از همدان که به سمت بهار حرکت میکنید، منظره کمکم از هیاهوی شهر فاصله میگیرد و به چشمانداز آشنای دشت و زمینهای کشاورزی میرسد؛ جادهای که در امتداد آن، زمین و آسمان هنوز سهم اصلی قاب را در اختیار دارند. اما در مسیر آبرومند، میان همین پهنه آشنا، سازهای شیشهای نگاه را متوقف میکند؛ نه شبیه مزرعه است و نه شبیه گلخانههای معمولی که ردیفهای پلاستیک در دل زمین کشیده شدهاند.
در حصار دیوارهای شیشهای سازه شکیل گلخانه ای مجموعه ای بنا نهاده شده است به نام آرارُز بستری زیبا که روح آدم به محض ورود به جای جای گلخانه تازه میشود . اینجا گل رز، نه در خاک، بلکه در یک سامانه مهندسیشده و تحت فرمان فناوری رشد میکند و شکوفا میشود .
با نزدیک شدن به گلخانه، نخستین چیزی که به چشم میآید وسعت سازه و نظم هندسی آن است؛ هزاران متر شیشه که در برابر اقلیم خنک همدان، یک محیط کنترلشده برای پرورش محصولی حساس ساختهاند. اما تصویر واقعی این پروژه از پشت درهای ورودی آغاز میشود.
به محض ورود، نخستین تفاوت را میتوان در هوا احساس کرد. بیرون، اقلیم همان اقلیم همدان است؛ اما داخل گلخانه، دما و رطوبت تابع فصل و ساعت نیست، تابع برنامهای است که سیستم هوشمند مجموعه برای گیاه تعریف میکند. ردیفهای منظم بوتههای رز، با ساقههایی بلند و برگهایی سالم، در بستری هیدروپونیک قرار گرفتهاند. خبری از شخم زدن، جوی آب یا خاک به معنای سنتی آن نیست. اینجا آب و مواد غذایی باید دقیقاً به اندازهای به ریشه برسد که گیاه نیاز دارد.
چند قدم که جلوتر میروید، گلخانه دیگر یک سازه صنعتی به نظر نمیرسد؛ به دریایی از رنگ و فرم تبدیل میشود. در یک ردیف، جوملیا با جلوه متفاوت گلبرگهایش خودنمایی میکند؛ کمی آنسوتر پیرل و سپس اوالانچ با فرم و رنگی که برای بازار گل شناخته شده است. در میان ردیفها، آنجل، سلبریتی و بیبیلاو قرار گرفتهاند و در بخشی دیگر، گلهای خوشهای نارنجی با فرم متفاوت خود از الگوی معمول رزهای شاخهبریده فاصله میگیرند.
تفاوت این ارقام فقط در رنگ و ظاهر خلاصه نمیشود. در یک گلخانه تجاری، هر رقم باید از منظر کیفیت ساقه، اندازه غنچه، فرم گل، ماندگاری، زمان برداشت، قابلیت حمل و تقاضای بازار سنجیده شود. به همین دلیل، تنوع ارقام در این مجموعه را نمیتوان صرفا یک انتخاب زیباییشناختی دانست؛ پشت آن، انتخاب بازار و اقتصاد تولید قرار دارد.
اینجا هر شاخه رز، حاصل یک زنجیره دقیق است؛ از انتخاب رقم و بستر کشت تا میزان آب، ترکیب مواد غذایی، دمای محیط، رطوبت، نور و زمان برداشت. حتی پردههایی که در سقف و اطراف سازه دیده میشوند، بخشی از این فرآیندند؛ در تابستان برای مدیریت شدت نور و در زمستان برای کنترل اتلاف انرژی و استفاده بهتر از شرایط محیطی به کار گرفته میشوند. در واقع، وقتی وارد این گلخانه میشوید، با یک «مزرعه گل» روبهرو نیستید؛ با یک سیستم تولید زنده مواجهید که در آن گیاه، فناوری و اقلیم در یک چرخه واحد قرار گرفتهاند.
همین جاست که اهمیت انتخاب آبرومند برای چنین پروژهای روشنتر میشود. رز محصولی حساس است و کیفیت آن مستقیما از شرایط محیطی تأثیر میگیرد. هوای خنک و ارتفاع همدان، در کنار امکان کنترل دما و رطوبت، شرایطی فراهم کرده که سرمایهگذار این پروژه آن را برای تولید رز مناسب میداند. در چنین مدلی، قرار نیست با مصرف بیشتر انرژی، طبیعت منطقه را تغییر دهند؛ هدف، استفاده از ظرفیت اقلیم و سپس کنترل آن در داخل سازه است.
این گلخانه با وسعت ۵ هزار و ۷۶۰ مترمربع، حاصل همین نگاه است؛ پروژهای که از شهریور ۱۴۰۱ کلید خورد و پس از حدود 3سال به بهرهبرداری رسید. اما آنچه امروز پشت این شیشهها دیده میشود، فقط نتیجه سه سال ساختوساز نیست؛ حاصل سالها پیگیری برای تأمین سرمایه، تجهیزات، فناوری و بازاری است که قرار است این گلهای حساس را از آبرومند به مقصد برساند.
اینجا رز پیش از آنکه گل باشد، یک محصول اقتصادی است؛ محصولی که باید دقیق، بهموقع و با کیفیت ثابت تولید شود و پیش از آنکه عمرش تمام شود، به بازار برسد. شاید به همین دلیل است که در این گلخانه، زیبایی گلها تنها نخستین لایه داستان است؛ پشت این زیبایی، صنعتی ایستاده که با آب، انرژی، فناوری، بازار و ریسکهای اقتصادی دستوپنجه نرم میکند.
