رویش گیاه، بهره وری وتولید ارگانیگ را افزایش می دهد وهمه این اقدامات به کمک بشریت برای کاهش مصرف آب آمده است.

وی اظهار کرد: دراین زمینه بانک های کشاورزی، شرکت های دانش بنیان و وزارت جهادکشاورزی باید باکمک وحمایت از کشاورزان ازطریق تسهیلات کم بهره کشاورزان را به سمت کشت های گلخانه ای سوق دهند که روش‌های جدید مناسبی هستند.

وی تصریح کرد: باتوجه به بحران آب درهمدان موافق کشت محصولات غیر استراتژیکی همچون محصولات جالیزی وکشت هندوانه، خیاروگوجه نیستیم اما از آنجایی که سیب زمینی ارتزاق اصلی مردم را تشکیل می دهد واز جمله محصولات استراتژیکی بعد از نان وگوشت به شمار می رود باید باکشت ارقام کم آب بر این موضوع را مدیریت کنیم وهمانگونه که گردو وسیر ثبت جهانی است در قدم اول به ثبت ملی برند سیب زمینی به نام شهرستان بهار به عنوان قطب سیب زمینی کشور اقدام کنیم.

وی اضافه کرد: 60درصد یارانه پنهان برای تهیه ارزان قیمت وعرضه آن به مردم است که درصورت حذف این یارانه های پنهان قیمت سیب زمینی به چندین برابر افزایش می یابد که صرفه اقتصادی ندارد.

کشت های گلخانه ای جایگزین کشت محصولات پرآب بر

یکی از کارشناسان حوزه زراعت نیز بابیان اینکه کشاورزان سیب زمینی کار نمی توانند حرفه وتخصص چندین ساله را جابجا کنند وباید بهره وری محصولات رابالا ببرند،گفت:کشت نشاء هندوانه،گوجه،خیار،خربزه وصیفی جات راهکار خوبی برای کاهش مصرف آب محصولات پرآب بر است،وحتی آبیاری قطره ای و زیرپلاستیکی هم به اندازه کشت نشائی در کاهش مصرف آب تاثیرگذار نیست.

همچنین در کشت سیب زمینی نیز با استفاده از ارقام زودرس که 70روز باهمان میزان بهره وری اقلام دیررس که 120روز به طول می انجامد مصرف آب را مدیریت کرد.

بهمن خطیرنژاد اضافه کرد: باتوجه به افت کیفیت خاک درمدت 20تا50سال کشت متوالی یک محصول بهره وری کاهش یافته که باید زمینه انتقال آب به زمین های مجاوردر حد 500متر تا 1کیلومتر (که فعلا غیرقانونی است) فراهم شود تابتوان بهره وری را تا 2برابر افزایش داد که انتقال آب علاوه بر افزایش دوبرابری برداشت محصول، کاهش مصرف آب و افزایش کیفیت محصول رانیز به دنبال دارد.

وی کشت گلخانه ای محصولات گوجه وفلفل دلمه ای را راهکار مناسبی برای الگوی کشت بیان کرد که البته به دلیل ناآگاهی هموطنان از خواص بی شمار فلفل دلمه ای که بیشترین مصارفش برای خارج از کشور وصادرات است وحتی به عنوان میوه ازآن استفاده می کنند.

همچنین کشت حبوبات نیز بامصرف متوسط آب وکشت ذرت های زودرس وارداتی نیز جایگزین مناسبی برای کشت های مازاد محصولات پرآب بر است.

وی کشت سیب زمینی را باتوجه به سرانه مصرف هرنفر که حدود 60کیلوگرم درسال است،ضروری دانست بااین حال باید به سمت کشت اقلام زودرس وکم آب بر این محصول رفت.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس