| پنجشنبه - 23 مهر 1405 - شماره 5536 D |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 150111 |
تاریخ انتشار: 1405-07-23 - 09:05 |
تعداد بازدید: 0 |
|
|
|
|
نشر ویدیوی شنای بلاگر در علیصدر میراثیها را به دادستانی کشاند
گزارش
انتشار ویدئوی شنا کردن یک بلاگر در غار علیصدر، بار دیگر این میراث طبیعی همدان را به حاشیهای خبرساز در فضای مجازی تبدیل کرد؛ حاشیهای که با احضار مسئولان میراث فرهنگی به دادستانی و دستور پیگیری قضایی ابعاد تازهای یافت.
هرچند به گفته مسئولان میراث فرهنگی، این فیلم مربوط به حدود دو سال قبل است، انتشار دوباره آن موجی از انتقادها را درباره نحوه حفاظت از غار و عملکرد متولیان آن به راه انداخت. اکنون پرسش این است که چرا یک ویدئوی قدیمی در چنین مقطعی به موضوعی جنجالی تبدیل شده و در چرخه رقابت برای دیدهشدن در شبکههای اجتماعی، چه سهمی به حفاظت از میراث ملی و چه سهمی به حاشیهسازی اختصاص دارد؟
در پی این اتفاق، معاون دادستان مرکز استان همدان در حمایت از حقوق عامه، مسئولان میراث فرهنگی را برای ارائه توضیحات فراخواند و دستور پیگیری قضایی موضوع را صادر کرد. با این حال، یک پرسش اساسی همچنان باقی است: آیا آنچه امروز به یک مسئله عمومی تبدیل شده، صرفاً یک تخلف احتمالی در گذشته است یا نشانهای از سازوکاری که در آن حاشیهسازی دیجیتال میتواند به ابزاری برای جلب توجه و بازتعریف افکار عمومی تبدیل شود؟
در عصر شبکههای اجتماعی، هر تصویر ظرفیت تبدیل شدن به یک خبر را دارد؛ اما همه تصاویر، روایت کاملی از واقعیت نیستند. یک ویدئوی چندثانیهای میتواند میلیونها بار دیده شود، واکنشهای گسترده برانگیزد و حتی نهادهای مسئول را در موقعیت پاسخگویی قرار دهد، بیآنکه مخاطب بداند تصویر دقیقاً چه زمانی، در چه شرایطی و با چه مجوز یا محدودیتهایی ثبت شده است. همین فاصله میان زمان وقوع یک رویداد و زمان انتشار آن، گاهی به مهمترین عامل شکلگیری قضاوتهای عمومی تبدیل میشود.
در ماجرای اخیر علیصدر نیز، بر اساس توضیحات ارائهشده از سوی مسئولان میراث فرهنگی در جلسه با معاون دادستان، فیلم منتشرشده مربوط به حدود دو سال قبل است. این موضوع، ضرورت تفکیک میان زمان وقوع احتمالی تخلف و زمان بازنشر آن را برجسته میکند. انتشار دیرهنگام یک تصویر لزوماً از اهمیت موضوع نمیکاهد، اما بدون روشن شدن جزئیات، نمیتوان مسئولیتها را صرفاً بر اساس موج واکنشهای مجازی تعیین کرد.
اقتصاد توجه و هزینهای که
میراث میپردازد
برای بخشی از تولیدکنندگان محتوا، دیدهشدن به مهمترین معیار موفقیت تبدیل شده است. در چنین فضایی، تصویر غیرمعمول، رفتار خارج از عرف یا عبور از مرزهای حساسیت عمومی میتواند بیش از یک محتوای آموزشی یا مستند بازدید جذب کند. با این حال، درباره انگیزه بلاگر منتشرکننده ویدئوی علیصدر نمیتوان بدون شواهد مستند داوری کرد؛ نه میتوان هدف او را صرفاً افزایش بازدید و جذب دنبالکننده دانست و نه میتوان هرگونه انگیزه دیگری را قطعی تلقی کرد.
مسئله مهمتر، سازوکاری است که به محتوای جنجالی پاداش میدهد. هنگامی که یک رفتار بحثبرانگیز به موضوع داغ شبکههای اجتماعی تبدیل میشود، بازنشرهای پیدرپی، واکنشهای هیجانی و حتی انتقادهای تند ممکن است دامنه دیدهشدن آن را افزایش دهند. در این چرخه، میراث فرهنگی گاه از یک موضوع نیازمند شناخت و حفاظت، به پسزمینهای برای تولید محتوای پربازدید تبدیل میشود؛ جایی که اهمیت یک اثر نه با ارزش تاریخی و طبیعی آن، بلکه با میزان هیجانبرانگیزی تصاویرش سنجیده میشود.
غار علیصدر، اما صرفاً یک لوکیشن برای ثبت تصاویر متفاوت نیست. این غار سرمایهای ملی و بخشی از ظرفیت طبیعی و گردشگری همدان است. هرگونه رفتار ناسازگار با ضوابط حفاظتی آن، در صورت احراز، باید از منظر پیامدهای احتمالی برای محیط غار و مسئولیت اشخاص مرتبط بررسی شود. تولید محتوا نمیتواند بهخودیخود توجیهی برای نادیده گرفتن مقررات باشد؛ همانطور که واکنش عمومی نیز جایگزین بررسی مستند و قانونی نمیشود.
مسئولیت متولیان؛ فراتر از پاسخگویی پس از جنجال
ورود دستگاه قضایی به ماجرا، اهمیت صیانت از میراث ملی و ضرورت پاسخگویی دستگاههای مسئول را یادآوری میکند. با این حال، ارزیابی عملکرد متولیان علیصدر نباید تنها به انتشار یک ویدئو و موج انتقادهای پس از آن محدود بماند.
پرسشهای اصلی درباره چگونگی دسترسی به محل، ضوابط حاکم بر فعالیتهای داخل غار، سازوکارهای نظارتی و امکان وقوع تخلف باید با بررسی دقیق پاسخ داده شوند.
اگر تخلفی در گذشته رخ داده باشد، باید مشخص شود چه کسانی در وقوع آن نقش داشتهاند و آیا قصوری در نظارت وجود داشته است. اگر هم ضوابط حفاظتی رعایت شده یا ادعاهای مطرحشده با واقعیت تطابق نداشته باشد، مستندات باید بهروشنی در اختیار افکار عمومی قرار گیرد. شفافیت، بهترین راه مقابله با قضاوتهای شتابزده و جلوگیری از تبدیل یک موضوع تخصصی به مناقشهای صرفاً رسانهای است.
میراث فرهنگی
قربانی چرخه جنجال نشود
ماجرای علیصدر یک هشدار دووجهی است، از یک سو، هیچ فردی نباید به بهانه تولید محتوا و جذب مخاطب، حفاظت از میراث ملی را نادیده بگیرد؛ از سوی دیگر، هیچ دستگاهی نیز نباید اهمیت نظارت مستمر را تنها زمانی به یاد آورد که یک تصویر در فضای مجازی فراگیر شده است.
رسانهها و کاربران شبکههای اجتماعی حق دارند درباره نحوه حفاظت از سرمایههای عمومی پرسشگری کنند، اما این پرسشگری زمانی به مسئولیتی حرفهای تبدیل میشود که میان واقعیت مستند، ادعای اثباتنشده و برداشت شخصی تفاوت بگذارد.
علیصدر نباید فقط زمانی در کانون توجه قرار گیرد که ویدئویی جنجالی از آن منتشر میشود. ارزش این میراث زمانی به رسمیت شناخته میشود که حفاظت از آن، مستقل از میزان بازدید یک پست و شدت واکنشهای مجازی، به یک اولویت دائمی تبدیل شود. در غیر این صورت، هر جنجال تازه ممکن است چند روزی نام غار را بر سر زبانها بیندازد، بیآنکه مسئله اصلی، یعنی تضمین حفاظت پایدار از این سرمایه ملی، به پاسخی روشن و ماندگار برسد.
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
رژه اقتدار نیروهای مسلح در همدان
|
|
 |
|
|
رژه اقتدار نیروهای مسلح در همدان
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
