ttttt1405-05-081405-05-18bool(false) 1405-05-081405-05-18bool(false)  پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام
 
 
يكشنبه - 18 مرداد 1405 - شماره 5481
 


امروز : يكشنبه ، 18 مرداد 1405

Today : Sun, August 9, 2026

ارتباط با سرویس ها - پذیرش آگهی * آدرس ما درشبکه های اجتماعی hamedanpayam@
 
کد مطلب:  129450 تاریخ انتشار:  1401-10-19 - 16:55 تعداد بازدید:  820
ارسال به دوستان
نسخه چاپی

بوی توطئه ربایش یک میراث معتبر
آنگاه که ادعای تصاحب مفاخر ایران به درون‌ مرزها می‌رسد

گردشگری


 خودش می‌گوید: «پدرم از مردم بلخ بود. به روزگار امیر نوح‌بن‌منصور سامانی به بخارا منتقل شد. دختری به نام ستاره از روستای افشنه را به زنی گرفت و من در آنجا به سال ۳۷۰ هجری چشم به جهان گشودم».

نقل قول کوتاهی که در بالا آمد از «رساله سرگذشت» یا «سیره» یا «مناقب» شیخ‌الرئیس‌ابوعلی‌سینا است. این کتاب زندگینامه اوست که به درخواست گروهی از دوستانش از سال تولد تا سال ۴۰۳ که ۳۳ سال از عمرش می‌گذشت را برای شاگرد و مرید باوفای خود «ابوعبید جرجانی» روایت کرده و بعدها ابوعبید دیده‌ها و شنیده‌های خود را بر گفته استاد افزوده و از مجموع آنها این رساله را فراهم کرده و از آن زمان تاکنون معتبرترین سند تاریخی درباره زندگی حکیم‌هزاره‌هاست.

هدف از پرداختن به زندگی ابوعلی‌سینا در این گزارش، بررسی ادعای اصفهان برای مصادره مدفن بوعلی‌ است. ادعایی که تازگی ندارد و سال‌ها قبل هم مطرح و با انتقادهایی شدید روبه‌رو شده بود. یکی از خبرگزاری‌های داخلی در تاریخ ۵ دی‌ ۱۴۰۱ خبری تحت عنوان «ابن‌سینا در همدان مدفون است یا اصفهان؟» منتشر کرد که در آن ادعا شده «در نسخه خطی احوال شیخ‌الرئیس پیکر او مدتی پس از خاکسپاری در همدان به اصفهان منتقل شده است». در سال ۹۱ نیز محمدحسین ریاحی، مسئول پژوهشی مرکز اصفهان‌شناسی در خبری با عنوان «آیا ابوعلی‌سینا در اصفهان مدفون است؟» چنین ادعایی را مطرح می‌کند و می‌گوید: «چند سال پیش قرار بود در اصفهان آرامگاهی برای شیخ‌الرئیس ساخته شود اما عده‌ای گفتند که اصفهان آثار تاریخی زیادی دارد و در ‌نهایت، از انجام این کار جلوگیری شد». داستان مصادره مفاخر از بیرون مرزها را بارها شنیده‌ایم اما گویی این قضیه به داخل کشور هم سرایت کرده و بار دیگر ادعای نادرست وجود مدفن بوعلی در اصفهان مطرح شده و موجی از نارضایتی در بین مدافعان فرهنگ و دانش و به ویژه همدانی‌های علاقمند به میراث تاریخی این دیار ایجاد کرده است.   

 ادعای مدفون بودن بوعلی در اصفهان، مصداق تحریف تاریخ است

توکل دارایی مدفون بودن بوعلی در اصفهان را به ‌شدت مردود دانسته و این امر را مصداق تحریف تاریخ و به باد دادن مفاخر ارزیابی می‌کند و می‌گوید: این نخستین بار نیست که چنین ادعای ناواردی از سوی برخی افراد در اصفهان مطرح می‌شود.

