در اقتصادهای تورمی، سیاستهای حمایتی زمانی موفق هستند که بتوانند ارزش واقعی خود را حفظ کنند. هرچقدر فاصله میان زمان طراحی یک سیاست و واقعیتهای اقتصادی بیشتر شود، بدون بازنگری و اصلاح، کارایی آن نیز کاهش خواهد یافت. کالابرگ الکترونیکی نیز از همین جنس سیاستهاست؛ طرحی که با هدف حمایت از معیشت مردم و حفظ امنیت غذایی خانوارها اجرا شد و توانست در مقطع آغازین، بخشی از نگرانیهای اقشار متوسط و کمدرآمد را کاهش دهد.
هدف اصلی کالابرگ، حفظ قدرت خرید خانوارها و تضمین دسترسی آنان به کالاهای اساسی بود؛ به گونهای که حتی در شرایط افزایش قیمتها، سفره مردم کوچکتر نشود. اما اکنون، چند ماه پس از اجرای این طرح، اقتصاد کشور تحت تأثیر تورم، افزایش هزینههای زندگی و پیامدهای جنگ، شرایط متفاوتی را تجربه میکند و ارزش واقعی اعتبار کالابرگ نسبت به روزهای نخست کاهش یافته است.
امروز برای بسیاری از خانوارهای متوسط و کمدرآمد، بخش قابل توجهی از درآمد صرف تأمین مواد غذایی و سایر نیازهای ضروری میشود و هر موج جدید افزایش قیمتها، فشار بیشتری بر معیشت آنها وارد میکند. در چنین شرایطی، ثابت ماندن مبلغ کالابرگ به معنای کاهش اثرگذاری این سیاست حمایتی و فاصله گرفتن آن از فلسفه اولیه خود است.
اظهارات رئیسجمهور مبنی بر پیگیری افزایش مبلغ کالابرگ و تأکید بر ضرورت تأمین منابع آن، نشان میدهد دولت نیز این واقعیت را پذیرفته است که حمایت معیشتی باید متناسب با شرایط اقتصادی بهروزرسانی شود. حفظ قدرت خرید مردم، تنها با استمرار یک سیاست ممکن نیست، بلکه نیازمند حفظ ارزش واقعی آن سیاست در برابر تورم است.
از منظر اجتماعی نیز موضوع اهمیت بیشتری پیدا میکند. امنیت غذایی، کاهش نگرانی خانوادهها، جلوگیری از گسترش فقر و حفظ کرامت اقشار آسیبپذیر، از مهمترین اهداف کالابرگ است. هر اقدامی که بتواند فشار معیشتی را کاهش دهد، به افزایش احساس امنیت، امید و اعتماد عمومی کمک خواهد کرد و سرمایه اجتماعی دولت را تقویت میکند.
امروز مطالبه جامعه افزایش یک عدد یا اعتبار نیست؛ مطالبه اصلی، حفظ همان قدرت خریدی است که در آغاز اجرای طرح وعده داده شد. اگر قرار است کالابرگ همچنان ابزار مؤثری برای حمایت از معیشت مردم باشد، لازم است مبلغ آن متناسب با نرخ تورم و واقعیتهای اقتصادی کشور بازنگری شود. این تصمیم نه یک هزینه، بلکه سرمایهگذاری برای حفظ ثبات اجتماعی، عدالت اقتصادی و حمایت واقعی از سفره میلیونها خانوار ایرانی است.
