| چهارشنبه - 4 شهريور 1405 - شماره 5494 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
کد مطلب: 148997 |
تاریخ انتشار: 1405-06-04 - 09:09 |
تعداد بازدید: 0 |
|
|
|
|
برگزاری بیست و یکمین بزرگداشت سالانه شیخ رئیس در بنیاد بوعلی
مادستان
در این همایش که جمعی از علاقهمندان اساتید دانشگاه فرهیختگان و نخبگان همدانی حضور داشتند، با حضور دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی و امام جمعه همدان و چند تن از استادان صاحب نام فلسفه و حکمت سینوی از دانشگاه امام صادق،تربیت مدرس دانشگاه آزاد و دانشگاه علوم پزشکی ایران، مقالات علمی خود را ارائه دادند.
این همایش به همت بنیاد علمی و فرهنگی بوعلی سینا و با همکاری انجمن آثار و مفاخر فرهنگی،اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی و سایر دستگاههای اجرایی و علمی استان برگزار شد.
لازم به اشاره است که در هفته ملی ابنسینا که از ۲۶ مرداد تا ۱ شهریور ادامه داشت،دهها برنامه علمی فرهنگی برای بزرگداشت میراث شیخ رئیس در تهران همدان و سایر شهرستانها برگزار شد که بنیاد بوعلی به عنوان
دبیرخانه وظیفه هماهنگی بین مراکز و محافل تخصصی در این حوزه را به عهده داشت.
برگزاری آیین بزرگداشت در انجمن آثار و مفاخر در ۲۶ مرداد و سمپوزیوم بینالمللی آموزههای ابنسینا در جهان امروز در موسسه مطالعات اوراسیا در روز ۲۷ مرداد و برنامههای دیگری که در فرهنگستان علوم و موسسه میراث مکتوب برگزار شد از جمله نشستها و همایشهای تخصصی در این باره بود.
بوعلیسینا خردورزترین چهره تاریخ علم و فرهنگ ایران است
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان در آیین حکیم هزاره ها با اشاره به جایگاه روز همدان و بزرگداشت بوعلیسینا در تقویم فرهنگی کشور گفت: نخستین روز شهریورماه به نام حکیم ابوعلیسینا یکی از خردورزترین و برجستهترین چهرههای تاریخ علم و فرهنگ ایران نامگذاری شده است.
سید محمدرضا جوادی افزود: برگزاری این آیین در همدان فرصتی برای بازخوانی جایگاه علمی، فرهنگی و تمدنی شیخالرئیس و معرفی میراث ارزشمند او به نسل امروز و جامعه علمی کشور است.
وی در ادامه با قرائت پیام وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی به مناسبت روز بزرگداشت ابوعلی سینا اظهار کرد: اول شهریورماه و روز بزرگداشت شیخالرئیس، فرصتی برای بازاندیشی در شیوههای دانستن، اندیشیدن و زیستن است و باید این مناسبت را از سطح بزرگداشتهای معمول و تکراری فراتر برد.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان افزود: ابنسینا برای ایران صرفاً یک نام پرآوازه در تاریخ علم و حکمت نیست، بلکه الگویی برای حیات فکری و افقی گشوده در برابر نسل امروز است؛ از این رو باید میراث او را در نسبت با مسائل امروز جامعه، فرهنگ، علم، فناوری و مناسبات جهانی مورد بازخوانی قرار داد.
جوادی با بیان اینکه میراث بوعلی سینا میتواند در عرصه دیپلماسی فرهنگی مورد توجه قرار گیرد، تصریح کرد: در جهان امروز که رقابت کشورها تنها به عرصههای جغرافیایی و سخت محدود نمیشود و روایتها، تصویرها و سرمایههای معنایی نیز نقش تعیینکنندهای دارند، نام ابنسینا یکی از سرمایههای ارزشمند ایران برای گفتوگو با جهان و معرفی ظرفیتهای تمدنی کشور است.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان یکی از مهمترین پیامهای زندگی و اندیشه ابنسینا برای امروز را استمرار تولید فکر در شرایط دشوار دانست و گفت: ابنسینا در شرایطی آرام و بدون چالش به کسب دانش و تولید اندیشه نپرداخت، بلکه در دورهای از ناامنیها، جابهجاییها و تنگناهای سیاسی زندگی کرد، اما هیچیک از این دشواریها نتوانست اراده او برای اندیشهورزی و تولید دانش را متوقف کند.
جوادی افزود: این تجربه تاریخی میتواند برای جامعه امروز ایران نیز الهامبخش باشد؛ بهویژه در شرایطی که کشور در ماههای گذشته با فشارها، بحرانها و جنگهای تحمیلی در عرصههای روانی، امنیتی و رسانهای مواجه بوده است، نباید اجازه داد دشواریها به توقف جریان اندیشه و فعالیت فرهنگی منجر شود.
وی بیان کرد: در چنین شرایطی رسالت اهالی فرهنگ، هنر و اندیشه کنارهگیری و سکوت نیست، بلکه باید با تولید معنا، صورتبندی رنجها، تبدیل اضطرابها به بینش عقلانی و گشودن افقهای امید، به جامعه برای عبور از بحران کمک کنند.
مدیرکل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان همدان با تأکید بر نقش نخبگان فرهنگی و علمی در شرایط دشوار عنوان کرد: جامعهای که حتی در دل بحران به اندیشیدن و تولید فکر ادامه دهد، میتواند سختیها را به خاستگاه زایش تمدنی تبدیل کند و از دل مشکلات، مسیرهای تازهای برای رشد و پیشرفت بیابد.
بازخوانی اندیشه بوعلیسینا باید به مسائل امروز گره بخورد
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی با تأکید بر ضرورت بازخوانی و معرفی ابعاد مختلف شخصیت علمی و فکری شیخالرئیس ابوعلیسینا گفت: بوعلیسینا تنها متعلق به ایران نیست بلکه یک شخصیت جهانی است و باید منظومه فکری و اندیشههای او را برای نسل امروز و جامعه علمی جهان بازخوانی کنیم.
حجتالاسلام عبدالحسین خسروپناه در آیین «حکیم هزارهها» ضمن تبریک هفته همدان و بزرگداشت حکیم شیخالرئیس ابوعلیسینا یاد و خاطره مرحوم آیتالله طهمحمدی را نیز گرامی داشت و بیان کرد: در قبال این شخصیت بزرگ، چه بایستهها و وظایفی بر عهده ماست؟ برای تداوم راه بوعلیسینا باید مأموریتها و وظایف مشخصی را دنبال کنیم.
وی با اشاره به ابعاد گسترده شخصیت علمی بوعلیسینا افزود: این حکیم بزرگ در عمر ۵۷ ساله خود چنان آثار و دستاوردهایی بر جای گذاشت که همچنان جهان علم از آن بهرهمند است؛ او فیلسوف، پزشک، داروساز، منطقدان، موسیقیدان، ادیب، شاعر، دانشمند علوم طبیعی، ریاضیدان و اخترشناس بود و در عرصه سیاست و حکمرانی نیز تجربه داشت.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی ادامه داد: یکی از ویژگیهای برجسته بوعلیسینا دغدغه او نسبت به زبان فارسی بود. او تلاش داشت زبان فارسی نیز به زبان علم تبدیل شود و بخشی از آثار علمی خود را به فارسی نگاشت که این موضوع میتواند برای امروز ما نیز الهامبخش باشد.
خسروپناه با اشاره به جایگاه «قانون» در میراث علمی بوعلیسینا گفت: کتاب «قانون» در پنج کتاب تدوین شده و در آن مباحث مرتبط با فلسفه پزشکی، طب، درمان بیماریها و موضوعات مختلف پزشکی مورد توجه قرار گرفته است؛ علاوه بر این، آثار و رسالههای متعددی از این حکیم بزرگ در حوزههای گوناگون به جا مانده است.
وی با بیان اینکه کمتر متفکری را میتوان یافت که از اندیشه بوعلیسینا تأثیر نپذیرفته باشد، خاطرنشان کرد: اندیشههای ابنسینا بر متفکران و عارفانی همچون احمد غزالی و عینالقضات همدانی تأثیر گذاشته و حتی فیلسوفان دورههای جدید نیز از آثار و تفکرات او بهره بردهاند.
دبیر شورای عالی انقلاب فرهنگی تصریح کرد: امروز در بسیاری از مجامع علمی و جهانی به شخصیت بوعلیسینا توجه میشود و تندیس او در برخی مراکز علمی و فرهنگی جهان نصب شده است بنابراین لازم است ما نیز بیش از گذشته برای معرفی اندیشه و میراث علمی این حکیم تلاش کنیم.
خسروپناه یکی از موضوعات مهم در بازخوانی شخصیت بوعلیسینا را توجه به اندیشههای الهی و خداشناسی او دانست و گفت: باید خداشناسی ابنسینا، مبانی فلسفی و نگاه او به انسان و جهان بهصورت دقیق مورد مطالعه و آموزش قرار گیرد.
وی با تأکید بر اینکه بوعلیسینا را نباید صرفاً در چارچوب یک هویت جغرافیایی محدود کرد، افزود: درباره ایرانی بودن و تعلق فرهنگی او سخن گفته میشود اما از نظر اندیشه ابنسینا متعلق به کل جهان است و میراث او ظرفیت جهانی دارد و باید این ظرفیت را بیشتر مورد توجه قرار دهیم.
بنیاد بوعلیسینا محور پیوند انجمنهای علمی و اندیشه بوعلی شود
امام جمعه همدان هم با تأکید بر ظرفیت انجمنهای علمی و فرهنگی شهر همدان خواستار آن شد که بنیاد بوعلیسینا با ایجاد یک شبکه منسجم، زمینه پیوند این انجمنها با فلسفه و اندیشه شیخالرئیس را فراهم کرده و به محلی برای گردهمایی مستمر جریانهای علمی، ادبی و فرهنگی تبدیل شود.
حجت الاسلام و المسلمین شعبانی با اشاره به فعالیت انجمنهای علمی و فرهنگی در همدان اظهار کرد: در این شهر انجمنهایی فعال هستند که در حوزههایی همچون حافظخوانی و شرح مثنوی برنامه برگزار میکنند و میتوان این ظرفیت ارزشمند را در کنار فلسفه و اندیشه بوعلیسینا قرار داد و از آن برای شکلگیری یک جریان فکری و فرهنگی بهره گرفت.
امام جمعه همدان افزود: انجمنهای موجود ظرفیت لازم برای این ارتباط را دارند و بنیاد بوعلیسینا میتواند با فراهم کردن زمینه تعامل میان این مجموعهها و انجمن بوعلی حلقهای منسجم میان جریانهای علمی، ادبی و فرهنگی شهر ایجاد کند.
وی با تأکید بر ضرورت استمرار این ارتباط گفت: میتوان گردهماییهای مستمر و نشستهای علمی و فرهنگی را در بنیاد بوعلیسینا شکل داد تا این مجموعهها در کنار یکدیگر به گفتوگو، تبادل نظر و بازخوانی اندیشههای حکیم بوعلیسینا بپردازند.
تفسیر بوعلیسینا از سوره نور الگویی برای اتصال فلسفه و قرآن است
رئیس بنیاد فرهنگی بوعلیسینا با تشریح برخی ابعاد معرفتشناختی و فلسفی اندیشه ابنسینا گفت: تفسیر این حکیم از سوره نور نمونهای ارزشمند از چگونگی الهامگیری یک فیلسوف از قرآن و تلاش برای فهم پیوند میان حکمت و نبوت است.
انشاءالله رحمتی در آیین «حکیم هزارهها» اظهار کرد: تفسیر ابنسینا از سوره نور میتواند الگویی برای فهم فلسفه قرآن باشد و نشان دهد که قرآن چگونه میتواند برای یک فیلسوف الهامبخش باشد از این رو برای فهم اندیشه ابنسینا در روزگار امروز توجه به شیوه مواجهه او با متون دینی اهمیت ویژهای دارد.
وی افزود: در اندیشه ابنسینا میان حکمت و نبوت پیوندی جدی وجود دارد و فلسفه را میتوان بهعنوان یکی از شعب حکمت مورد بررسی قرار داد این نگاه ظرفیت بالایی برای بازخوانی نسبت عقل، وحی و معرفت دارد.
رئیس بنیاد فرهنگی بوعلیسینا با اشاره به دیدگاه ابنسینا درباره فرآیند شناخت ادامه داد: ابنسینا در تبیین تفکر مفهوم «حدس» را نیز مورد توجه قرار میدهد. در فرآیند فکر انسان در جستوجوی حد وسط میان معلوم و مجهول است اما گاهی این حد وسط بدون طی یک فرآیند طولانی و بهصورت آنی در اختیار ذهن قرار میگیرد که ابنسینا آن را در قالب حدس توضیح میدهد.
رحمتی خاطرنشان کرد: از نگاه ابنسینا فکر فرآیندی تدریجی است در حالی که حدس میتواند در لحظه رخ دهد بنابراین ممکن است انسان در فرآیند استدلال به نتیجه نرسد، اما از طریق حدس به کشف حد وسط دست پیدا کند. این موضوع بخشی از نگاه عمیق ابنسینا به ظرفیتهای شناختی انسان است.
وی با تشریح مراتب عقل در نظام معرفتشناسی ابنسینا گفت: نفس انسان از نگاه ابنسینا یک لوح نانوشته و فاقد هرگونه قابلیت نیست بلکه دارای قوه و استعداد شناخت است. نخستین مرتبه، عقل هیولایی است که قابلیت و استعداد معرفت را دارد و پس از آن عقل بالملکه و عقل بالفعل قرار میگیرد و در نهایت از مرتبهای سخن گفته میشود که فعلیت معرفتی به بالاترین حد خود میرسد.
رئیس بنیاد فرهنگی بوعلیسینا افزود: ابنسینا بالاترین مرتبه انسانیت را در عقل قدسی و ظرفیت عقلانی انسان میبیند و بر این باور است که انسان بیش از آنکه صرفاً با مرتبه عملی خود سنجیده شود با مرتبه عقل و معرفت او قابل ارزیابی است.
رحمتی در ادامه به تفسیر ابنسینا از آیه «الله نور السماوات و الارض .....» اشاره کرد و گفت: ابنسینا در تفسیر این آیه مفاهیم آن را بهصورت مرحلهبهمرحله بررسی میکند و از مراتب عقل و معرفت سخن میگوید عقلی که هنوز روشن نشده اما قابلیت روشنشدن دارد. در این تفسیر عناصر مختلف آیه نور با مراتب معرفتی و عقلانی انسان پیوند پیدا میکنند.
وی همچنین با اشاره به آیه ۹۶ سوره انعام را از منظر معرفتشناختی قابل تأمل دانست و اظهار کرد: همانگونه که شکافتن سپیدهدم آغاز روشنایی است میتوان آن را از منظر معرفتشناختی نیز به شکوفایی عقل و آغاز دانایی مرتبط دانست چنانکه در توصیف معرفت اشراقی نیز از مفهوم روشنایی و معرفت صبحگاهی استفاده میشود.
عشق در اندیشه ابنسینا پدیدهای کیهانی و جاری در مراتب هستی است
استاد دانشگاه علامه طباطبایی با تشریح دیدگاه ابنسینا درباره عشق گفت: ابنسینا با دو رویکرد فلسفی و پزشکی به پدیده عشق پرداخته و آن را امری فراگیر و جاری در مراتب مختلف هستی میداند؛ از پایینترین مراتب وجود تا انسان و افلاک.
سعیدیمهر در آیین «حکیم هزارهها» اظهار کرد: پدیده عشق برای انسان موضوعی مهم و قابل تأمل است و در ادبیات عرفانی نیز بسامد بسیار بالایی دارد؛ بهگونهای که کمتر غزل عرفانی را میتوان یافت که به مفهوم عشق اشارهای نداشته باشد. در واقع انسان نمیتواند از عشق گریزی داشته باشد و این پدیده را میتوان در نگاه ابنسینا امری فراتر از تجربه فردی و حتی یک پدیده کیهانی دانست.
وی افزود: ابنسینا فیلسوف و پزشک بزرگی است که با هر دو رویکرد فلسفی و پزشکی درباره عشق سخن گفته و در چند اثر خود بهصورت مستقل یا ضمنی به این موضوع پرداخته است. در «رساله فیالعشق» نگاه او به عشق نگاهی فراتر از ساختار انسانی است.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در نگاه ابنسینا گستره عشق چنان وسیع است که حتی نسبت عشق با ذات الهی نیز مورد توجه قرار میگیرد زیرا خداوند کمال مطلق است و پرسش از عشق نیز در بالاترین مرتبه خود با نسبت موجودات با مبدأ هستی پیوند پیدا میکند.
سعیدیمهر با بیان اینکه عشق در همه مراتب وجود ساری و جاری است، گفت: از پایینترین مراتب وجودی تا انسان و حتی در افلاک میتوان برای عشق جایگاهی در نظر گرفت و همین نگاه، گستره اندیشه ابنسینا درباره این مفهوم را نشان میدهد.
وی با اشاره به رویکرد عرفانی فلسفی ابنسینا در کتاب «اشارات» اظهار کرد: در آثار فلسفی ابنسینا عشق تنها یک احساس انسانی نیست، بلکه بخشی از نظام هستیشناختی اوست و باید آن را در پیوند با مراتب وجود و کمال مورد مطالعه قرار داد.
استاد دانشگاه علامه طباطبایی با اشاره به رویکرد پزشکی ابنسینا در «قانون» نیز گفت: ابنسینا در دانش پزشکی برخی بیماریهای مرتبط با دماغ (مغز) و حالات روانی را بررسی کرده و در این چارچوب به موضوع مالیخولیا و برخی حالات وسواسگونه نیز پرداخته است در این نگاه عشق میتواند از منظر پزشکی و روانتنی نیز مورد بررسی قرار گیرد.
بازخوانی منطق عملی ابنسینا میتواند به فهم فلسفه فرهنگ کمک کند
استاد دانشگاه امام صادق(ع) با تشریح ظرفیتهای اندیشه ابنسینا در حوزه منطق عملی و فلسفه فرهنگ گفت: بازخوانی آرای ابنسینا در این حوزه میتواند زمینه فهم دقیقتر نسبت میان عقل، ارزشها، هنجارها و رفتارهای اجتماعی را فراهم کند.
حسین هوشنگی در آیین «حکیم هزارهها» با اشاره به جایگاه منطق عملی در اندیشه ابنسینا اظهار کرد: در نظام فکری ابنسینا قضایا میتوانند یقینی باشند و در کنار آن مسائل جنبی و گزارههایی مانند مشهورات نیز مورد توجه قرار میگیرند.
وی افزود: ابنسینا در بحث قیاس عملی از مفهوم مشهورات سخن میگوید و آن را به گزارههایی مرتبط میداند که مورد توافق عقلا قرار گرفتهاند؛ از این منظر، بازخوانی فرهنگ ابنسینا و نسبت آن با منطق عملی میتواند موضوعی مهم برای مطالعات فلسفه فرهنگ باشد.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه «فلسفه فرهنگ» مفهومی جدید و اصطلاحی متأخر است، گفت: فرهنگ از گذشته وجود داشته، اما خودآگاهی نسبت به فرهنگ و تبدیل آن به موضوعی برای مطالعه فلسفی، پدیدهای جدیدتر است. در بررسی فرهنگ نیز میتوان رویکردهای عینی و ذهنی را مورد توجه قرار داد.
هوشنگی ادامه داد: فرهنگ مفهومی جامع است که الگوهای کلی حاکم بر زندگی فردی و اجتماعی را دربرمیگیرد و رفتارهای انسان نیز تا حد زیادی برآیند ارزشها و هنجارهایی است که در جامعه شکل گرفتهاند.
ابنسینا را میتوان در زمره فیلسوفان فضیلتگرا در حوزه معرفت دانست
یک استاد دانشگاه با تشریح دیدگاههای ابنسینا درباره فضیلتهای معرفتی گفت: در سنت اخلاقی اسلامی فضیلتها جایگاه مهمی دارند و میتوان با بازخوانی اندیشه ابنسینا الگوهایی برای اخلاق معرفت، مسئولیتپذیری در انتقال دانش و استفاده درست از قوای شناختی ارائه کرد.
رضا اکبری در آیین «حکیم هزارهها» اظهار کرد: در سنت اخلاقی اسلامی همواره بر فضیلتها تأکید شده است و یکی از پرسشهای مهم اخلاقی این است که انسان در مواجهه با یک مسئله اخلاقی چگونه باید عمل کند. فلسفه اخلاق فضیلتگرا نیز در این زمینه سابقه و ادبیات گستردهای دارد.
وی با اشاره به پیوند اخلاق و معرفت افزود: در حوزه معرفتشناسی، برخی اندیشمندان تلاش کردهاند مباحثی را که در سنتهای فلسفی گذشته مطرح بوده دوباره زنده و بازخوانی کنند. هنگامی که مطلبی را باور میکنیم و آن را به دیگری منتقل میکنیم باید مسئولیت معرفتی آن را نیز بپذیریم.
این استاد دانشگاه ادامه داد: در آثار اخلاقی و معرفتی خود نیازمند دقت عقلانی هستیم و باید قوای معرفتی خود را به گونهای به کار بگیریم که حاصل آن قابل اعتماد و وثوق باشد. یکی از پرسشهای مهم نیز این است که در انتقال دانش چه شاخصها و معیارهایی را باید رعایت کنیم.
اکبری با بیان اینکه «استضعاف معرفتی» میتواند یکی از خطرناکترین انواع استضعاف باشد گفت: اگر فرد یا جامعهای از نظر معرفتی تضعیف شود، توانایی تشخیص، ارزیابی و تصمیمگیری درست را از دست میدهد. از این منظر تقویت فضیلتهای معرفتی یک ضرورت جدی است.
وی افزود: میتوان ابنسینا را از منظر فلسفه اخلاق و معرفتشناسی، متفکری فضیلتگرا دانست چراکه در نگاه او برای اخلاق و معرفت به الگو نیاز داریم و باید الگوهای مناسبی برای رفتار و کنش معرفتی در اختیار داشته باشیم. در این چارچوب یکی از خروجیهای مهم فضیلت عشق به معرفت است.
«قانون» ابنسینا الگویی ساختارمند برای دانش پزشکی است
پژوهشگر و استاد دانشگاه با تشریح جایگاه علمی و ساختار منسجم آثار ابنسینا گفت: کتاب «قانون» نهتنها در شرق و غرب ترجمه و مورد استفاده قرار گرفته بلکه به دلیل ساختار نظاممند و نگاه دقیق ابنسینا به دانش پزشکی به یکی از آثار ماندگار تاریخ پزشکیدذ دنیا تبدیل شده است.
حامد آرضایی در آیین «حکیم هزارهها» با اشاره به بررسی تطبیقی دیدگاه ابنسینا درباره زمان در کتاب «شفا» اظهار کرد: در این بررسی دیدگاه ابنسینا درباره زمان با برخی مباحث فلسفه و فیزیک جدید مقایسه شده و این تطبیق نشان میدهد که بسیاری از مباحث مطرحشده در آثار او همچنان ظرفیت بررسی در چارچوب مسائل علمی معاصر را دارند.
این استاد دانشگاه ذهن منطقی و ساختارمند ابنسینا را از ویژگیهای برجسته او دانست و گفت: یکی از دلایل ماندگاری آثار شیخالرئیس، معماری علمی و ساختار دقیق آنهاست. او دانش را بهگونهای منظم و طبقهبندیشده ارائه کرده که امکان آموزش، انتقال و استفاده از آن را فراهم میکند.
آرضایی با اشاره به جایگاه آموزشی «قانون» خاطرنشان کرد: ابنسینا این اثر را با هدف ارائه دانشی قابل اکتساب و آموزشپذیر در پزشکی تدوین کرده و «قانون» را میتوان کتابی درسی و منسجم دانست که طی قرنها توسط دانشمندان و مترجمان مختلف مورد توجه قرار گرفته و به زبانهای گوناگون از جمله فارسی، منتشر شده است.
وی درباره ساختار «قانون» اظهار کرد: این کتاب در پنج بخش اصلی تنظیم شده است که شامل کلیات پزشکی، داروشناسی، بیماریشناسی اندامها، بیماریشناسی عمومی و داروهای مرکب است. این ساختار نشاندهنده نگاه نظاممند ابنسینا به دانش پزشکی و تلاش او برای تفکیک و طبقهبندی حوزههای مختلف این علم است.
 |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
|
|
یلدا شب هندوانه و فال و غزل
|
|
|
|
|
حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس
|
|
|
|
|
|
|
|
|
 |
نشر و نقل مطالب فقط با ذکر نام روزنامه همدان پیام
بلامانع است.
|
|
|
روزنامه همدان پیام (
اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي،
سياسي، ورزشی )
صاحب امتياز و مدير مسئول:
نصرت ا... طاقتي احسن
-
سردبير: يدا... طاقتي
احسن
نشاني: همدان، خيابان
شريعتي، ابتداي خيابان مهديه،
ساختمان پيام
تلفن: 8264433
(0811)
- فکس: 8285048
(0811) - سازمان
نیازمندی: 8264400
(0811) - ايميل:
info@hamedanpayam.com |
|