وی  ادامه می‌دهد: ۱۰ سال پیش نیز این ادعا از سوی برخی نشریات اصفهان مطرح و رسانه‌ای شد که با واکنش صریح بنیاد بوعلی‌سینا همراه بود چراکه بررسی اسناد تاریخی و منابع علمی نشان می‌دهد مرگ بوعلی در همدان بوده و در آنجا هم دفن شده است.

دارایی شرح می‌دهد: به نظر می‌رسد منشأ این شبهات گزارش «ابن‌اثیر» مورخ قرن هفتم در کتاب «تاریخ کامل»، در جزء هشتم، صفحه ۱۵ است که احتمال داده محل فوت بوعلی اصفهان بوده است. اگرچه هیچ یک از مورخان قبل و بعد از او چنین ادعایی نداشته‌اند و حتی بر محل دفن بوعلی در جنوب شهر همدان نیز تأکید کرده‌اند.

وی با تأکید بر اینکه ادعای اصفهان هیچ گونه سندیت تاریخی ندارد، اضافه می‌کند: در طول ۱۰۰۰ سال گذشته بسیاری از بزرگان، عالمان، مورخان و سیاحان نوشته‌ و گفته‌اند که مدفن بوعلی در همدان است و آن را در این شهر زیارت کرده‌ایم. یک سند تاریخی در دست نداریم که این قضیه را رد کند بنابراین ادعای اصفهان ناروا و دروغین است.

به گزارش ایسنا ، دارایی تصریح می‌کند: این اخبار نادرست در دوره معاصر از هزاره تولد شیخ در دهه ۳۰ خورشیدی سرمنشأ دارد که مرحوم جلال‌الدین همائی، در سخنانی آن هم به نقل از ابن‌اثیر تردیدی ناروا بر محل دفن بوعلی اظهار کرد.

 بوی توطئه برای ربایش یک میراث معتبر به مشام می‌رسد

دارایی اعتقاد دارد مسئولان و مقامات استانی و ملی باید یک بار برای همیشه به طور رسمی خلاف واقع بودن رویکرد برخی مسئولان اصفهانی را اعلام کنند تا بیش از این به دست داخلی‌ها تیشه به ریشه تاریخ هزاره پیشین ایران زده نشود.

دارایی اضافه می‌کند: در حالی‌که ترکیه به نوعی درصدد تصاحب بوعلی است و او را جزو مفاخر خویش می‌داند شنیدن صدای ناموجه و غیرمتعارف از سوی برخی در اصفهان، مصداق بر شاخه نشستن و بن‌بریدن است.

وی در ادامه گریزی به معتبرترین سند تاریخی شرح حال ابن‌سینا یعنی «رساله سرگذشت» می‌زند و تأکید می‌کند: در این کتاب که شرح حال زندگی بوعلی به شمار می‌آید آمده است: «هنگامی که علاءالدوله با تاش‌فراش می‌جنگید و ابن‌سینا همراه او بود بیماری قولنج گریبان شیخ را گرفت و به شدت گرایید. چون به همدان رسید دانست که نیروی جسمانی خود را چنان از دست داده که دیگر از غذا و دارو کاری ساخته نیست بنابراین از درمان خویش دست کشید و گفت: مدبر تن من از تدبیر فرومانده و درمان بی‌فایده است. چند روزی بر این حال بود تا دیده از جهان فروبست. جسمش را در همدان به خاک سپردند. در آن زمان ۵۸ ساله بود. »

دارایی با اشاره به اینکه این شرح حال در کتاب‌های معتبر دیگری نیز آمده است، می‌گوید: در جلد اول کتاب «جشن‌نامه ابن‌سینا» که سرگذشت، تألیفات، اشعار و آراء ابن‌سینا به قلم دکتر ذبیح‌ا... صفا است به محل وفات شیخ اشاره شده و آمده است «ابوعبید همچنان که از گفتار منقول او در صحایف مقدم برمی‌آید به وفات شیخ در همدان تصریح کرده است و قبر او از دیرگاه زیارتگاه اهل دانش و بینش در همدان بوده و در همدان شهرت داشته است».

وی  ادامه می‌دهد: ابن‌خلکان در صفحه ۱۶۹ جلد دوم کتاب وفیات‌الاعیان درباره محل وفات شیخ گفته است: «توفی بهمدان یوم الجمعه الاولی من شهر رمضان سنه ثمان و عشرین و اربعمائه و دفن بها».

دارایی اضافه می‌کند: بیهقی، ابن‌خلکان و ابن‌العبری در بیان اینکه مقبره بوعلی در همدان است تردیدی نکرده‌اند، بیهقی در صفحه ۵۸ تتمه صوان‌الحکمه، ابن‌خلکان در صفحه ۱۶۹ جلد دوم کتاب وفیات‌الاعیان و ابن‌العبری در صفحه ۳۲۹ مختصرالدول به این موضوع به طور دقیق اشاره کرده‌اند.

وی تصریح می‌کند: ابن‌ابی‌اصیبعه در جلد دوم کتاب طبقات‌الاطبا می‌گوید: «قبر بوعلی در زیرحصار همدان در جانب قبله است، برخی گویند به اصفهان نقل شده و در موضعی از محلت کوی گنبد مدفون شده است». دکتر ذبیح‌ا... صفا در این باره اذعان می‌کند ابن‌ابی‌اصیبعه خود به صحت این قول اعتمادی نداشته و آن را به قائل نامعلوم نسبت داده است.

 به نظر می‌رسد شاید مسئولان وقت که ناظر بر ساخت آرامگاه بوده و در انتخاب عناوین و منتخبی از اشعار و نوشته‌های بوعلی در آرامگاه تصمیم گرفته‌اند؛ می‌دانستند ممکن است روزی در سند این آرامگاه تشکیک واقع شود که با درایت و هوشیاری عین جمله رساله سرگذشت ابوعبید را در مورد رحلت و دفن ابن‌سینا در همدان بر روی سنگ قبر او نقل کرده‌اند همچنین قبر وی یک سند معتبر است که همه اطلاعات با انتخاب و درایت روی آن نگاشته شده است.

در اسناد معتبری که به برخی از آنها در بالا اشاره شد، به وضوح آمده که ابن‌سینا در سفر با علاالدوله بیماری‌اش شدت گرفت و قصد همدان کرد، شیخ واپسین روزهای عمرش را در منزل دوستش «ابوسعید دخدوک» گذراند و جالب آن که آرامگاه کنونی بوعلی‌سینا همان منزل ابوسعید و آرامگاه هر دوی آنهاست.

حال باید دید با وجود این‌ همه اسناد تاریخی معتبر چرا هر از چندگاهی ادعای بی‌اساس اصفهان در مصادره آرامگاه حکیم هزاره‌ها مطرح و رسانه‌ای می‌شود؟ و اصفهانی‌ها با مطرح کردن این ادعا به دنبال چه چیزی هستند؟ به طور حتم نیاز است برای همیشه خط بطلان به این ادعای پوچ بزنیم و اگر یک بار دیگر شاهد این ادعای دروغین بودیم با تمام نیرو از ظرفیت نمایندگان مردم در مجلس گرفته تا مدیران و مسئولان زی‌ربط به دفاع از میراث معتبر و پر افتخار دیار هگمتانه بپردازیم.

 


بازگشت
نظرات بینندگان :
نظر شما :
   
نام*
ایمیل* ایمیل محفوظ می باشد
نظر*
کد امنیتی*
کد امنیتی

اخبار مرتبط
 
پاکی آوردی ای امید سپید
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
 
 
گزارش گزارش ویژه یادداشت تحلیل سرمقاله دانلود
صفحه نخست آخرین اخبار درباره ما ارتباط با ما  پیوندها  
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام بلامانع است.

 
روزنامه همدان پیام ( اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي، سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول: نصرت ا... طاقتي احسن  -  سردبير: يدا... طاقتي احسن
نشاني: همدان، خيابان شريعتي، ابتداي خيابان مهديه، ساختمان پيام
تلفن: 8264433 (0811)  -  فکس: 8285048 (0811)  -  سازمان نیازمندی: 8264400 (0811)  - ايميل: info@hamedanpayam.com