پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

نگاهی به تولید و انتشــار یک شماره روزنامه

گم‌شدن‌ خبرنگاران در لابــلای اخبار؛ مگر می‌شود؟

نویسنده : سمانه جهانگیری عرش

کافی است موتور جستجوی گوگل را روشن کنید و سِرچی در دنیای مجازی داشته باشید. آمار خبرنگارانی که جان خود را پای کار خبررسانی گذاشتند به ویژه در کشورهای جنگ زده کم نیستند.
خبرنگاری سخت است و چرخه خبررسانی سخت‌تر. زیرا از پنهان کاری برخی مدیران گرفته تا ندادن اطلاعات، گیر و بندهایی که به دلیل برخی ملاحظات سختگیرانه امنیتی چون گرفتن عکس از محلی خاص، همراه نداشتن کارت خبرنگاری، تهدید و شکایت از خبرنگار و ... پیش می‌آید را باید با صبری ایوب‌وار تحمل کنی.
خبرنگار ضمن اینکه باید گوشی برای شنیدن حرف‌ها باشد از سويي زبان گويای مردم است و از سوی ديگر چشم بينايی كه سعي می‌كند يكايك عملكرد مسئولان را براي دفاع از مردم برانداز كند، وعده‌هاي بی‌سرانجام، اعتباراتی كه هرگز به نتيجه نمی‌رسد و در بگير و ببندهای دولتی و خصوصی گم می‌شود و فريادهای بی‌صدايی كه اگر جسارت خبرنگار نباشد هرگز به گوش نمی‌رسد.
مهم نيست چند ساله‌ای، در چه موقعيتی هستی، چقدر كاركرده‌ای و چه چيزهايی بلدی، فقط مهم اين است كه خبر به سرعت منتشر شود، حق مردم مطرح شود و مسئولان خود را در برابر كرده‌هايشان پاسخگو بدانند و مردم؛ حرف اول و آخر خبرنگار است.
دغدغه‌هاي معيشتی، نبود امنيت شغلی، آموزش ناكافی، نبود مسئولان كارآمد، مشخص نبودن جايگاه و منزلت اجتماعی، پاسخگو نبودن مسئولان و جايگاه هميشه گمنام‌شان و منزلت خبرنگار از جمله بندهایی هستند كه همواره همراه خبرنگارند و او را از انجام مأموريت خود بازمی‌دارند.
استرس ارمغان هميشگی شغل خبرنگاری است، خبر متولد كه می‌شود، می‌ميرد و برعکس آن چیزی که فکرش را می‌کنیم تنها خبرنگار مسئول رساندن خبر نیست.
وقتی یک روزنامه صبح زود به دست مشترک می‌رسد، معمولا مخاطب فقط محصول نهایی را می‌بیند. چند صفحه چاپ‌شده که حاوی خبر، گزارش، یادداشت، عکس و آگهی است. اما پشت همین محصول، زنجیره‌ای طولانی از فعالیت‌های حرفه‌ای، مدیریتی، تحریریه‌ای، فنی، بازرگانی و توزیعی انجام می‌شود.
دنیا کار خبرنگاری را می‌داند. تولید روزنامه حاصل همکاری مجموعه‌ای است که هر بخش آن باید در زمان مشخص وظیفه خود را انجام دهد؛ زیرا تأخیر در یک مرحله می‌تواند انتشار، چاپ یا توزیع کل شماره را با مشکل روبه‌رو کند.
در حقیقت همین کار پراسترس پشت صحنه‌هایی دارد که هميشه گمنام و مخفي مي‌ماند، روزخبرنگار بهترين بهانه برای طرح فعالیت کار خبرنگاری است. فعالیت‌هايی كه لحظه‌اي خبرنگار را تنها نمی‌گذارند.
خبر پس از آنکه به طرق مختلف توسط خبرنگار از مدیر یا مجموعه‌ای تهیه می‌شود باید از کانال‌های مختلف گذر کند تا در یک صفحه روزنامه بنشیند.
این خبر و اخبار دیگر وقتی تهیه می‌شوند یک روزنامه با محتوای مختلف را شکل می‌دهند تا جایی که حتی باید به اقتصاد حاصل از تهیه خبر به طور مستقیم و یا غیر مستقیم که منجر به درآمد می‌شود نیز توجه شود.
یک رسانه دارای بخش‌های مختلف است که پشت سر هم زنجیروار حرکت می‌کنند تا خبر به دست به طور کلی خبر پشت صحنه‎‌هایی دارد که اگر از مدیر مسئول، سردبیر، دبیران صفحه و خبرنگار که دیده می‌شوند بگذریم به مدیر بازرگانی، ویراستار، پیک، بازاریابان، طراح و صفحه بند، حسابدار، مأمور وصول، مسئول اشتراک، مدیریت فضای مجازی مرتبط با کار روزنامه و یا رسانه و نیز سایر بخش‌های اداری می‌رسیم.
