حملونقل بینالمللی ستون فقرات تجارت جهانی است و بدون وجود شبکههای کارآمد حملونقل کالا و خدمات و سرمایه، هیچ کشوری در هیچ نقطه از دنیا نمیتواند در عرصه رقابت جهانی پایدار و باقی بماند.
ارتباط میان تولیدکنندگان و مصرفکنندگان در کشورهای مختلف به وسیله سیستمهای حملونقل دریایی، هوایی، زمینی و ریلی برقرار میشود. از همین روست که کارایی این سیستمها نقش بسیار تعیینکنندهای در مدت زمان جابهجایی محموله های تجاری و به تبع آن کاهش هزینه ها و امنیت این مبادلات تجاری دارد.
عصرجهانی شدن حملونقل(Globalization) تحول چشمگیری یافته است؛ فناوریهای نوین همانند ردیابی ماهوارهای محمولهها(GPS TRACKING), اتوماسیونهای بندری و اپراتورهای بندری سیستمهای اطلاعاتی لجستیکی(LIS) باعث شدهاند که زنجیره تأمین جهانی(SUPPLY CHAIN MANAGEMENT) با دقت و کارایی بیشتری عمل کند و شاهد مثال آن میتواند جابجایی کالا از طریق حملونقل دریایی باشد که امروزه حدود 90 درصد از کالاهای تجاری براساس گزارش آنکتاد(UNCTAD) از طریق دریا جابهجا می گردد.
خطوط کشتیرانی بینالمللی، شرکتهای کانتینری، بنادر پیشرفته نسل چهارم و پنجم همگی موجب تسریع و کاهش هزینهها در عرصه بازرگاتی بین المللی شده اند و همین نقش را حمل ونقل هوایی در مورد کالاهای حساس و باارزش بازی میکند.
به بیان دیگر در مورد محموله های دارویی و پزشکی و سایر ملزومات با فن آوری بالا حمل هوایی از بهترین روش های حمل محسوب می گردد. نقش حملونقل در اقتصادهای نوظهور بیشاز پیش قابلتوجه است توسعه زیرساختهای حملونقل باعث جذب سرمایهگذاری خارجی تسهیل صادرات و شکوفایی بازارهای محلی میگردد کشورهایی که بهطور مؤثر در پروژهها لجستیکی منطقهای مشارکت داشتهاند همانند توسعه کریدور شمال جنوب یا ابتکار یک کمربند جاده چین توانستهاند جایگاه خود را در بازار جهانی ارتقا دهند بههمین دلیل سیاستگذاری در زمینه حملونقل با نگاه راهبردی هماهنگ با مقررات بینالمللی و با محوریت پایداری بازرگانی بینالمللی انجام میگیرد و با وجود اهمیت فراوان چالشهایی همچون ازدحام بندری، افزایش هزینههای سوخت، اثرات زیستمحیطی، نبود هماهنگی میان رویههای گمرکی کشورهای مختلف بسان گذشته همچنان به چشم میخورد.
آینده حملونقل بینالمللی وابسته به دیجیتالی سازی انرژیهای پاک و یکپارچگی مقررات جهانی است؛ همکاری میان دولتها و شرکتهای لجستیکی و سازمانهای بینالمللی همانندICAO, IMO ,WTO,WCO برای ایجاد نظامهای همسو و هماهنگ حملونقلی ضروری میباشد. خاطرنشان میگردد که حملونقل بینالمللی نهتنها ابزاری برای جابجایی کالا بلکه زیرساخت و موتور اصلی توسعه اقتصادی و پیوند میان ملتها و فرهنگهای متفاوت است و هر کشوری که بتواند سیستم حملونقل بینالمللی خود را کارآمد و ایمن و هماهنگ با استانداردهای جهانی سازد بیتردید در مسیر رشد و پایداری و توسعه اقتصادی قرار خواهد گرفت.
مصطفی کشوری مزین
وکیل دادگستری- کارشناسی ارشد
حقوق حمل و نقل تجاری و دانش آموخته FIATA
