پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

غفلت والدین؛ مانع اصلی سلامت و غربالگری کودکان همدانی

۸۰ درصد از کودکان زیرپوشش این دانشگاه از خدمات مراقبتی بهره‌مند شدند اما همچنان چالش ناآگاهی و غفلت والدین در مورد اهمیت مداخله زودهنگام و غربالگری تکامل یکی از موانع اصلی در مسیر سلامت نسل آینده است.
به گزارش خبرنگار ایرنا، کودکان، سرمایه‌های اصلی و آینده سازان کشور به شمار می‌روند بنابراین توجه به کودکان و سلامت آنها همواره یکی از اولویت‌های مستمر علوم پزشکی بوده است.
هفته ملی کودک و نوجوان امسال با شعار «کودک سالم، شادی امروز، آینده فردا» آغاز شد که این شعار بر ضرورت بازنگری در رویکردهای سلامت نوزادان و کودکان تأکید دارد.
به گزارش ایرنا، اهمیت سلامت به عنوان جزیی از حقوق اولیه هر یک از کودکان ما را بر آن داشت که تا همزمان با هفته کودک و نوجوان در گفت و گویی با زهرا مرادی پور قوام رئیس گروه سلامت نوزادان و کودکان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی همدان به بررسی ابعاد سلامت این قشر بپردازیم که در زیر می‌خوانید:
ابتدا درباره هفته ملی کودک، برنامه‌ها و شعار امسال بفرمایید؟
هفته ملی کودک از ۱۵ تا ۲۱ مهرماه با شعار « کودک سالم، شادی امروز، آینده فردا» آغاز شده است و این رویداد مهم و ملی، فرصتی ارزشمند برای یادآوری جایگاه والای کودکی و توجه به نیازها، حقوق و استعدادهای کودکان، تأکید مجدد بر اهمیت دوران کودکی، حقوق بنیادین کودکان، نیازهای اساسی آنان و توجه ویژه به رشد و شکوفایی فرهنگی، اجتماعی و عاطفی نسل آینده کشور است.
در این هفته تلاش می‌شود با ارائه برنامه‌های متنوع فرهنگی، هنری، آموزشی و اجتماعی و مشارکت سازمان‌های مختلف دولتی و غیردولتی، بستری شاد و آموزنده برای کودکان و نوجوانان کشور فراهم شود.
روزشمار هفته کودک در سال جاری که از سه شنبه هفته گذشته آغاز شده به ترتیب «مادر سالم؛ کودک سالم»، «تغذیه سالم و حمایت از تغذیه با شیر مادر»، «محیط سالم؛ کودک سالم»، «مادر سالم؛ خانواده حمایتگر؛ کودک شاد»، «بازی با کودک؛ زمینه ساز رشد و تکامل»، «حمایت از حقوق کودک؛ حق هر کودک برای زندگی و رشد و تکامل» و دوشنبه ۲۱ مهر آخرین روز از هفته کودک با عنوان «خانواده و جامعه حامی‌کودک» است.
هر روز از این هفته به موضوعی خاص اختصاص یافته تا بر جنبه‌های مختلف زندگی کودکان تأکید شود از جمله اهمیت خانواده و محیط امن برای رشد آنها و اهمیت سلامت جسمی‌و روانی کودکان به خصوص در شرایط بحرانی، همچنین توجه ویژه به کودکان دارای نیازهای خاص می‌توان اشاره کرد.
امید می‌رود با برگزاری این گونه رویدادها، علاوه بر ایجاد شادی و نشاط در بین کودکان، مسوولان و جامعه نسبت به حقوق و نیازهای آن‌ها توجه بیشتری کنند و با برنامه ریزی و سیاستگذاری‌های دقیق، آینده‌ای بهتر برای نسل آینده فراهم شود.
آماری از وضعیت کودکان زیر پوشش بفرمایید؟
حدود ۶ درصد از جمعیت زیرپوشش دانشگاه علوم پزشکی همدان را کودکان زیر 5سال تشکیل می‌دهند از این جمعیت ۶۵ درصد در شهر و ۳۵ درصد در روستا زندگی می‌کنند.
سال گذشته حدود ۸۰ درصد از کودکان، در مراکز خدمات جامع سلامت مراقبت‌های دوره ای را دریافت کردند، همچنین ۶۴ درصد از کودکان نیز در سنین ۶، ۱۲، ۲۴ ، ۳۶ و ۶۰ ماهگی با استفاده از پرسشنامه‌های ASQ غربالگری تکامل شدند که حدود 4درصد معادل ۲ هزار و ۲۳۳ کودک مشکوک به تاخیر تکاملی شناسایی شد و ۲۷درصد از آنها تحت خدمات تشخیصی، توانبخشی و درمان قرار گرفتند.
خدمات برنامه سلامت کودکان شامل مراقبت‌های دوران نوزادی، مراقبت‌های کودک سالم، غربالگری تکامل، ویزیت و خدمات کودک بیمار، مشاوره شیردهی و ارائه آموزش‌های لازم به والدین در خصوص مراقبت از کودک است.
همه این خدمات به صورت رایگان ارائه می‌شود مادران دارای کودک زیر 5سال باید برای دریافت مراقبت‌های یاد شده به نزدیکترین واحد بهداشتی محل سکونت خود مراجعه کنند.
غربالگری تکامل کودکان در چه مرحله‌ای است؟
سال گذشته حدود ۶۱ هزار و ۴۰۰ کودک از نظر تکامل غربالگری شده که ۲ هزار و ۲۳۳ کودک نیاز به پیگیری داشتند که با پیگیری‌های انجام شده ۶۰ درصد با نظر پزشک تیم سلامت مراکز خدمات جامع، مشکل خاصی نداشتند و با آموزش‌هایی که به مادران داده شد و فعالیت‌هایی که در قالب بازی با کودک، والدین انجام دادند، مشکل رفع شد.
آیا خانواده‌ها از ادامه روند درمان انصراف داده‌اند؟
بله، عده ای کمی‌از والدین حدود ۱۳ درصد، مراجعه نداشتند که توسط تیم سلامت پیگیری شده و آموزش‌های لازم را دریافت کردند که این کودکان در مراکز خدمات جامع سلامت همچنان در حال پیگیری هستند.
با وجود رایگان بودن خدمات، چرا ۳۶ درصد از کودکان غربالگری تکاملی نشده‌اند؟
علت اصلی مراجعه نکردن والدین برای دریافت مراقبت‌های کودک شامل آگاهی کم والدین نسبت به پایش رشد و تکامل به موقع کودکان، نداشتن اطلاعات کافی از اثرات شناسایی به موقع کودکان مشکل دار، ناآگاهی والدین از تاثیر مداخله زودهنگام در رفع مشکل یا کم کردن اثرات آن است.
همچنین نداشتن آگاهی از کم هزینه تر بودن شروع زودهنگام مداخلات در این امر موثر است در حالیکه تاخیر در شروع مداخله باعث می‌شود کودک به مداخلات درمانی و توانبخشی بیشتر و هزینه بر تر و طولانی تر نیاز پیدا کند.
البته در این خصوص لازم است رسانه‌های دیداری ، شنیداری و فعالان عرصه مجازی، با نظام سلامت همکاری کرده و محتواهای آموزشی تولید شده در این موضوعات را به عموم جامعه به ویژه مراقبان کودک و والدین اطلاع رسانی کنند.
با اینکه ۶۵ درصد از این جمعیت در شهر و ۳۵ درصد در روستاها هستند، آیا کیفیت خدمات ارائه شده و تجهیزات درمانی برای کودکان روستایی با شهر همدان برابری می‌کند؟
مراقبت‌های سلامت کودکان چه در شهر و چه در روستا یکسان است و مطابق با بسته‌های خدمتی توسط بهورزان در روستا و مراقبان سلامت در شهر ارائه می‌شود.
در کودکان سنین ۶، ۱۲، ۲۴، ۳۶ و ۶۰ ماهگی روند رشد و تکامل کودک توسط پزشکان مراکزخدمات جامع سلامت بررسی می‌شود.
در هر شهرستان نیز یک متخصص اطفال آموزش دیده وجود دارد که کودکان مشکل دار از شهر و روستا به این متخصص ارجاع می‌شود و خدمات مراقبتی و درمانی دریافت می‌کنند. اما خدمات توانبخشی در همه شهرستانهای استان یکسان نیست.
برنامه معاونت بهداشتی برای تسهیل دسترسی خانواده‌های مناطق کم‌برخوردار به خدمات توانبخشی پرهزینه چیست؟
والدین می‌توانند به بیمارستان اکباتان و کلینیک امام خمینی(ره) مراجعه و خدمات با تعرفه دولتی دریافت کنند.
علاوه بر اطلاع‌رسانی و آموزش، آیا در طول این هفته خدمات ویژه‌ای در نظر گرفته
شده است؟
بله کلاس‌های آموزشی در واحدهای ارائه خدمت برگزار و آموزش به صورت فردی در تمام سال به مراجعان ارائه می‌شود.همچنین نشر مطالب آموزشی در این زمینه در کانال‌های خبری مراکز و روستاهای زیرپوشش انجام می‌شود.
آیا برنامه خاصی برای پیگیری تا درمان کامل این کودکان دارید؟
تلاش ما بر این است که با مراقبت کودکان در سنین مختلف از وضعیت سلامت بهتری برخوردار شوند و با آموزش حضوری والدین در هر مراجعه با توجه به وضعیت سلامت کودک آگاهی آنها، افزایش یابد و در نتیجه کودکان کمتری دچار مشکلات رشدی و تکاملی شوند.
همه کودکان زیر 5سال که برای مراقبت به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه می‌کنند از نظر رشد و تکامل با پرسشنامه‌های استاندارد توسط مراقبان سلامت و پزشکان تیم سلامت بررسی شده و در صورت نیاز به پزشکان معین تکامل ارجاع شده و روند درمان و بهبودی آنها پیگیری می‌شود.
لازم به ذکر است این کودکان نسبت به سایر کودکان تعداد مراقبت بیشتری دریافت می‌کنند.
با توجه به اینکه یک روز به عنوان تغذیه سالم نام‌گذاری شده، آیا برنامه توزیع مکمل‌های رایگان همچنان در مراکز بهداشتی فعال است؟
کودکان دارای مشکل سوءتغذیه توسط اداره رفاه مطابق با بخشنامه‌های خاص آن اداره مورد حمایت قرار گرفته و در مراکز هم ازلحاظ رشد و تکامل تا رفع مشکل، مراقبت‌های بیشتری دریافت می‌کنند و تا بهبود وضعیت، پیگیری می‌شوند.
مکمل نیز تا وقتی اعتبارات مربوطه دریافت شود در مراکز تامین و رایگان توزیع می‌شود.
در آخر اگر توضیحات تکمیلی دارید بفرمایید؟
غربالگری برای این است که کودکان سالم از بقیه جدا شوند ولی کودکانی که از غربال رد شدند باید توسط پزشک بررسی شوند تا مشکل داربودن یا نبودن آنها توسط پزشک بررسی و تأیید شود.زیرا ممکن است به دلایل زیادی مثل اینکه مادر افسرده است و برای کودک وقت نمی‌گذارد، کودک بعضی از فعالیت‌ها را خوب انجام ندهد یا اصلا یاد نگرفته باشد، مثل نقاشی کردن اگر مادری به کودک مداد رنگی نداده کودک نمی‌تواند مداد در دست بگیرد و نقاشی کند که با آموزش به مادر و تمرین با کودک مشکل حل می‌شود و نیاز به اقدام خاص درمانی و یا توانبخشی نیست.
بازه‌های زمانی مراقبت‌های بهداشتی کودکان زیر 5سال در 3 تا 5روزگی، ۱۴ تا ۱۵روزگی، ۳۰ تا ۴۵ روزگی و پس از آن ۲ ماهگی، چهار ماهگی، ۶ ماهگی، هفت ماهگی، ۹ ماهگی، یک سالگی، ۱۵ ماهگی، ۱۸ ماهگی، 2 سالگی، ۳۰ ماهگی، 3سالگی، 4سالگی و 5سالگی در خانه‌های بهداشت، پایگاه‌های پزشک خانواده، مراکز خدمات جامع سلامت به صورت رایگان انجام می‌شود.
والدین گرامی، برای انجام مراقبت کودکان در سنین یاد شده به مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند تا از روند رشد و تکامل خود مطلع شده و آموزش‌های لازم را دریافت کنند.

رژه اقتدار نیروهای مسلح در همدان

پاکی آوردی ای امید سپید