پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

روایت نوجوان 14 ساله

وقتی نان، از بازی‌های کودکانه پیشی می‌گیرد

نویسنده : نیلوفر بهرمندنژاد

کودکان کار؛ کودکانی که به جای آنکه بخش زیادی از روزشان را در مدرسه، کنار خانواده و در میان بازی‌های کودکانه بگذرانند، بخشی از زندگی‌شان را در خیابان‌ها و بازارها سپری می‌کنند. برخی از آنها گل می‌فروشند، برخی دستمال کاغذی و برخی هم آدامس؛ اما پشت هر کدام از این چهره‌ها، داستانی وجود دارد که کمتر شنیده می‌شود.
امیرسلیمی‌شاکر یکی از همین کودکان است؛ پسری ۱۴ ساله که با چند بسته آدامس وارد دفتر روزنامه شد. ظاهرش ساده بود و با خجالت صحبت می‌کرد، اما وقتی پای حرف‌هایش نشستیم، مشخص شد که زندگی برای او خیلی زودتر از آنچه باید، جدی شده است.
خودش را این‌طور معرفی می‌کند: امیر سلیمی‌شاکر هستم، ۱۴سال دارم. به همراه مادر و برادر3ساله‌اش در حاشیه شهر زندگی می‌کند، 2سال است که پدرش ر از دست داده و از آن سال تا به امروز سرپرستی خانوار بر عهده اوست.
امیر تا پایان کلاس هشتم درس خوانده است. از درس و مدرسه که می‌پرسم، می‌گوید درسش خوب است. اما حالا در کنار درس و زندگی خانوادگی، کار هم بخشی از روزهای او شده است و از ابتدای تابستان امسال آدامس می‌فروشد؛ کاری که شاید برای یک بزرگسال تنها یک شغل ساده باشد، اما وقتی فروشنده‌اش کودکی ۱۴ساله است، معنای دیگری پیدا می‌کند.
کودکان کار معمولا فقط با خستگی کار کردن روبه‌رو نیستند؛ آنها با نگاه‌های مختلف مردم، بی‌توجهی، ترحم و گاهی برخوردهای نامناسب نیز مواجه می‌شوند. از امیر درباره برخورد مردم می‌پرسم. پاسخ کوتاهش نشان می‌دهد که چندان تمایلی ندارد درباره سختی‌هایش صحبت کند.
از او درباره خواسته اصلی زندگیش می‌پرسم و او در پاسخ می‌گوید: من چون درآمدم با توجه به شغلم بسیار پایین است و از طرفی هم زندگی کردن در این شرایط اقتصادی سخت شده است بنابراین پول حرف اول را می‌زند و از همه چیز برایم مهم‌تر است زیرا با وجود ان خانواده‌ام نیز می‌توانند در رفاه و آسایش بیشتر زندگی کنند.
شاید این پاسخ، یکی از تلخ‌ترین بخش‌های گفت‌وگوی ما باشد. برای بسیاری از کودکان، خواسته‌ها می‌تواند اسباب‌بازی، سفر، بازی یا هدیه باشد؛ اما برای امیرنوجوان، پول تبدیل به یک نیاز واقعی شده است.
با این حال، هنوز می‌توان ردپای کودکی را در حرف‌هایش پیدا کرد. او هنوز مدرسه و درس را دوست دارد و می‌گوید خوب درس می‌خواند. همین علاقه نشان می‌دهد که پشت چهره یک فروشنده آدامس، هنوز نوجوانی ایستاده که حق دارد آینده‌ای متفاوت برای خودش تصور کند.
مسأله کودکان کار فقط چند بسته آدامس، چند خیابان یا چند ساعت کار نیست. موضوع، کودکی‌هایی است که ممکن است در میان فشارهای اقتصادی، مسئولیت‌های خانوادگی و نیاز به درآمد، آرام‌آرام از دست بروند.
امیرسلیمی‌شاکر از دفتر روزنامه بیرون رفت؛ اما تصویرش با چند بسته آدامس در دست، در ذهن باقی ماند.
شاید آدامس‌های او فقط یک کالای کوچک برای فروش باشند، اما هر بسته می‌تواند یادآور یک پرسش بزرگ باشد: کودکی که باید پشت نیمکت مدرسه بنشیند، چرا باید برای به دست آوردن پول، ساعت‌هایش را در خیابان بگذراند؟کودکان کار پیش از آنکه «کارگر» باشند، کودک‌اند؛ کودکانی که حق دارند درس بخوانند، بازی کنند، امنیت داشته باشند و برای آینده‌شان رؤیا ببینند.
داستان این امیر 14ساله ، داستان یک نوجوان تنها نیست. در گوشه‌وکنار شهر، کودکانی هستند که بخشی از کودکی خود را میان کار و تأمین معاش خانواده می‌گذرانند؛ کودکانی که باید در مدرسه باشند، بازی کنند و برای آینده‌شان رویا بسازند، اما گاهی ناچارند برای به دست آوردن درآمد، ساعت‌هایی طولانی در خیابان‌ها و معابر کار کنند.
بر اساس آمارهای منتشرشده از سوی مسئولان، موضوع کودکان کار در همدان همچنان یکی از مسائل اجتماعی قابل توجه است که طبق آخرین اطلاعات منتشر شده 267 کودک کار در استان شناسایی شده‌اند و پیش از آن نیز آمارهای متفاوتی از شناسایی کودکان کار در همدان منتشر شده است.
اما پشت هر عدد، یک چهره و یک زندگی قرار دارد؛ درست مانند امیر، نوجوان ۱۴ ساله‌ای که با چند بسته آدامس وارد دفتر روزنامه شد. شاید بسته‌های آدامس او کوچک باشند، اما قصه‌ای که پشت آنهاست، بزرگتر از آن است که بتوان به سادگی از کنارش گذشت.
کودکانی که حق دارند درس بخوانند، بازی کنند، امنیت داشته باشند و آینده‌ای را تجربه کنند که در آن، تأمین هزینه‌های زندگی بر دوش کوچکشان نباشد.شاید نخستین قدم برای حل این مسأله، همین باشد که وقتی کودکی را در خیابان می‌بینیم، فقط فروشنده‌ای با چند بسته آدامس نبینیم؛ پشت آن چهره، کودکی ایستاده است که حق دارد کودکی کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس