پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

آب در فضای سبز هدر می‌رود

نویسنده : معصومه معظمی

■ توتونی :به پویش آب‌های خاکستری بپیوندید

در روزهایی که شهر همدان با بحران کم‌آبی دست‌وپنجه نرم می‌کند، مردم شب‌ها را با قطعی آب به صبح می‌رسانند و بسیاری از روستاهای استان دچار مشکل بی‌آبی هستند این درحالی است که شهرداری همدان با استفاده از سیستم آبیاری سنتی اقدام به آبیاری فضای سبز می‌کند.
حتی در شرایط کم‌آبی هنوز هم آبیاری با تانکر اصلی‌ترین روش آبیاری فضای سبز شهری است، در صورتی که حمل آب با تانکر هدررفت آب را افزایش می‌دهد. حال پرسش این است، برنامه مدیران برای مدیریت آب در بخش آبیاری فضای سبز چیست؟ و چرا مدیران به فکر اصلاح الگوی آبیاری فضای سبز نیستند؟
استفاده از پساب‌های شهری
باید جزو اولویت‌های فضای سبز باشد
معاونت سازمان سیما، منظر و فضای سبز شهرداری در گفت‌وگو با همدان‌پیام گفت: حدود 650 هکتار فضای سبز در شهر همدان وجود دارد که به آن فضای سبز اکولوژیکی می‌گویند که شامل پارک‌ها، فضاهای سبز وسط بلوارها، رفیوژها، درختان حاشیه معابر و پارک جنگلی حیدره است، به ازای هر درخت بالغ موجود در حاشیه معابر 16مترمربع به فضای سبز اضافه می‌شود.
مجتبی توتونی در پاسخ به این پرسش که میزان آب مصرفی برای فضای سبز شهری چقدر است، بیان کرد: برای محاسبه میزان آب مصرفی فضای سبز شهری باید چاه‌ها و منابع آب شهر همدان مجهز به کنتور آب شوند که این اتفاق تا به امروز محقق نشده است، در نتیجه از میزان آب مصرفی در این حوزه اطلاعاتی در دست نیست، اما براساس هیدرومدل گیاهی می‌توان نیاز آبی گیاهان را برآورد کرد، چمن‌ها، درختان و درخچه‌ها نیاز آبی متفاوتی دارند.
وی افزود: در آبیاری فضای سبز همدان، 2تا 3 سال است که از آب شرب شهری استفاده نمی‌شود و همدان جزو معدود شهرها در این زمینه است، تنها در سرویس‌های بهداشتی پارک‌ها از آب شرب استفاده می‌شود. منابع تأمین آب فضای سبز شهر همدان از چاه‌های داخل پارک‌ها تأمین می‌شود.آب این چاه‌ها به داخل مخازنی که در ابتدای بلوارملت ، بلوار مفتح، خیابان بهارستان و پارک بهشت هستند، هدایت می‌شود تا برای پر کردن تانکرهای آبرسانی از آنها استفاده شود. به نظر می‌رسد در فرایند انتقال آب از چاه‌ها تا مخازن و سپس تانکرهای حمل آب، میزان قابل‌توجهی آب هدر می‌رود که با مکانیزه کردن می‌توان از آن پیشگیری کرد.
معاونت فضای سبز در ادامه گفت: حدود 40 درصد از فضای سبز شهر همدان تحت‌پوشش آبیاری تحت‌فشار قرار گرفته‌اند و براساس ردیف بودجه عمرانی مناطق شهرداری موظف هستند سالیانه بخشی از فضای سبز آبیاری سنتی را به آبیاری مکانیزه تبدیل کنند که با ایجاد مخزن در پارک‌ها به بحث آبیاری مکانیزه فضای سبز کمک می‌کنند.کشور ایران یک اقلیم خشک و نیمه‌خشک دارد که هرساله بیشتر به سمت خشکسالی پیش می‌رویم درحالی که منابع آبی و سفره‌های آب زیرزمینی کاهش یافته است، استفاده از پساب‌های شهری باید جزو اولویت‌های فضای سبز شهری باشد که متأسفانه100درصد پساب شهری همدان برای نیروگاه شهیدمفتح در شهرستان کبودراهنگ انتقال می‌یابد.
توتونی بیان کرد: هدایت پساب شهری به سمت فضای سبز شهری از وظایف استانداری‌ها می‌باشد که همدان از این موضوع بی‌بهره است.