فرایند تولید روزنامه از مدیریت آغاز می‌شود. مدیرمسئول، سردبیر و مدیران اجرایی، خط‌مشی کلی روزنامه را تعیین می‌کنند. این خط‌مشی شامل موضوعات مورد توجه، اولویت‌های خبری، شیوه پرداختن به مسائل جامعه، مخاطبان هدف و سیاست‌های اقتصادی و تبلیغاتی روزنامه است.
خبرنگار پس از تهیه خبر، خبر را به ویراستار می‌دهد و بعد مدیر تحریریه خبرها را مدیریت و اخبار را به شورای تیتر می‌سپارد.
روزنامه و یا رسانه در کنار تحریریه اگر مدیر بازرگانی و مجموعه بازاریابی قوی نداشته باشد به لحاظ درآمدی نمی‌تواند آگهی‌های تبلیغاتی را جذب و در نهایت ادامه کار بدهد زیرا هر کاری در نهایت برای پایداری نیاز به حق و حقوق قانونی دارد.
شورای تیتر اگر تیتر درست و جذابی برای خبر نداشته باشد روزنامه مخاطبان خود را از دست می‌دهد.
خبر اگر با کیفیت و با ادبیات درستی ویرایش نشود خواننده را به خود جذب نمی‌کند که در حقیقت این کار بر عهده ویراستار مجموعه است.
خبر اگر به دقيقه‌اي ديرتر به دست مخاطب برسد ارزشي ندارد که این کار را پیک موتوری یا همان موضع به درستی انجام می‌دهد تا روزنامه به دکه‌های مطبوعاتی، ادارات دولتی، شرکت‌های خصوصی و مردم شهر برسد.
دکه‌های مطبوعاتی هم نقش خوبی در توزیع روزنامه‌های کاغذی در لایه‌های مختلف مردمی دارند. آنها با ویترینی از روزنامه‌های مختلف مردم را به سوی خود می‌کشانند.
فضای مجازی در کار روزنامه مکمل خود روزنامه در دنیای کنونی است که عوامل پشت دوربین و کامپیوتر آن می‎توانند به شیوه دیگر همان خبر و همان گزارش را به گوش مردم و مخاطبان خود برسانند.
پس از تهیه خبر و صفحه‌بندی آن توسط طراح روزنامه، زمان چاپ فرا می‌رسد باید فایل‌ها به چاپخانه ارسال شوند. چاپچی که از شیفت عصر تا شب به صورت شب کار روزنامه‌ها را به نوبت دریافت می‌کند ترکیب رنگ‌ها و ... را به درستی رعایت و روزنامه را به چاپ می‌رساند تا صبح اول وقت پیک آنرا به دکه‌ها و مشترکان برساند و روز از نو روزی از نو.
با همه این تفاسیر چالش‌های پنهانی در کار روزنامه وجود دارد و پشت صحنه تولید روزنامه با دشواری‌های متعددی همراه است.محدودیت زمانی و فشار برای آماده‌سازی شماره، تغییر ناگهانی اخبار در ساعات پایانی، کمبود منابع مالی، افزایش هزینه کاغذ، چاپ و حمل‌ونقل، دشواری جذب و حفظ مشترک، رقابت با رسانه‌های آنلاین و شبکه‌های اجتماعی، احتمال خطا در نام، عدد یا نقل‌قول، هماهنگی دشوار میان تبلیغات و محتوای تحریریه، مشکلات ترافیکی و آب‌وهوایی در توزیع، شکایت مشترکان از تأخیر یا نرسیدن روزنامه، ضرورت رعایت قوانین و مسئولیت‌های حقوقی.
با وجود این مشکلات، روزنامه باید کیفیت، دقت و زمان انتشار را حفظ کند.
خبرنگار با جست‌وجو و تهیه اطلاعات آغازگر این مسیر است، اما کار او تنها یک بخش از فرایند به شمار می‌رود. دبیران، سردبیر، ویراستاران، تیترزن‌ها، صفحه‌آراها، واحد فنی، چاپخانه، واحد اشتراک، بازاریابان، بخش بازرگانی، امور مالی، توزیع‌کنندگان و موزعان، همگی در شکل‌گیری و رساندن محصول نهایی نقش دارند.
روزنامه زمانی موفق است که این زنجیره با دقت، سرعت و مسئولیت‌پذیری عمل کند؛ یعنی خبر درست و قابل اعتماد تهیه شود، به‌درستی ویرایش و صفحه‌آرایی شود، در زمان مناسب به چاپ برسد و بدون تأخیر و اشتباه به دست مخاطب برسد. در واقع، هر شماره روزنامه حاصل همکاری یک تیم بزرگ است؛ تیمی که بسیاری از اعضای آن دیده نمی‌شوند، اما نقش آنها در تولید و استمرار حیات رسانه بسیار مهم است.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس