در عصر حاضر کسب دانش و استفاده از آن به شیوهای مؤثر، تنها راه برای به دستآوردن مزیت رقابتی پایدار در بازار است؛ این بدان معنی است که منابع سازمانی باید دانش محور بوده و همیشه مورد توجه و توسعه قرار گیرد.
تجدید منابع ارزشمند سازمان در جهت تداوم حیات سازمان ضروری است و تئوری رشد جدید نیز با تأکید بر روی دانش به عنوان یک عامل مهم تأثیرگذار بر رشد اقتصادی در سالهای اخیر، بیشتر مورد توجه قرار گرفتهاست.
از سوی دیگر با وجود رقابت شدید حاکم بر جامعه، نوآوری در شرکتها و سازمانها در درجه نخست از مسائل حیاتی و انسانی مهم به شمار میرود. برای ایجاد و رسیدن به عملکرد نوآوری بهتر، نیاز به دانش فراوان در موضوع مورد نظر، شناخت ساختار آن و عوامل ارتباطی دخیل در آن را داریم; زیرا رسیدن به نوآوری در گرو ارائه دانش جدید، سیستم ارتباطی قوی و وجود سرمایه ساختاری منسجم است.
محققان، ادغام بین مدیریت منابع انسانی و دانش را بسیار حیاتی بیان کردهاند که توسعه آن در عصر حاضر قابل ملاحظه است.
اقدامات مدیریت منابع انسانی بر سرمایه فکری و فعالیتهای مدیریت تأثیر میگذارند و این نشاندهنده ویژگیهای ارزشمند شرکت از جمله استخدام، مهارت و انگیزش کارکنان، روابطخارجی و دانش موجود در سیستمهای اطلاعاتی، اسناد و پایگاههای داده است.
این عناصر به نوبه خود بر عملکرد نوآوری شرکت اثر میگذارند; همچنین مدیریت منابع انسانی با افزایش پایگاه دانش سازمانی و تحریک ایجاد دانش که از شاخصههای اصلی مدیریت دانش هستند به نوآوری کمک میکنند.
اگرچه واحد منابع انسانی نمیتواند به طور مستقیم در تخصیص سایر منابع سازمان نقش داشتهباشد، ولی با توجه به نقش منابع انسانی در تمام واحدها، مدیریت منابع انسانی میتواند با طراحی سیستمهای کارا و اثربخش منابع انسانی زمینه بقا، سودآوری، کارایی و توسعه سازمان را فراهم کند.
مدیریت منابع انسانی دانشمحور، شامل آن دسته از شیوههای مدیریت منابع انسانی است که به طور کامل طراحی شده تا پروسههای دانش را در یک سازمان ارتقا دهد و شامل استخدام، آموزش، ارزیابی عملکرد و جبران خسارت دانشی است.
سازمانها با تکیه بر نوآوری در پی افزایش بهرهوری و بهبود وضعیت اقتصادی خود هستند و نوآوری، فعالیت پیچیدهای است که دانش جدید را به کار میگیرد که بخشی از این دانش جدید از عوامل خارجی و بخشی نیز از طریق فعالیتهای توسعه منابع انسانی صورتگرفته در داخل سازمان به دست میآید.
منابع سرمایهای و منابع انسانی توسط شرکتها باید به صورت کارا و مؤثر مدیریت شود تا بتوان به اهداف سازمان دست پیدا کرد زیرا رسیدن به نوآوری بهتر از طریق فرایندهای مدیریت دانش در گرو بهرهوری کارکنان دانشی، نقش اصلی رویکرد انسانی و فرهنگی بر رویکردهای مبتنی بر فناوری اطلاعات خواهد بود.
با توجه به نتایج و اثرات مثبت مدیریت منابع انسانی دانشمحور، بر روی عملکرد نوآوری نیز تأکید گردید تا شرکتهایی که بر مدیریت منابع انسانی مدرن خود اهمیت زیادی قائل هستند، نوآوری سبب بهبود عملکرد این شرکتها خواهد شد.
همچنین سازمانها میتوانند با ایجاد، ذخیرهسازی و انتشار دانش بر عملکرد نوآوری تأثیر بگذارند و مدیریت دانش درونی سازمانها را تقویت کنند. از نظر عملکردی نیز نتایج نشان میدهد که مدیریت نوآوری موفق یک موضوع مرتبط با انسان و دانش است.
مطالعات جدید نشان میدهد که توجه به فعالیتهای مدرن منابع انسانی، تأثیر فراوانی را بر نوآوری و عملکرد سازمانها دارد؛ لذا با اهمیتنهادن به منابع انسانی مدرن، توسعه و اجرای استراتژیهای جدید کسب وکار، بهرهوری کارکنان دانشی و استفاده از رویکردهای جدید مبتنی بر فناوری اطلاعات، میتوان گام بزرگی را در جهت عملکرد نوآوری و بهبود عملکرد سازمانها برداشت.
وحیدحسنی – حامد حسینیمرصع – وحید نوروزی