معاونت فضای سبز در پاسخ به میزان هدررفت آب از طریق روش‌های سنتی آبیاری چه میزان است، گفت: میزان دقیقی از هدررفت آب در این بخش در دست نیست، اما با توجه به هدررفت آب، استفاده از تانکرهای آب‌رسانی قابل حذف نیست، چراکه با توجه به پراکندگی فضاهای سبز مثل پارک‌ها و درختان معابر، امکان آبیاری پایدار و حفر چاه آب برای همه فضاهای سبز را نداریم و آبیاری قطعات فضای سبز با تانکر همچنان ادامه خواهد داشت.
وی در ادامه گفت: سرانه فضای سبز اکولوژیکی در شهر همدان 2/11درصد است، که شامل همه قطعات فضای سبز می‌شود، اما سرانه اجتماعی و سرانه پارکی در شهر همدان 5/3 تا 4مترمربع برای هر شهروند است. در سال‌های گذشته بخشی از آب فضای سبز از قنات‌ها تأمین می‌شد و همدان به عنوان شهر پر قنات شناخته می‌شود، اما با توجه به خشکسالی و ساخت‌وسازهایی که در شهر همدان اتفاق افتاده است، بسیاری از این قنات‌ها از بین رفته‌اند.
توتونی باغ‌های همدان را ذخایر اکولوژیکی همدان دانست و افزود: با افزایش ساخت‌وسازها و افزایش آپارتمان‌نشینی، قطع درختان و از بین رفتن این باغ‌ها، این ذخایر موردتهدید قرار گرفته‌اند.
وی گفت: در سال‌های گذشته از اواخر فروردین‌ماه آبیاری فضای سبز شهر همدان آغاز می‌شد و تا نیمه مهرماه ادامه پیدا می‌کرد، اما در سالجاری این کار از اواخر اسفندماه آغاز شد و پیش‌بینی می‌شود با توجه به کاهش بارش‌ها تا پایان آبان‌ماه ادامه یابد.
معاونت فضای سبز در ادامه افزود: در حدود 12پیمانکار روزانه با 3 تانکر و درمجموع 36تانکر آبرسانی در امر آبیاری فعال هستند، ظرفیت هر تانکر10 هزار لیتر تا 30 هزار لیتر است و اوج مصرف آب خردادماه تا شهریورماه است و در حدود 100 تا 110 تانکر در امر آبرسانی فعال هستند. در پایان توتونی از مردم خواست تا به پویش استفاده از آب‌های خاکستری بپیوندند، آب‌های خاکستری آب‌های حاصل از شستن میوه و برنج و... است که در سینک‌های ظرفشویی به جای می‌ماند، مردم می‌توانند از این آب‌ها برای آبیاری درختان حاشیه معابر و جلوی در منازل استفاده کنند. علیرضا نادری مسئول فضای سبز منطقه 4 شهردای گفت: برای جلوگیری از هدررفت آب در بخش آبیاری فضای سبز می‌توان تانکرهای آب را مجهز به GPSکرد، به‌طوری که روی تانکرها شیر وصل کرد تا پس از هر آبیاری شیر بسته شود و همچنین با بالا بردن سطح ارتفاع جدول‌های کنار بلوارها می‌توان از سرریز شدن آب پس از آبیاری جلوگیری کرد.
وی در ادامه گفت: به علت بحران کم‌آبی در همدان، خدمات شهری پلیس آب را راه‌اندازی کرده است که وظیفه آن گشت و بازرسی و کنترل آبیاری فضای سبز شهری است و تانکرهای آبرسانی را از جایی که آبگیری می‌شود تا جایی که آبیاری انجام می‌شود را به طور تصادفی بازرسی می‌کنند.
کارشناسان حوزه آب، برای کمک به کاهش هدررفت آب در آبیاری فضای سبز چند پیشنهاد دارند از جمله، بهره‌گیری از آبیاری مکانیزه، کاشت گونه‌های گیاهی کم‌آب‌بر، حذف چمن به عنوان یک گونه گیاهی آب‌بر، استفاده از گونه‌های گیاهی مقاوم و پایدار، استفاده از پوشش‌های گیاهی بومی همدان و بهره‌گیری از سایر متریال‌ها به عنوان بحث زیبایی‌شناختی پارک‌ها مثل چوب و سنگ به جای چمن، می‌توان آب را مدیریت کرد.
با توجه به اینکه مسئولان مرتبط از راه‌های جلوگیری از هدررفت آب در آبیاری فضای سبز مطلع بودند، اما مشخص نیست، چرا با وجود تخصیص بودجه سالیانه برای مکانیزه کردن سیستم آبیاری هنوز اقدامات لازم را در این حوزه به کار نمی‌گیرند و این روند چرا با کندی همراه است؟

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس