پژوهشگران تاریخ، جنگ را بهرغم تمام بدیها و زشتیهای آن، عامل محرکی بر بسیاری از حوزهها بهویژه حوزههای اقتصادی و اجتماعی میدانند. برخی از پژوهشگران که از رویدادها به دنبال علتی همیشگی و پاسخ به آن علت برای رویندادن اتفاقات مشابه هستند، همواره با این پرسش همیشگی و بدون جواب کاربردی درگیر بودهاند که چرا انسانها جنگ میکنند؟ اما تاکنون نتوانستهاند با پاسخ به این سؤال مانع از بروز جنگ شوند.
با این حال، روشن است یکی از دلایل بروز جنگ، تنگناهای اقتصادی و سیاسی است که حاکمان جاهطلب را به جنگ و آتشافروزی برای خروج از این تنگناها وادار میکند. نگاهی به چگونگی بروز دو جنگ جهانی این مطلب را تأیید میکند که جنگافروزان برای نجات اقتصاد و حاکمیت خود، آتشافروزی کرده و اقدامات جنگی را آغاز کردند، هرچند در پایان به نتیجه دلخواه نرسیدند و این کشورهای مدافع بودند که به دلیل انسجام ملی و تلاش بیشتر برای دفاع در مسیر پیشرفت و توسعه قرار گرفتند.
کشور ما در تاریخ معاصر روحیه جنگطلبی نداشته و در تاریخ انقلاب 2دفاع مقدس را تجربه کرده است. در دفاع مقدس اخیر، آنچه در کشور رخ داد، ایجاد انسجام ملی بیسابقه در دفاع از حاکمیت ملی و تمامیت ارضی بود. اتفاقی که منجر به فعالیت بیشتر مردم در شرایط جنگی شد. آمارهایی که این روزها از حجم فعالیتها منتشر میشود، نشانگر آن است که در این بازه زمانی، کشور چند برابر توان عادی خود در حال فعالیت بوده و در این فعالیت، همه نقش داشتهاند.
برای درک این موضوع کافی است به تعداد مسافرانی که به استان همدان در آن روزها وارد شدند توجه شود که با حضور ۵۰۰ هزار نفر در استان و افزایش آنها به جمعیت استان در شرایط جنگی، با همراهی مردم کمترین تنش و چالش در حوزههای گوناگون خبری نشده است. این حس میهندوستی سبب شده تا امروز بتوان پیشگیری از بیاثر شدن عامل محرک جنگ برای فعالیت بیشتر در تمامی حوزهها، بهویژه حوزه اقتصادی، را مطالبه کرد.
در این زمینه، آنچنان که معاون رئیسجمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم کشور گفته، باید در رفتار مسئولان نیز تغییراتی متناسب با شرایط جدید رخ دهد.
وی گفته است: ما باید سطح پذیرش، نقدپذیری و مدارایمان را با همین مردم بسیار بالا ببریم. ما باید در وضعیت مدیریتیمان در ایجاد رفاه بهتر برای این مردم تلاش کنیم، ما باید مردم را در حوزههای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به مشارکت بطلبیم. بهتر است ما با تمام توان و با تمام وجود، نه در مقام شعار بلکه در مقام عمل، برای ساختن یک ایران همبسته، یکپارچه و متحد تلاش کنیم. ما هنوز داریم در تنازع سیاسی و قدرت زیست میکنیم، مردم از این زیستبوم بیرون آمدند. امروز مردم دنبال شاخصهای دیگری هستند که آنها را به یک زندگی بهتر برساند و آن هم کارکردگرایی است. دولت باید کارکردهای خود را بهتر کند تا با بهبود این کارکردگرایی و عملگرایی، رضایت مردم ایجاد شود.
با این اوصاف، انتظار میرود در استان همدان نیز شرایط جدید درک شده و عامل محرکی که نتیجه دفاع مقدس است و در انسجام ملی، میهندوستی و فعالیت با تمام توان برای وطن متبلور شده، قدر دانسته و از این فرصت برای توسعه و افزایش رضایتمندی مردم بهره کامل گرفته شود.
