رشد عجیب اجارهبها در هفتههای اخیر، این روزها مسئولان وزارت راه و شهرسازی را برآن داشته تا با پرداخت وام ودیعه مسکن، به حمایت از مستأجران اقدام کنند. البته آنطور که از روند گزارشها درباره وام ودیعه مسکن مشاهده میشود، ارائه اطلاعات تاکنون بهصورت محدود و قطرهچکانی بوده است.
چندی پیش مدیرکل دفتر اقتصاد مسکن وزارت راه و شهرسازی، به اجرای طرح حمایت از مستأجران اشاره کرد و گفت: بسته حمایتی به مستأجران درحال گذراندن مراحل نهایی در هیأت وزیران است و پس از تصویب اجرایی خواهد شد.
پروانه اصلانی درباره زمان اجرای این طرح عنوان کرد: در نهایت در یک تا ۲ هفته آینده این فرایند زمانبر خواهد بود.
وی درباره جزئیات تسهیلات اعطایی به مستأجران و شرایط پرداخت آن تصریح کرد: بحث کمک ودیعه اجاره مسکن برای خانوارهایی که نسبت به سایر مستأجران به این ودیعه نیازمندتر هستند، اجرایی میشود.
شرطی که باید رعایت شود
در همین زمینه معاون مسکن وزیر راه و شهرسازی نیز درباره اختصاص وام به مستأجران اعلام کرد: این امر مشروط به داشتن کد رهگیری است و تمامی بنگاهها مجهز به این سامانه هستند، اما برخی آژانسهای املاک به ثبت کد رهگیری اقدام نمیکنند که تخلف است.
به گفته محمود محمودزاده، تمامی بنگاههای املاک باید این تکلیف قانونی را انجام دهند و دولت برای شناسایی واجدین راهی جز دریافت کد رهگیری ندارد.
وی تأکید کرد: قراردادهای بین مستأجر و مالک بدون کد رهگیری حتی قابلیت پیگیری قضایی هم ندارد و ما تمام مستأجران را به دریافت این کد توصیه میکنیم.
کمک هزینه ودیعه مسکن به کدام خانهها تعلق میگیرد؟
در تازهترین اظهارنظر، وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اینکه بانک مرکزی درحال تجزیه و تحلیل نحوه پرداخت تسهیلات کمک هزینه ودیعه مسکن است، اعلام کرد: قرار شده کمیته تأمین منابع ستاد ملی مبارزه با کرونا با محوریت بانک مرکزی، اقدامات لازم را در اینباره مدنظر قرار دهد و بخشی از منابع ۷۵ هزار میلیارد تومانی که برای مبارزه با کرونا تخصیص داده شده است را برای کمک به مستأجران نیازمند درنظر گیرند.
براساس تصمیمگیریهای انجامشده برای پرداخت این تسهیلات، واحد مسکونی که در اختیار مستأجران قرار دارد، باید مطابق با الگوی مسکن باشد؛ بدین معنا که حداکثر متراژ واحد مسکونی مستأجران تهرانی برای برخورداری از این تسهیلات ۷۵ مترمربع و در سایر شهرهای کشور ۹۰ مترمربع در نظرگرفته شده است.
نکته مهم دیگر برای پرداخت این تسهیلات، وجود قرارداد رسمی اجاره میان موجر و مستأجر است. این تسهیلات پس از نهایی شدن بهعنوان کمکهزینه ودیعه مسکن از طریق شبکه بانکی در اختیار مالکان قرار میگیرد و مستأجران صرفا کارمزد تسهیلات را پرداخت میکنند.
بازار مسکن برای سفتهبازان غیرجذاب میشود؟
نایب رئیس اتحادیه مشاوران املاک درباره سیاست حمایتی دولت برای ساماندهی بازار مسکن گفت: اگر بستههای سیاستی و حمایتی دولت برای ساماندهی بازار مسکن در ستاد ملی مبارزه با کرونا به همین روال تصویب و به مرحله اجرا برسد، بازار مسکن را برای سوداگران و سفتهبازان غیرجذاب خواهد کرد که به شکستن حباب قیمت مسکن منجر خواهد شد.
به گفته حسام عقبایی، تسهیلاتی که قرار است در قالب وام ودیعه به مستأجران داده شود و همچنین مصوبه تعیین نرخ اجارهبها، درصورت تداوم اجرا از جو روانی و التهاب بازار میکاهد و به همین دلیل همزمان با پیشبینی ثبات قیمتها در نیمه دوم امسال، امکان تعدیل نرخها نیز وجود خواهد داشت.
وی با پیشبینی خروج سفتهبازان و سوداگران از بازار مسکن در ماههای باقی مانده تابستان، عنوان کرد: بر استمرار اجرای سیاستهای تسهیلگری در بخش تولید و عرضه مسکن و تنظیمگری در بخش اجاره اصرار داریم؛ زیرا تحلیل ما این است که درصورت تقویت اجرا در این بخش، بازگشت ثبات به بازار مسکن میتواند در ۶ ماهه دوم سال تا پایان سال و شب عید نوروز ادامه داشته باشد.
جلوی قیمتهای خودسرانه گرفته میشود؟
پیش از این، وزیر راه و شهرسازی در یک برنامه تلویزیونی اعلام کرد: اثاثکشی و جابهجایی وسایل یکی از عوامل مؤثر در گسترش ویروس کرونا است، به همین دلیل ستاد ملی کرونا مصوبهای داشت مبنی بر اینکه قراردادها به مدت ۲ ماه عینا تمدید شود و پس از آن مصوبه جدیدی داده که قراردادها تمدید شود و حداکثر میزان افزایش اجارهبها در هر شهر را نیز اعلام کرده است. برای مدیریت بازار و برای جلوگیری از افزایش قیمتهای غیرمنطقی که برخیها خودسرانه اعمال کردند، این مصوبه داده شده است.
محمد اسلامی درباره بسته حمایتی عنوان کرد: تلاش شد تا که بخشی از تسهیلاتی که ستاد کرونا درنظر گرفته بود، به مستأجرانی که در گروههای هدف قرار میگیرند و واحدهای مسکونی آنان مطابق الگوی طرح جامع مسکن است، ارائه شود.
وی عنوان کرد: این مبلغ بهعنوان کمک به پول پیش(مبلغ ودیعه) آنان است که با هماهنگی بانکهای عامل در اختیار مالک(موجر) قرار میگیرد و مستأجران فقط کارمزد آن را پرداخت میکنند؛ اصل ودیعه نیز در زمان سررسید قرارداد به بانک مسترد میشود. مبلغ آن هنوز مشخص نشده است و پس از پرداخت تسهیلات به مشاغل در مراحل بعد تسهیلات مستأجران پرداخت میشود.
اسلامی تصریح کرد: حداکثر افزایش اجارهبها در شهر تهران ۲۵ درصد، در ۷ کلانشهر(از جمله همدان) ۲۰ درصد و در سایر شهرها ۱۵ درصد اعلام شده است. البته باید تمدید قراردادهای اجاره در سامانه معاملات املاک و مستغلات کشور ثبت شود و کد رهگیری دریافت کنند.
وی تأکید کرد: نکته مهم این است که اگر مستأجر به تکالیف و تعهدات قانونی خود در برابر موجر عمل نکند، با حکم دادگاه، حکم تخلیه برایش صادر میشود ودر ۲ ماه باید تخلیه کند و اگر مالک در این دوره نسبت به فروش خانه خود بهصورت رسمی اقدام کند و معامله ثبت و کد رهگیری دریافت شده باشد، مستأجر ظرف ۲ ماه باید خانه را تخلیه کند.