پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

نیاز همدان به هم افزایی برای توسعه

در استان همدان که سال‌ ها با مشکل سرمایه‌ گذاری، اشتغال و بالفعل‌ نشدن ظرفیت‌ های اقتصادی مواجه بوده، مهم‌ تر از اینکه چه کسی یک فرصت را ایجاد کرده، این است که آیا مسئولان می‌ توانند آن را به دستاوردی عمومی تبدیل کنند یا نه. مسئله اینجاست که گاهی ظاهراً همه برای توسعه استان حرف می‌زنند، اما در عمل، رقابت بر سر اینکه "چه کسی این فرصت را ایجاد کرده" از خود فرصت مهم‌تر می‌شود.
جلسه‌ای با حضور استاندار، قائم‌مقام وزیر صمت، معاون ایمیدرو نمایندگان و جمعی از مدیران دولتی و بخش خصوصی، دقیقاً با چنین هدفی برگزار شد؛ جلسه‌ای برای ورود یک مجموعه ملی به حوزه معدن، جذب سرمایه و فعال‌ سازی ظرفیت‌ هایی که سال‌ ها معطل مانده‌اند. اما چالش میان نمایندگان در چنین جلسه‌ای، یک پرسش جدی و البته تلخ ایجاد کرد: چرا فرصتی که باید نقطه آغاز همکاری باشد، به عرصه اختلاف و رقابت سیاسی تبدیل می‌شود؟ وقتی پای معدن، سرمایه‌گذاری و آینده اقتصادی استان در میان است، واقعاً اولویت باید "حل مسئله" باشد یا اثبات اینکه چه کسی از دیگری مهم‌تر است؟
مسئله این نیست که در آن جلسه چه کسی بیشتر حق داشت یا چه کسی بیشتر پیگیری کرده بود. مسئله این است که چرا انرژی نخبگان، به جای هم‌ افزایی برای تثبیت یک فرصت توسعه‌ ای، صرف اصطکاک با یکدیگر شد. ممکن است نماینده‌ای برای حضور مدیران ملی و پیگیری موضوع تلاش کرده باشد و نماینده‌ای نیز نسبت به شیوه پیگیری یا حدود اختیارات او نقد داشته باشد؛ اما اختلاف، زمانی خطرناک می‌شود که "حل مسأله" جای خود را به "اثبات برتری" بدهد. از اینجا به بعد دیگر سؤال این نیست که چه کسی برای استان کاری کرده؛ سؤال این است که چرا در یک فرصت مشترک، باید اثبات شود چه کسی بیشتر دیده شود.
اینجا یک مغالطه جدی شکل می‌گیرد: گویی موفقیت یک نماینده، شکست نماینده دیگر است. این همان منطق بازی حاصل‌جمع صفر است؛ در حالی که توسعه دقیقاً برعکس عمل می‌کند. اگر پیگیری نماینده‌ای به سرمایه‌گذاری منجر شود، نماینده دیگر نیز باید از آن استقبال کند؛ اگر نماینده‌ای بتواند ظرفیت دیگری به میدان بیاورد، آن هم باید به زنجیره توسعه استان اضافه شود. در توسعه، مسئله مالکیت یک موفقیت نیست؛ مسأله انباشت موفقیت‌هاست. کسی که موفقیت دیگری را تهدیدی برای خود می‌بیند، عملاً منافع شخصی را با منافع عمومی جابه‌جا کرده؛ حتی اگر در سخن، دائماً از "منافع استان" صحبت کند.
البته اختلاف سیاسی ذاتاً ایراد نیست. نمایندگان حق دارند از یکدیگر و از مدیران انتقاد کنند و درباره شیوه پیگیری امور اختلاف داشته باشند. اما وقتی اختلاف به تخریب اعتماد و هماهنگی منجر شود، هزینه آن را نه این نماینده می‌دهد و نه آن نماینده؛ هزینه را استان می‌پردازد.
سرمایه‌گذار و مدیر ملی، فقط منابع و ظرفیت‌های اقتصادی را نمی‌بینند؛ فضای تصمیم‌گیری و میزان ثبات و هماهنگی نخبگان را هم ارزیابی می‌کنند. وقتی یک جلسه مهم به جای نمایش همگرایی، صحنه اصطکاک سیاسی شود، طبیعی است که این سؤال شکل بگیرد که آیا فرصت‌های بعدی نیز قرار است گرفتار همین منازعات شوند؟
باید میان "منطق انتخابات" و "منطق توسعه" تفاوت گذاشت. انتخابات بر دیده‌شدن و رقابت بنا شده، اما توسعه به هماهنگی، استمرار و همکاری نیاز دارد. نمی‌توان هر پروژه را میدان اثبات اینکه "چه کسی آن را آورده" کرد. اگر پروژه‌ای به سرمایه، اشتغال و زیرساخت برای مردم منجر شود، جامعه برنده است؛ حتی اگر اعتبار سیاسی آن میان چند نفر تقسیم شود. اما اگر یک فرصت به دلیل رقابت بر سر سهم سیاسی و اعتبار شخصی تضعیف شود، دیگر نمی‌توان پشت واژه‌هایی مانند "پیگیری"، "نمایندگی" یا "منافع استان" پنهان شد.
از این رو همدان امروز بیش از هر چیز به مدیریت اختلاف نیاز دارد، نه حذف اختلاف. در جلسه‌ای که پای ایمیدرو، معدن و سرمایه‌گذاری در میان است، رقابت‌های سیاسی باید حاشیه باشد و منافع عمومی در متن قرار گیرد. اگر این معادله برعکس شود، هرکس ممکن است از پیروزی سیاسی خود خوشحال باشد، اما این خوشحالی الزاماً چیزی به سفره مردم اضافه نمی‌کند.
در نهایت، تاریخ نمی‌پرسد در جلسه چه کسی پیروز شد؛ می‌پرسد از آن فرصت چه چیزی برای مردم باقی ماند و بلوغ سیاسی نیز یعنی نخبگان برای اثبات برتری خود، ظرفیت استان را کوچک نکنند. اگر قرار باشد هر فرصت توسعه‌ای قربانی رقابت بر سر اعتبار سیاسی شود، مسئله استان دیگر فقط کمبود منابع نیست؛ مسأله، ناتوانی در تبدیل منابع به منافع عمومی است. و شاید مهم ترین موضوع همین باشد: اگر قرار باشد هرکس بیشتر از موفقیت دیگری بترسد تا از عقب‌ماندگی استان، واقعاً چه کسی در این رقابت پیروز شده است؟

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس