این در حالی است که بنا بر اعلام وزارت جهاد کشاورزی، میلیونها تن نهاده در بنادر کشور موجود است، اما عدم تسهیم و تخصیص به موقع ارز، فرآیند ترخیص و عرضه آن را با اختلال و تأخیر گستردهای روبهرو کرده است.
در این میان، وضعیت گاوداریهای سنتی و نیمهصنعتی، به عنوان یکی از قطبهای مهم تولید شیر و گوشت استان تهران، به مرحله هشدار و بحران رسیده است.
مجبور به خرید از بازار آزاد با قیمتهای سرسامآور هستند؛ به طوری که قیمت سویا، ذرت و جو در بازار آزاد به ترتیب به کیلویی ۷۰ هزار، ۴۰ هزار و ۳۵ هزار تومان رسیده است.
این اختلاف فاحش بین قیمتهای مصوب و بازار آزاد، در کنار تأخیر مزمن در پرداخت ارز به واردکنندگان و وجود مشکلات فنی در سامانههای توزیع دولتی مانند بازارگاه، حلقهای از مشکلات را ایجاد کرده که هزینه تولید شیر و گوشت را به شدت افزایش داده است.
به گزارش همدان پیام، با توجه به این که بسیاری از دامداران، شیر خود را با قیمت مصوب به کارخانهها میفروشند، خرید نهاده از بازار آزاد عملا آنان را با زیان مواجه کرده و ادامه فعالیت را برایشان دشوار ساخته است. درحالی که کمبود ایجادشده در واردات و تأمین نهادههای دامی باعث افزایش قیمت گوشت، مرغ، شیر شده و دسترسی بخش بزرگی از مردم به پروتئین را محدود کرده، پرسش این است که چه عواملی در بروز کمبودهای مقطعی نهادههای دامی مقصرند و چرا این مشکل هر ساله تکرار میشود. کارشناسان در بیان مهمترین دلایل این موضوع به ۳ محور اصلی اشاره میکنند.
نخستین محور، سوء مدیریت در وزارت جهاد کشاورزی است که به گفته آنان در مسایل چون خالی شدن تدریجی انبارهای نهادههای دامی و لزوم ثبت سفارش به موقع برای انجام واردات، برطرف نکردن ایرادهای موجود در سامانه بازارگاه که با هدف ارائه خدمات آنلاین و مستقیم به مصرفکنندگان نهادههای دامی راهاندازی شده است، عدم نظارت بر توزیع نهادههایی که با ارز ۲۸۵۰۰ تومانی ترجیحی وارد کشور میشود، به هشدارهای متعدد و قبلی نهادهای صنفی بیتوجهی شده است.
علاوه بر این نبستن مسیر فعالیت متخلفان که موجب سهمیهفروشی و تخصیص سهمیه به دامهای خیالی شده در این بینظمی تأثیر داشتهاند.
محور دومی که از آن یاد میشود، تأخیر یا سوء تخصیص به موقع یا کافی ارز به واردات نهادههای دامی توسط بانک مرکزی است. بدینصورت که نهاده ثبت سفارش و حتی حمل شده اما ارز در زمان مقرر به آن تخصیص پیدا نکرده و لذا در نهایت محموله امکان ترخیص یا ورود به کشور را پیدا نکرده است. این مشکل در سایر کالاهای وارداتی هم وجود دارد و ریشه آن کمبود ارز بخاطر شرایط تحریمی و فشارهای خارجی است.
محور سوم هم وجود نوعی ساماندهی دلالگونه یا مافیاگونه برای بازیگری در انحراف واردات یا توزیع نهادهها است. چون نهادههای دامی با ارز دولتی وارد میشود و تفاوت قیمت بسیاری با نرخ بازار آزاد داشته و سود زیادی در این واسطهگری وجود دارد؛ به گونهای که “نهادهفروشی” سود بسیار بیشتری از دامداری دارد، این مافیاها باعث کمبود مصنوعی یا نایابشدن نهادهها میشوند.
نماینده مردم ملایر در مجلس شورای اسلامی گفت: در ابلاغ جدیدی از سوی محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس شورای اسلامی به عنوان عضو گروه تحقیق و تفحص نهادههای دامی مأمور شدم تا به همراه دیگر افراد گروه تحقیقاتی در این حوزه آغاز بهکار کنیم.
نماینده مردم شهرستان ملایر و عضو کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی افزود: در حال حاضر در مرحله جمعآوری اطلاعات هستیم. متأسفانه شاهد این موضوع هستیم که در استان همدان و شهرستان ملایر، نهادها و مراکز دامی به اقلام مورد نیاز خود دسترسی ندارند و مجبور هستند آنها را از استانهای دیگر با قیمت بالاتر و مشکلات بیشتری تهیه کنند. این روند مطلوب نیست و ما در پی یافتن علت آن هستیم.
احمد آریایینژاد با اشاره به نقش تحریمها، عنوان کرد: تحریمها قطعاً نقش دارند، اما این سؤال مطرح میشود که آیا تحریمهای امروز بیشتر است یا در زمان دفاع مقدس که هشت سال به طول انجامید؟ یک تحلیلگر خارجی در مورد جنگ8 ساله ما نوشته است که گویی جنگ جهانی سوم رخ داده است. جنگی در دنیا رخ داد و ابرقدرتها در کنار هم که نزدیک به ۳۸ کشور به صورت مستقیم از صدام حمایت میکردند.
آریایینژاد در ادامه تصریح کرد: این ابرقدرتها چگونه شد که نتوانستند زور بگویند و شکست خوردند؟ تنها رمز موفقیت آن دوران، همدلی و همکاری بود؛ زیرا فرمانده با سرباز یکی بود و مقام مسئول با دیگران تفاوتی نداشت. اما امروز، حقوقهای نجومی و تفاوت فاحش زندگی برخی مسئولان با شیوه زندگی لاکچری، مردم را ناامید میکند. ما باید مراقب باشیم.
وی تأکید کرد: اگر این مملکت هیچ چیز هم نداشته باشد، مسئولان باید کنار مردم بایستند و از آن دفاع کنند و همراه مردم عادی باشند. زمانی همراهی واقعی تجلی میشود که مسئولان در کنار مردم باشند و به وعدهها و حرفهای خود عمل کنند.
نماینده مردم شهرستان ملایر در مجلس با اشاره به روند تحقیق و تفحص نهادههای دامی کشور گفت: مجلس کاملا مصرانه در این حوزه گام برداشته است و به شما قول میدهم که شاهد نتایج مطلوبی در حوزه نهادههای دامی خواهید بود. مجلس به مراتب گزارشات روند اجرایی آن را به اطلاع عموم مردم خواهد رساند.
بهرغم شرایط خشکسالی، ارز کالاهای اساسی از ۱۱.۵ میلیارد دلار به ۸.۵ میلیارد دلار رسید و بدیهی است که با کاهش ارز کالاهای اساسی، باید صنعت دام و طیور ماهها گرفتار تأمین نهاده باشد و بازار محصولات پروتئینی با التهابات و نوسانات قیمت روبرو شود.
