پایگاه اطلاع رسانی روزنامه همدان پیام

معصوم‌علیزاده میراث را به اکبری سپرد

«همدانِ جهانی» میراث مدیریت 4 ساله

نویسنده : مریم مقدم

باغ نظری امروز شاهد پایان یک دوره مدیریتی در اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان است؛ دوره‌ای نزدیک به چهار سال که با مدیریت محسن معصوم‌علیزاده سپری شد و اکنون با حضور محمدرضا اکبری، مدیرکل جدید میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان، فصل تازه‌ای در مدیریت این حوزه آغاز می‌شود.
تغییر مدیران بخشی از ساختار مدیریت دولتی است، اما در حوزه‌ای مانند میراث‌فرهنگی و گردشگری، جابه‌جایی مدیر تنها تغییر یک نام و یک جایگاه اداری نیست. هر مدیر مجموعه‌ای از تجربه‌ها، پروژه‌های انجام‌شده و نیمه‌تمام، ظرفیت‌های ایجادشده، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و مطالبات جامعه محلی، فعالان گردشگری و رسانه‌ها را به مدیر بعدی تحویل می‌دهد.
از این منظر، مدیرکل جدید میراث‌فرهنگی همدان کار خود را از نقطه صفر آغاز نمی‌کند؛ بلکه مدیریتی را تحویل می‌گیرد که در سال‌های گذشته، یکی از مهم‌ترین اتفاقات میراثی استان را رقم زده و همزمان تلاش‌هایی برای قرار گرفتن همدان در مسیر جدی‌تر گردشگری داخلی و خارجی انجام داده است.
هگمتانه؛ برگ ماندگار یک دوره
اگر قرار باشد از میان مجموعه اقدامات چهار سال گذشته، یک اتفاق به عنوان مهم‌ترین برگ کارنامه معصوم‌علیزاده انتخاب شود، بی‌تردید باید از ثبت جهانی هگمتانه نام برد.
ثبت جهانی هگمتانه برای همدان تنها کسب یک عنوان بین‌المللی نیست. هگمتانه بخشی از هویت تاریخی و تمدنی این شهر است و قرار گرفتن آن در فهرست میراث جهانی، جایگاه همدان را در نقشه گردشگری فرهنگی جهان پررنگ‌تر کرد.
البته ثبت جهانی هگمتانه را نمی‌توان دستاورد یک فرد یا یک دوره مدیریتی دانست. این پرونده حاصل سال‌ها مطالعه، پژوهش، پیگیری کارشناسان، تلاش مدیران مختلف و مطالبه فعالان میراث فرهنگی بود؛ اما پرونده در دوره مدیریت معصوم‌علیزاده به نتیجه رسید و از این جهت، این اتفاق مهم با کارنامه مدیریتی او پیوند خورده است.
ثبت جهانی، اما پایان مسیر نیست. از روزی که یک اثر جهانی می‌شود، مسئولیت حفاظت، مدیریت بازدید، معرفی حرفه‌ای، ساماندهی پیرامون اثر و استفاده درست از ظرفیت گردشگری آن نیز جدی‌تر می‌شود.
هگمتانه اکنون برای مدیریت میراث‌فرهنگی همدان هم یک افتخار و هم یک مسئولیت است؛ ظرفیتی که اگر درست مدیریت شود، می‌تواند در کنار سایر جاذبه‌های استان، به یکی از پایه‌های اصلی برند گردشگری همدان تبدیل شود.
کارنامه‌ای فراتر از یک ثبت جهانی
چهار سال مدیریت معصوم‌علیزاده البته فقط به پرونده هگمتانه محدود نمی‌شود.
همدان جاذبه کم ندارد؛ چالش اصلی، ایجاد زیرساخت متناسب با این جاذبه‌ها و تبدیل آنها به محصول قابل عرضه در بازار گردشگری است.
هگمتانه جهانی؛ آغاز یک مسئولیت تازه
اکنون پرسش اصلی پس از ثبت جهانی هگمتانه این است که این عنوان چگونه باید به یک فرصت واقعی برای گردشگری تبدیل شود.
چگونه می‌توان گردشگر هگمتانه را به علیصدر، لالجین، ملایر و دیگر نقاط استان هدایت کرد؟
چگونه می‌توان یک بازدید چندساعته را به اقامت چندروزه تبدیل کرد؟
چگونه می‌توان میراث تاریخی، صنایع‌دستی، غذا، فرهنگ و رویدادهای همدان را در قالب یک بسته گردشگری منسجم عرضه کرد؟
پاسخ به این پرسش‌ها، بخشی از مسیر آینده گردشگری استان را مشخص خواهد کرد.
همدان کمبود جاذبه ندارد؛ مسئله اصلی، تبدیل جاذبه به محصول و محصول به مقصد است.
پایان یک دوره، آغاز یک مسیر
معصوم‌علیزاده امروز پس از نزدیک به چهار سال مسئولیت، اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان را ترک می‌کند؛ دوره‌ای که مهم‌ترین برگ آن را می‌توان ثبت جهانی هگمتانه دانست و در کنار آن، برگزاری رویدادهای گردشگری، فعالیت‌های بازاریابی و تبلیغاتی، ارتباط مستمر با رسانه‌ها و تلاش برای تقویت نگاه راهبردی به گردشگری استان را نیز در کارنامه آن دید.
طبیعی است که هیچ دوره مدیریتی بدون ضعف و کاستی نیست و قضاوت نهایی درباره عملکرد یک مدیر نیازمند بررسی مجموعه‌ای از شاخص‌ها و نتایج است.
اما یک اصل روشن است: تغییر مدیریت نباید به معنای حذف حافظه مدیریتی استان باشد.
محمدرضا اکبری، مدیرکل جدید میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی همدان، اداره‌کلی را تحویل می‌گیرد که یک مسیر چهار ساله را پشت سر گذاشته و اکنون مجموعه‌ای از تجربه‌ها، ظرفیت‌ها، پروژه‌ها، فرصت‌های سرمایه‌گذاری و مطالبات پیش روی او قرار دارد.
مهم این است که این مسیر با تغییر مدیریت متوقف نشود؛ بلکه دستاوردهای آن حفظ، ضعف‌ها اصلاح و برنامه‌های نیمه‌تمام تکمیل شود.
معصوم‌علیزاده می‌رود و اکبری می‌آید؛ اما آنچه برای همدان باقی می‌ماند، نام مدیران نیست.
آنچه باقی می‌ماند، هگمتانه‌ای است که جهانی شده، میراثی است که باید حفظ شود، گردشگری‌ای است که باید توسعه پیدا کند و ظرفیتی است که باید به اشتغال و رونق اقتصادی مردم استان تبدیل شود.
امروز یک دوره مدیریتی به پایان رسیده و فصل تازه‌ای آغاز شده است؛ فصلی که در آن مدیرکل جدید می‌تواند بر تجربه سال‌های گذشته تکیه کند و با نگاهی تازه، مسیر توسعه گردشگری همدان را ادامه دهد.
پایان یک مدیریت زمانی ارزشمند است که آغاز مدیریت بعدی از نقطه‌ای جلوتر باشد؛ و امروز، همدان بیش از هر زمان دیگری به تداوم مسیر، تصمیم‌های دقیق و تبدیل ظرفیت‌های موجود به نتیجه‌ای ملموس برای گردشگری استان نیاز دارد.
از این منظر، رتبه هفتم کشور و رشد ۵۲ درصدی می‌تواند نقطه قوت کارنامه گذشته باشد، اما همزمان یک نقشه راه برای مدیریت آینده نیز محسوب می‌شود؛ مسیری که باید در آن فعالیت‌های تبلیغاتی به بازارسازی و بازارسازی به ورود گردشگر تبدیل شود.
رسانه؛ یکی از سرمایه‌های نرم مدیریت
یکی از ویژگی‌های قابل توجه دوره مدیریت معصوم‌علیزاده، ارتباط مستمر با رسانه‌های استان بود.
در سال‌هایی که میراث‌فرهنگی و گردشگری همدان با مسائل و چالش‌های مختلف روبه‌رو بود، ارتباط مدیرکل با خبرنگاران در بسیاری از مقاطع حفظ شد. نشست‌های خبری، پاسخگویی به پرسش‌های رسانه‌ای و حضور در فضای خبری، باعث شد بخش قابل توجهی از موضوعات این حوزه از فضای اداری خارج و وارد گفت‌وگوی عمومی شود.
البته ارتباط خوب با رسانه به معنای مصونیت از نقد نیست. رسانه حرفه‌ای باید هم دستاوردها را روایت کند و هم ضعف‌ها، کاستی‌ها و مطالبات مردم را مطالبه کند.
با این حال، نمی‌توان نقش ارتباط مستمر میان مدیریت میراث‌فرهنگی و جامعه رسانه‌ای را نادیده گرفت.
در گردشگری، رسانه فقط وسیله انتشار خبر نیست؛ بخشی از زنجیره معرفی مقصد و شکل‌دهی به تصویر ذهنی گردشگران از یک استان است. استمرار این ارتباط می‌تواند در دوره مدیریت جدید نیز یک ظرفیت مهم باشد؛ البته با حفظ استقلال و شأن حرفه‌ای رسانه.
نگاه راهبردی به گردشگری
شکل‌گیری شورای راهبردی میراث و گردشگری نیز از دیگر اقداماتی بود که در دوره گذشته با هدف تقویت نگاه کارشناسی و ایجاد فضای گفت‌وگو درباره آینده گردشگری استان دنبال شد.
گردشگری همدان بیش از برنامه‌های مقطعی به یک نقشه راه پایدار نیاز دارد. بازارهای هدف، سرمایه‌گذاری، زیرساخت اقامتی، برندینگ مقصد، حفاظت از میراث، توسعه گردشگری شهرستان‌ها و افزایش ماندگاری گردشگر، موضوعاتی نیستند که با تصمیم‌های کوتاه‌مدت حل شوند.
از این رو، استمرار نگاه کارشناسی و تبدیل ساختارهای مشورتی به اتاق فکر مؤثر می‌تواند در دوره جدید نیز مورد توجه قرار گیرد.
اکبری؛ مدیرکل جدید با شناختی از استان
اکنون محمدرضا اکبری مسئولیت اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی استان همدان را بر عهده می‌گیرد؛ مدیری که اصالتاً ملایری است و در کنار تجربه مدیریتی در حوزه میراث‌فرهنگی و سرمایه‌گذاری، سابقه فعالیت در حوزه‌های آموزشی و ساختارهای وزارتخانه‌ای را نیز در کارنامه دارد.
این پیشینه می‌تواند برای مدیریت جدید یک ظرفیت مهم باشد؛ به‌ویژه در استانی که توسعه گردشگری آن نیازمند پیوند میان میراث‌فرهنگی، سرمایه‌گذاری، بخش خصوصی و مدیریت اجرایی است.
اصالت ملایری مدیرکل جدید نیز می‌تواند شناخت او از ظرفیت‌ها و مسائل شهرستان‌های استان را تقویت کند. همدان تنها شهر همدان نیست و توسعه گردشگری استان نیز نباید صرفاً در مرکز استان متمرکز بماند.
ملایر، لالجین، تویسرکان، نهاوند، رزن، اسدآباد و دیگر شهرستان‌های استان، هر کدام بخشی از پازل گردشگری همدان را در اختیار دارند. اتصال این ظرفیت‌ها می‌تواند به شکل‌گیری محصولات متنوع‌تر و افزایش ماندگاری گردشگران کمک کند.
مدیریتی که از نقطه صفر آغاز نمی‌شود
مدیرکل جدید در شرایطی مسئولیت خود را آغاز می‌کند که همدان مجموعه‌ای از ظرفیت‌های مهم را در اختیار دارد.
هگمتانه عنوان جهانی دارد، علیصدر یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های طبیعی کشور است، لالجین عنوان شهر جهانی سفال را دارد و شهرستان‌های مختلف استان نیز ظرفیت‌های تاریخی، طبیعی، فرهنگی و صنایع‌دستی قابل توجهی دارند.
در کنار این جاذبه‌ها، تجربه برگزاری رویدادهای گردشگری، شبکه‌ای از فعالان و سرمایه‌گذاران، جامعه کارشناسی و رسانه‌ای و مجموعه‌ای از برنامه‌های آغازشده نیز در اختیار مدیریت جدید قرار دارد.
بنابراین مسیر آینده الزاماً از ساختن همه چیز از ابتدا نمی‌گذرد. بخشی از مسیر طی شده و اکنون می‌توان با ارزیابی دقیق تجربه گذشته، نقاط قوت را حفظ و نقاط ضعف را اصلاح کرد.
این رویکرد به معنای نادیده گرفتن عملکرد مدیریت پیشین نیست؛ همان‌طور که به معنای پذیرش بدون نقد آن نیز نخواهد بود. مدیریت موفق، حافظه مدیریتی را حفظ می‌کند و از تجربه‌های گذشته برای تصمیم‌های آینده بهره می‌گیرد.
سرمایه‌گذاری؛ حلقه مهم توسعه گردشگری
یکی از موضوعاتی که می‌تواند در دوره جدید با جدیت بیشتری دنبال شود، تقویت حضور بخش خصوصی در گردشگری است.
توسعه این صنعت بدون سرمایه‌گذاری امکان‌پذیر نیست. ایجاد هتل، اقامتگاه، مجموعه‌های تفریحی، مراکز خدماتی و محصولات جدید گردشگری، نیازمند سرمایه و محیطی امن، شفاف و پیش‌بینی‌پذیر برای سرمایه‌گذاران است.
مدیریت جدید می‌تواند با تکیه بر ظرفیت‌های موجود، معرفی فرصت‌های سرمایه‌گذاری، تسهیل فرآیندهای اداری و ایجاد هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های اجرایی را تقویت کند.

پاکی آوردی ای امید سپید

یلدا شب هندوانه و فال و غزل

حال و هوای صحاف خانه همدان در آستانه بازگشایی مدارس